گفتار نخست: چیستی زبان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mehrdad.akhavan: /* نخست: زبان پدیده ای زیستشناختی و تکاملی است */

2024-05-19T18:59:42Z

نخست: زبان پدیده ای زیستشناختی و تکاملی است

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۵۹
خط ۹:		خط ۹:
	* این گیرنده ی پیام، خود مسلح به مغزی پیچیده است که توانایی رمزگشاییِ آن پیامِ ارسال شده را دارد. * * به این ترتیب، پیام یا معنایی که در ذهنِ یک موجود شکل گرفته است، به ذهن همنوع اش نیز منتقل میشود. * بدیهی است که در این تعریف، کلیدواژه های "ذهن"، "پیام"، "[[معنا]]" و "زبان" را در اشکالی بسیار گسترده و عام در نظر گرفته ایم.		* این گیرنده ی پیام، خود مسلح به مغزی پیچیده است که توانایی رمزگشاییِ آن پیامِ ارسال شده را دارد. * * به این ترتیب، پیام یا معنایی که در ذهنِ یک موجود شکل گرفته است، به ذهن همنوع اش نیز منتقل میشود. * بدیهی است که در این تعریف، کلیدواژه های "ذهن"، "پیام"، "[[معنا]]" و "زبان" را در اشکالی بسیار گسترده و عام در نظر گرفته ایم.
	* وجودِ یک سخت افزارِ عصبیِ پیچیده که توانایی [[بازنماییِ]] جهان خارج و [[رمزگذاری]] در قالب علایمی قراردادی را داشته باشد، پیشفرضِ ظهور زبان است		* وجودِ یک سخت افزارِ عصبیِ پیچیده که توانایی [[بازنماییِ]] جهان خارج و [[رمزگذاری]] در قالب علایمی قراردادی را داشته باشد، پیشفرضِ ظهور زبان است
	* <br />		<br />
	* این نظامهای ارتباطیِ جانوری همگی خاستگاهی تکاملی دارد؛ یعنی در مسیر زمان و در جریان [[انتخاب طبیعی]] و برای پاسخ به شرایط [[تنش]] زای بیرونی و درونیِ محیط، پدید آمده اند.		* این نظامهای ارتباطیِ جانوری همگی خاستگاهی تکاملی دارد؛ یعنی در مسیر زمان و در جریان [[انتخاب طبیعی]] و برای پاسخ به شرایط [[تنش]] زای بیرونی و درونیِ محیط، پدید آمده اند.
	* این نظامهای ارتباطی، اگر از حدی انتزاعی تر و پیچیده تر باشد، متراکم بودنِ حجم ارتباطهای بینافردی را در یک گونه نشان میدهد و بخت [[بقا]]ی موجوداتی را افزایش میدهد که زندگی اجتماعی دارند.		* این نظامهای ارتباطی، اگر از حدی انتزاعی تر و پیچیده تر باشد، متراکم بودنِ حجم ارتباطهای بینافردی را در یک گونه نشان میدهد و بخت [[بقا]]ی موجوداتی را افزایش میدهد که زندگی اجتماعی دارند.

