رستم: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۲۸

رستم، بی تردید بزرگترین پهلوان ایرانی و به تعبیري که در این نوشتار به دست خواهم داد، بزرگترین ابرپهلوان ایرانی و یکی از مسئله برانگیزترین و پیچیده ترین شخصیت هاي اساطیري در سطح تمام تمدنهاست. داستانهاي منسوب به وي بخش عمده ي شاهنامه را در بر می گیرد و ارجاع هاي بسیاري که در دوهزار سال گذشته به وي صورت گرفته وي را به مرتبه ي نمادي عام براي سنت سلحشوري و پهلوانی برکشیده است. در اینجا، بدون اینکه بخواهم وارد جزئیات ماجرا شوم، تنها چارچوب عمومی داستان زندگی رستم را ترسیم می کنم. بخشی از ماجراهاي وي در جریان زندگینامه ي سهراب بیان شد و بخش دیگري را پس از این در ارتباط با هفت خوان و نبردش با اسفندیار، بیشتر مورد تحلیل قرار خواهم داد.

داستان زندگی رستم را میتوان به این ترتیب خلاصه کرد:

کشتن سهراب:

رستم، سهراب نوباوه را در نبرد کشت.

پروردن سیاوش:

رستم، سیاوش را پرورد.

کشتن سودابه:

رستم، رهبري نخستین جنگهاي کین خواهی سیاوش را بر عهده گرفت و پیش از آن، سودابه را به انتقام پسرخوانده اش کشت.
رستم، هفت سال بر توران حکومت کرد.
رستم، ایرانیان را که در کوه هماون محاصره شده بودند، نجات داد و بر اشکبوس و کاموس و پهلوانان دیگر تورانی
و کشانی و چینی غلبه کرد.
رستم، اکوان دیو را از پاي درآورد.
رستم، بیژن را از چاه نجات داد.
رستم،کافور مردمخوار را به قتل رساند.
رستم در نبرد سوم کین خواهی بر پولادوند چیره شد.
رستم، اسفندیار را شکست داد و کشت و پسرش بهمن را پرورد.
رستم به دست برادرش شغاد کشته شد.

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 رستم، بی تردید بزرگترین پهلوان ایرانی و به تعبیري که در این نوشتار به دست خواهم داد، بزرگترین [[ابرپهلوان]] ایرانی و یکی از مسئله برانگیزترین و پیچیده ترین شخصیت هاي اساطیري در سطح تمام تمدنهاست. داستانهاي منسوب به وي بخش عمده ي [[شاهنامه]] را در بر می گیرد و ارجاع هاي بسیاري که در دوهزار سال گذشته به وي صورت گرفته وي را به مرتبه ي نمادي عام براي سنت سلحشوري و پهلوانی برکشیده است. در اینجا، بدون اینکه بخواهم وارد جزئیات ماجرا شوم، تنها چارچوب عمومی داستان زندگی رستم را ترسیم می کنم. بخشی از ماجراهاي وي در جریان زندگینامه ي [[سهراب]] بیان شد و بخش دیگري را پس از این در ارتباط با [[هفت خوان]] و نبردش با [[اسفندیار]]، بیشتر مورد تحلیل قرار خواهم داد.<br />
-رستم، یکی از پهلوانانی است که به دودمان [[سام]] تعلق دارد. چنانکه پیش از این گفته شد در [[اوستا]]، سام، نام خانوادگی و اسم قبیله ي [[گرشاسپ]] است؛ از این رو رستم را میتوان نواده ي گرشاسپ دانست. مجملال تواریخ، چنین تبارنامه اي را براي او ذکر کرده است: رستم، پسر زال، پسر سام، پسر نریمان، پسر گرشاسف، پسر اشرط، پسر شم، پسر طورگ، پسر شیداسپ، پسر ثور، پسر تورجم، پسر جمشید
-<br />
-جالب آنکه در این تبارنامه برخلاف نمونه هاي مشابه، نامهاي مادربزرگان زیادي ثبت شده است. بر اساس گرشاسپ نامه، جمشید پس از گریختن از [[ضحاك]] با دختر شاه زابل به نام [[پريچهره]] ازدواج کرد و [[تورجم]] از او زاده شد. گرشاسف هم با دختر شاه روم ازدواج کرد و صاحب [[نریمان]] شد. سام هم با [[ماهوراج]] ازدواج کرد که دختر فرعون مصر -[[اونقیطی]]- بود. [[زال]] هم که با [[رودابه]] وصلت کرد.<br />
+داستان زندگی رستم را میتوان به این ترتیب خلاصه کرد:
+===[[تولد رستم]]:===
+رستم از پیوند [[زال]] و [[رودابه]] و با عمل [[سزارین]] ی موفق که به یاري [[سیمرغ]] انجام شده بود، به دنیا آمد.
+===[[از پای درآوردن پیل سپید]]:===
+رستم در هشت سالگی با گرز [[سام]]، پیل سپید را از پاي درآورد.
-سام در شاهنامه، فرزند [[نریمان]] و بنابراین نوه ي گرشاسپ است. پهلوانی بزرگ که در جریان نبردهاي نوپاي ایرانیان و تورانیان شجاعت بسیار به خرج میدهد و فرزندي به نام زال دارد که یکی از پیچیده ترین و معماگونه ترین شخصیتهاي شاهنامه است.
+===[[گشودن دژ اسپند]]:===
-<br />
+:رستم در پوشش تاجران نمک، [[دژ اسپند]] را گشود.
-زال با موي سپید و رویی سرخ، زاده شد و از آنجا که سام او را موجودي هیولاگونه و دیوزاده میدانست و از زاده شدنش شرمگین بود، او را به جنگلی برد و در آنجا رهایش کرد تا بمیرد، اما [[سیمرغ]] که پرندهاي گوشتخوار و عظیم بود،او را برگرفت و به آشیان خود برد و همراه با فرزندان خویش بپرورد تا آنکه زال بالید و بزرگ شد و به کودکی زیبارو و نیرومند تبدیل شد. آنگاه سام که وجدانی ناراحت داشت و از رهاکردن پسرش غمگین بود، یک بار که از کنار کوهی می گذشت، زال را در آشیان سیمرغ دید و دریافت که فرزندش به این شکلِ معجزه آسا جان سالم به در برده است. سیمرغ، زال ربه پدر بازداد و سام او را گرامی داشت و بپرورد. سام، فرزند را در این هنگام زال نامید که "پیر" و "زرد" معنا میدهد. زال،به این ترتیب، زال از ابتداي کار، زندگی خود را براساس الگوي زایش پرمخاطره آغاز کرد که ویژهي ناجی و شاه- تنها پهلوان شاهنامه است که پیر به دنیا میآید.
+===[[برگزیدن رخش]]:===
-پهلوان است. با این وجود کسی که او را تهدید میکرد، شاهی ستمگر نبود که در اختران، قیام وي را در آینده دیده باشد، بلکه
+:رستم، [[رخش]] را که نرینه اسبی نیرومند بود، برگزید.
-پدر خودش بود که از ویژگی ظاهري وي - یعنی پیرنمابودنش- شرمزده بود. خطر بزرگی که در کودکی وي را تهدید میکرد،