Mehrdad.akhavan: /* زبان گشتاری ـ زایشی */

2024-04-25T15:26:36Z

زبان گشتاری ـ زایشی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۶
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	<br />		<br />
	* آنچه از مجموع چیزها و رخدادها برمی آید، [[مِهْرَوَند- پديده\|پدیدار]] هایی است که "'''[[من ـ دیگری - جهان\|زیستجهان]]'''" انسانی را برمی سازد. اهمیت کلیدی پدیدار در تعریف زیستجهان را نخستین بار پدیدارشناسان آلمانی و به ویژه هوسِرل مورد تاکید قرار دادند. زبان باید مجموعه ای از نشانگان و ارجاعات را در برگیرد، به شکلی که زیستجهان، یعنی مجموعه ی چیزها و رخدادها، را به شکلی کارآمد رمزگذاری کند. زبان باید تواناییِ بازنماییِ زیست-جهان را داشته باشد، بدان معنا که بتوانیم چیزها را نامگذاری کنیم و رخدادها را توسط واژگان و گزاره ها رمزگذاری نماییم، به طوریکه بتوان در [[غیاب]] موقعیتهای واحد و گذرای جهان خارج، پیامهایی در مورد این موقعیتها و مفاهیمی در مورد این چیزها و رخدادها را به منتقل کرد. به این ترتیب است که [[کارکرد]] عینی و اصلیِ زبان؛ یعنی پیدایش رفاه اجتماعی و هماهنگیِ کردار اجتماعی میان مردمان، برآورده میشود		* آنچه از مجموع چیزها و رخدادها برمی آید، [[مِهْرَوَند- پديده\|پدیدار]] هایی است که "'''[[من ـ دیگری - جهان\|زیستجهان]]'''" انسانی را برمی سازد. اهمیت کلیدی پدیدار در تعریف زیستجهان را نخستین بار پدیدارشناسان آلمانی و به ویژه هوسِرل مورد تاکید قرار دادند. زبان باید مجموعه ای از نشانگان و ارجاعات را در برگیرد، به شکلی که زیستجهان، یعنی مجموعه ی چیزها و رخدادها، را به شکلی کارآمد رمزگذاری کند. زبان باید تواناییِ بازنماییِ زیست-جهان را داشته باشد، بدان معنا که بتوانیم چیزها را نامگذاری کنیم و رخدادها را توسط واژگان و گزاره ها رمزگذاری نماییم، به طوریکه بتوان در [[غیاب]] موقعیتهای واحد و گذرای جهان خارج، پیامهایی در مورد این موقعیتها و مفاهیمی در مورد این چیزها و رخدادها را به منتقل کرد. به این ترتیب است که [[کارکرد]] عینی و اصلیِ زبان؛ یعنی پیدایش رفاه اجتماعی و هماهنگیِ کردار اجتماعی میان مردمان، برآورده میشود
			<br />

	===سوم: زبان امری انتزاعی نیست، بلکه نوعی کنش است===		===سوم: زبان امری انتزاعی نیست، بلکه نوعی کنش است===

Mehrdad.akhavan: /* زبان گشتاری ـ زایشی */

2024-04-25T15:26:01Z

زبان گشتاری ـ زایشی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۶
خط ۴۹:		خط ۴۹:

	<br />		<br />
	هر زبان از مجموعه ای محدود و شمارش پذیر از [[عناصر]] تشکیل شده است، ولی با وجود این، باید این توانایی را داشته باشد که به جهانی با پیچیدگیِ بسیار زیاد ارجاع دهد و شرایط و موقعیت هایی یکه و بسیار متمایز را رمزگذاری کند. از اینرو مفهوم دستور و قوانینِ حاکم بر ترکیبِ عناصر زبانی با یکدیگر اهمیتی بایسته دارد. آنچه این نظام نشانگانی- معنایی در نهایت انجام میدهد، [[بازنماییِ]] عناصر جهانِ خارج به همراه [[نیت مندیِ]] درونیِ سخنگوست.		* هر زبان از مجموعه ای محدود و شمارش پذیر از [[عناصر]] تشکیل شده است، ولی با وجود این، باید این توانایی را داشته باشد که به جهانی با پیچیدگیِ بسیار زیاد ارجاع دهد و شرایط و موقعیت هایی یکه و بسیار متمایز را رمزگذاری کند. از اینرو مفهوم دستور و قوانینِ حاکم بر ترکیبِ عناصر زبانی با یکدیگر اهمیتی بایسته دارد. آنچه این نظام نشانگانی- معنایی در نهایت انجام میدهد، [[بازنماییِ]] عناصر جهانِ خارج به همراه [[نیت مندیِ]] درونیِ سخنگوست.
	* آنچه ما به عنوان جهان خارج و تحولات درونیِ خویشتن تجربه می کنیم، مجموعه ای است از "'''[[چیز]]'''ها" و "'''[[رخداد]]'''ها".		* آنچه ما به عنوان جهان خارج و تحولات درونیِ خویشتن تجربه می کنیم، مجموعه ای است از "'''[[چیز]]'''ها" و "'''[[رخداد]]'''ها".
	<br />		<br />
	<br />		<br />
			* آنچه از مجموع چیزها و رخدادها برمی آید، [[مِهْرَوَند- پديده\|پدیدار]] هایی است که "'''[[من ـ دیگری - جهان\|زیستجهان]]'''" انسانی را برمی سازد. اهمیت کلیدی پدیدار در تعریف زیستجهان را نخستین بار پدیدارشناسان آلمانی و به ویژه هوسِرل مورد تاکید قرار دادند. زبان باید مجموعه ای از نشانگان و ارجاعات را در برگیرد، به شکلی که زیستجهان، یعنی مجموعه ی چیزها و رخدادها، را به شکلی کارآمد رمزگذاری کند. زبان باید تواناییِ بازنماییِ زیست-جهان را داشته باشد، بدان معنا که بتوانیم چیزها را نامگذاری کنیم و رخدادها را توسط واژگان و گزاره ها رمزگذاری نماییم، به طوریکه بتوان در [[غیاب]] موقعیتهای واحد و گذرای جهان خارج، پیامهایی در مورد این موقعیتها و مفاهیمی در مورد این چیزها و رخدادها را به منتقل کرد. به این ترتیب است که [[کارکرد]] عینی و اصلیِ زبان؛ یعنی پیدایش رفاه اجتماعی و هماهنگیِ کردار اجتماعی میان مردمان، برآورده میشود
	آنچه از مجموع چیزها و رخدادها برمی آید، [[مِهْرَوَند- پديده\|پدیدار]] هایی است که "'''[[من ـ دیگری - جهان\|زیستجهان]]'''" انسانی را برمی سازد. اهمیت کلیدی پدیدار در تعریف زیستجهان را نخستین بار پدیدارشناسان آلمانی و به ویژه هوسِرل مورد تاکید قرار دادند. زبان باید مجموعه ای از نشانگان و ارجاعات را در برگیرد، به شکلی که زیستجهان، یعنی مجموعه ی چیزها و رخدادها، را به شکلی کارآمد رمزگذاری کند. زبان باید تواناییِ بازنماییِ زیست-جهان را داشته باشد، بدان معنا که بتوانیم چیزها را نامگذاری کنیم و رخدادها را توسط واژگان و گزاره ها رمزگذاری نماییم، به طوریکه بتوان در [[غیاب]] موقعیتهای واحد و گذرای جهان خارج، پیامهایی در مورد این موقعیتها و مفاهیمی در مورد این چیزها و رخدادها را به منتقل کرد. به این ترتیب است که [[کارکرد]] عینی و اصلیِ زبان؛ یعنی پیدایش رفاه اجتماعی و هماهنگیِ کردار اجتماعی میان مردمان، برآورده میشود

	===سوم: زبان امری انتزاعی نیست، بلکه نوعی کنش است===		===سوم: زبان امری انتزاعی نیست، بلکه نوعی کنش است===

Mehrdad.akhavan: /* دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است */

2024-04-25T15:25:35Z

دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۵
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	* زبان ساختاری پیچیده و منسجم است که از '''[[دال -مدلول\|دال]]''' ها و '''[[دال -مدلول\|مدلول]]''' های متصل به یکدیگر تشکیل یافته است.		* زبان ساختاری پیچیده و منسجم است که از '''[[دال -مدلول\|دال]]''' ها و '''[[دال -مدلول\|مدلول]]''' های متصل به یکدیگر تشکیل یافته است.
	* زبان مجموعه ای از رمزگان، شبکه ای از [[نشانه]] ها و رده ای از علامت ها را در بر میگیرد که هر یک از آنها به دایره ای از مدلولها و به دامنه ای از مفاهیم و معناها ارجاع میدهد.		* زبان مجموعه ای از رمزگان، شبکه ای از [[نشانه]] ها و رده ای از علامت ها را در بر میگیرد که هر یک از آنها به دایره ای از مدلولها و به دامنه ای از مفاهیم و معناها ارجاع میدهد.