-تعقیبِ سربازان شاه نبود، که نیروهاي طبیعیِ پنهانشده در جنگل بودند. آن حامیاي که او را نجات داد هم، مانند شاه-
+===[[آوردن کیقباد]]:===
-پهلوانان، انسانی چوپان نبود که با طبیعت در ارتباط نزدیک باشد، بلکه خود طبیعت بود که در قالب سیمرغ، تجلی یافته بود.
+:رستم براي آوردن [[کیقباد]] به البرزکوه رفت.
-به این ترتیب، زال در میان پهلوانان ایرانی جایی براي خود باز کرد و نیرومندي و خرد شگفتانگیزي که داشت در
-همه جا نامبردارش کرد. آنگاه، ماجراي عشقی دلکشی میان او و شاهدخت کابل -رودابه- رخ داد و از این پیوند، رستم زاده
+===[[دفع حمله پشنگ و افراسیاب]]:===
-شد.
+رستم، حمله ي [[پشنگ]] و [[افراسیاب]] به ایرانزمین را دفع کرد.
-رستم از همان آغاز تولد، موجودي ویژه بود. در مقام نوزاد، چندان درشت و سنگین بود که مادرش از زادنش
-درماند، در نتیجه زال که روابط نزدیک خود را با سیمرغ حفظ کرده بود با راهنمایی او پهلوي رودابه را شکافت و رستم را
+===[[نجات دادن کیکاووس]]===
-بیرون آورد و جاي زخم را دوخت. داستان زایش رستم به این روش، نخستین گزارش از یک عملِ سزارین موفق است که در
+:رستم از [[هفتخوان]] گذر کرد و [[کیکاووس]] را نجات داد.
-آن مادر و بچه هر دو زنده ماندهاند. کهنترین گزارش که از نظر تاریخی به پیش از این بازمیگردد به روایت مورخان رومی از
-زایش یولیوس سزار مربوط است که به همین ترتیب به دنیا آمد و نام خود را به عملِ سزارین داد، اما مادرش در این بین
+===[[کشتن جویای مازنی]]:===
-درگذشت.
+:رستم، [[جویاي مازنی]] را کشت و حکومت این قلمرو را به اولاد دشتبان داد.
-رستم با سرعتی بسیار ببالید و بزرگ شد و به دلاوري سهمگین تبدیل شد. هنگامی که هشتساله بود، پیل سپید
-غول پیکري از آخور گریخت و مردم را تهدید کرد و رستم که هنوز کودکی بیش نبود، گرز سام را برداشت و با آن، پیل را از
+===[[شکست افراسیاب]]:===
-پاي در آورد.
+:رستم در [[نبرد هفت پهلوان]]، پیران و [[افراسیاب]] را شکست داد.
+===[[درآمیختن با تهمینه]]===
+:رستم بعد از گم کردن رخش به سمنگان رفت و با [[تهمینه]] درآمیخت.
+===کشتن سهراب:===
+:رستم، [[سهراب]] نوباوه را در نبرد کشت.
+===پروردن سیاوش:===
+:رستم، [[سیاوش]] را پرورد.
+===کشتن سودابه:===
+* رستم، رهبري نخستین جنگهاي کین خواهی سیاوش را بر عهده گرفت و پیش از آن، [[سودابه]] را به انتقام پسرخوانده اش کشت.
+* رستم، هفت سال بر توران حکومت کرد.
+* رستم، ایرانیان را که در [[کوه هماون]] محاصره شده بودند، نجات داد و بر [[اشکبوس]] و [[کاموس]] و پهلوانان دیگر [[تورانی]]
+* و [[کشانی]] و [[چینی]] غلبه کرد.
+* رستم، [[اکوان دیو]] را از پاي درآورد.
+* رستم، [[بیژن]] را از چاه نجات داد.
+* رستم،[[کافور مردمخوار]] را به قتل رساند.
+* رستم در نبرد سوم کین خواهی بر [[پولادوند]] چیره شد.
+* رستم، [[اسفندیار]] را شکست داد و کشت و پسرش [[بهمن]] را پرورد.
+* رستم به دست برادرش [[شغاد]] کشته شد.

رستم: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۲۸

فهرست

تولد رستم:

از پای درآوردن پیل سپید:

گشودن دژ اسپند:

برگزیدن رخش:

آوردن کیقباد:

دفع حمله پشنگ و افراسیاب:

نجات دادن کیکاووس

کشتن جویای مازنی:

شکست افراسیاب:

درآمیختن با تهمینه

کشتن سهراب:

پروردن سیاوش:

کشتن سودابه:

منوی ناوبری

رستم: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۲۸

تولد رستم:

از پای درآوردن پیل سپید:

گشودن دژ اسپند:

برگزیدن رخش:

آوردن کیقباد:

دفع حمله پشنگ و افراسیاب:

نجات دادن کیکاووس

کشتن جویای مازنی:

شکست افراسیاب:

درآمیختن با تهمینه

کشتن سهراب:

پروردن سیاوش:

کشتن سودابه:

منوی ناوبری

جستجو