			* از آنجا که این عناصرِ نشانگانی با روابطی قانونمند و مشخص، به یکدیگر متصل میشود، میتوان کلیت نظام زبانی را یک "'''[[سیستم]]'''" دانست.
			<br />
	<br />		<br />
	* از آنجا که این عناصرِ نشانگانی با روابطی قانونمند و مشخص، به یکدیگر متصل میشود، میتوان کلیت نظام زبانی را یک "'''[[سیستم]]'''" دانست. <br />
	====سیستم====		====سیستم====
	* سیستم، بنا به تعریف، مجموعه ای از عناصر است که بر اساس روابطی روشن و قانونمند به یکدیگر متصل شده باشند و کارکردی ویژه را برآورده سازند.		* سیستم، بنا به تعریف، مجموعه ای از عناصر است که بر اساس روابطی روشن و قانونمند به یکدیگر متصل شده باشند و کارکردی ویژه را برآورده سازند.

Mehrdad.akhavan در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۵

2024-04-25T15:25:02Z

نمایش تغییرات

Mehrdad.akhavan در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۷

2024-04-25T15:17:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۷
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	<br />		<br />
	* از آنجا که این عناصرِ نشانگانی با روابطی قانونمند و مشخص، به یکدیگر متصل میشود، میتوان کلیت نظام زبانی را یک "'''[[سیستم]]'''" دانست. <br />		* از آنجا که این عناصرِ نشانگانی با روابطی قانونمند و مشخص، به یکدیگر متصل میشود، میتوان کلیت نظام زبانی را یک "'''[[سیستم]]'''" دانست. <br />
	==سیستم==		====سیستم====
	* سیستم، بنا به تعریف، مجموعه ای از عناصر است که بر اساس روابطی روشن و قانونمند به یکدیگر متصل شده باشند و کارکردی ویژه را برآورده سازند.		* سیستم، بنا به تعریف، مجموعه ای از عناصر است که بر اساس روابطی روشن و قانونمند به یکدیگر متصل شده باشند و کارکردی ویژه را برآورده سازند.
	* چنین تعریفی دقیقاً در مورد نظامهای نشانگانی ـ معنایی مصداق دارد.		* چنین تعریفی دقیقاً در مورد نظامهای نشانگانی ـ معنایی مصداق دارد.
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	* این روابط، ترکیب عناصر را در مقیاس های گوناگون ممکن میسازند. عناصری که سخنشان گذشت، علاوه بر آنکه ممکن است در حوزه های گوناگون کاربرد داشته باشند، در سطوح [[سلسله مراتب]]ی گوناگون نیز وجود دارند.		* این روابط، ترکیب عناصر را در مقیاس های گوناگون ممکن میسازند. عناصری که سخنشان گذشت، علاوه بر آنکه ممکن است در حوزه های گوناگون کاربرد داشته باشند، در سطوح [[سلسله مراتب]]ی گوناگون نیز وجود دارند.
	<br />		<br />
	==زبان طبیعی==		====زبان طبیعی====
	* در '''[[زبان طبیعی]]'''، آنچه زبان گفتاریِ عادی را ممکن می کند، مجموعه ای از '''آوا'''هاست که با یکدیگر ترکیب میشوند و '''تک واژ'''های زبان را برمی سازند.		* در '''[[زبان طبیعی]]'''، آنچه زبان گفتاریِ عادی را ممکن می کند، مجموعه ای از '''آوا'''هاست که با یکدیگر ترکیب میشوند و '''تک واژ'''های زبان را برمی سازند.
	* تک واژها نیز با یکدیگر ترکیب شده و بنهای واژگان و واژگان را در یک زبان پدید میآورند. روابطی که اتصال میان واژها و پدیدآمدنِ تکواژها را ممکن میسازد و سپس روابط بین تکواژها با یکدیگر را قانونمند میکند، همان '''صرف و نحو''' زبان است.		* تک واژها نیز با یکدیگر ترکیب شده و بنهای واژگان و واژگان را در یک زبان پدید میآورند. روابطی که اتصال میان واژها و پدیدآمدنِ تکواژها را ممکن میسازد و سپس روابط بین تکواژها با یکدیگر را قانونمند میکند، همان '''صرف و نحو''' زبان است.
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	* این قوانین چنانکه چامسکی نشان داده، بنیادی ژنتیکی دارد؛ یعنی چنین مینماید که زبان طبیعیِ انسانی از زیرساختی مشخص و فراگیر بهره مند باشد.		* این قوانین چنانکه چامسکی نشان داده، بنیادی ژنتیکی دارد؛ یعنی چنین مینماید که زبان طبیعیِ انسانی از زیرساختی مشخص و فراگیر بهره مند باشد.
	<br />		<br />
	==زبان گشتاری ـ زایشی==		====زبان گشتاری ـ زایشی====
	* چامسکی دستور زبان عمومیِ حاکم بر زبانهای انسانی را "'''گشتاری ـ زایشی'''" دانسته است.		* چامسکی دستور زبان عمومیِ حاکم بر زبانهای انسانی را "'''گشتاری ـ زایشی'''" دانسته است.
	* گشتاری- زایشی بودن، بدان معناست که مجموعه ای از قوانینِ ژرف ساخت و بنیادین وجود دارد که به طور طبیعی و به شکل پیش تنیده در دستگاه عصبی نهاده شده است. این قوانین در حضور آن محرک های بیرونی ای شکوفا می شود که تجربه ی زیسته ی کودک طی هفت سال نخستِ عمرش را در بر می گیرد.		* گشتاری- زایشی بودن، بدان معناست که مجموعه ای از قوانینِ ژرف ساخت و بنیادین وجود دارد که به طور طبیعی و به شکل پیش تنیده در دستگاه عصبی نهاده شده است. این قوانین در حضور آن محرک های بیرونی ای شکوفا می شود که تجربه ی زیسته ی کودک طی هفت سال نخستِ عمرش را در بر می گیرد.

Mehrdad.akhavan در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۶

2024-04-25T15:16:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	دانش ِامروزین ما، چهار سطحِ متفاوت از تعریفِ زبان را برایمان ممکن کرده که با یکدیگر جمع شدنی و سازگار هستند:		دانش ِامروزین ما، چهار سطحِ متفاوت از تعریفِ زبان را برایمان ممکن کرده که با یکدیگر جمع شدنی و سازگار هستند:
	==='''نخست: زبان پدیده ای زیستشناختی و تکاملی است'''===		==='''نخست: زبان پدیده ای زیستشناختی و تکاملی است'''===
	* زبان، مشتقی از یک روند زیست شناختی است که در سایر جانوران هم به اشکالِ دیگر دیده میشود.		* زبان، مشتقی از یک روند زیست شناختی است که در سایر جانوران هم به اشکالِ دیگر دیده میشود.
	* تمام جانورانی که به شکلی از زندگی اجتماعی دست یافته اند، ابزاری برای انتقال پیام به همنوعانِ خود در اختیار دارند. این ابزارِ ارتباطی در سایر جانوران با "'''[[زبان طبیعی]]'''" که در انسان دیده میشود، متفاوت است		* تمام جانورانی که به شکلی از زندگی اجتماعی دست یافته اند، ابزاری برای انتقال پیام به همنوعانِ خود در اختیار دارند. این ابزارِ ارتباطی در سایر جانوران با "'''[[زبان طبیعی]]'''" که در انسان دیده میشود، متفاوت است
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	<br />		<br />

	==='''دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است'''===		==='''دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است'''===
	آن هنگام که از زبان سخن میگوییم، در واقع، به دستگاهی از رمزگان و نشانه ها اشاره می کنیم. نشانه هایی که انگار بیشترشان به چیزی در جهان خارج [[ارجاع]] میدهند. زبان ساختاری پیچیده و منسجم است که از '''[[دال -مدلول\|دال]]''' ها و '''[[دال -مدلول\|مدلول]]''' های متصل به یکدیگر تشکیل یافته است. زبان مجموعه ای از رمزگان، شبکه ای از نشانه ها و رده ای از علامت ها را در بر میگیرد که هر یک از آنها به دایره ای از مدلولها و به دامنه ای از مفاهیم و معناها ارجاع میدهد.		* آن هنگام که از زبان سخن میگوییم، در واقع، به دستگاهی از رمزگان و نشانه ها اشاره می کنیم.
			* نشانه هایی که انگار بیشترشان به چیزی در جهان خارج [[ارجاع]] میدهند.
			* زبان ساختاری پیچیده و منسجم است که از '''[[دال -مدلول\|دال]]''' ها و '''[[دال -مدلول\|مدلول]]''' های متصل به یکدیگر تشکیل یافته است.
			* زبان مجموعه ای از رمزگان، شبکه ای از [[نشانه]] ها و رده ای از علامت ها را در بر میگیرد که هر یک از آنها به دایره ای از مدلولها و به دامنه ای از مفاهیم و معناها ارجاع میدهد.
	<br />		<br />
	از آنجا که این عناصرِ نشانگانی با روابطی قانونمند و مشخص، به یکدیگر متصل میشود، میتوان کلیت نظام زبانی را یک "'''[[سیستم]]'''" دانست. <br />		* از آنجا که این عناصرِ نشانگانی با روابطی قانونمند و مشخص، به یکدیگر متصل میشود، میتوان کلیت نظام زبانی را یک "'''[[سیستم]]'''" دانست. <br />
			==سیستم==
	:سیستم، بنا به تعریف، مجموعه ای از عناصر است که بر اساس روابطی روشن و قانونمند به یکدیگر متصل شده باشند و کارکردی ویژه را برآورده سازند.		* سیستم، بنا به تعریف، مجموعه ای از عناصر است که بر اساس روابطی روشن و قانونمند به یکدیگر متصل شده باشند و کارکردی ویژه را برآورده سازند.
	* چنین تعریفی دقیقاً در مورد نظامهای نشانگانی ـ معنایی مصداق دارد.		* چنین تعریفی دقیقاً در مورد نظامهای نشانگانی ـ معنایی مصداق دارد.
	* نظامهای زبانی مجموعه ای از [[چیز\|عناصر]] را در بر میگیرد که میتواند طیفی وسیع از نشانگان را شامل شود. این عناصر میتواند رمزگانِ قراردادیِ ریاضی باشند یا واژگانِ به نسبت مبهم و سیالِ زبان طبیعی و همچنین کلیدواژگان و مفاهیمی دقیق که ممکن است در زبانهای فنی، فلسفی و دینی کاربرد داشته باشند.		* نظامهای زبانی مجموعه ای از [[چیز\|عناصر]] را در بر میگیرد که میتواند طیفی وسیع از نشانگان را شامل شود.
			* این عناصر میتواند رمزگانِ قراردادیِ ریاضی باشند یا واژگانِ به نسبت مبهم و سیالِ زبان طبیعی و همچنین کلیدواژگان و مفاهیمی دقیق که ممکن است در زبانهای فنی، فلسفی و دینی کاربرد داشته باشند.
	* این [[عناصر]] توسط [[روابط]] ی به یکدیگر مربوط میشوند که از کوچکترین تا کلان ترین سطوح، کارآیی و شمول خود را حفظ می کنند.		* این [[عناصر]] توسط [[روابط]] ی به یکدیگر مربوط میشوند که از کوچکترین تا کلان ترین سطوح، کارآیی و شمول خود را حفظ می کنند.
	* این روابط، ترکیب عناصر را در مقیاس های گوناگون ممکن میسازند. عناصری که سخنشان گذشت، علاوه بر آنکه ممکن است در حوزه های گوناگون کاربرد داشته باشند، در سطوح [[سلسله مراتب]]ی گوناگون نیز وجود دارند.		* این روابط، ترکیب عناصر را در مقیاس های گوناگون ممکن میسازند. عناصری که سخنشان گذشت، علاوه بر آنکه ممکن است در حوزه های گوناگون کاربرد داشته باشند، در سطوح [[سلسله مراتب]]ی گوناگون نیز وجود دارند.

	<br />		<br />
	در '''[[زبان طبیعی]]'''، آنچه زبان گفتاریِ عادی را ممکن می کند، مجموعه ای از '''آوا'''هاست که با یکدیگر ترکیب میشوند و '''تک واژ'''های زبان را برمی سازند. تک واژها نیز با یکدیگر ترکیب شده و بنهای واژگان و واژگان را در یک زبان پدید میآورند. روابطی که اتصال میان واژها و پدیدآمدنِ تکواژها را ممکن میسازد و سپس روابط بین تکواژها با یکدیگر را قانونمند میکند، همان '''صرف و نحو''' زبان است. این واژگان نیز با یکدیگر ترکیب میشوند و جمله ها، گزاره ها، متن ها و ساختارهای ادبیِ گوناگون را پدید می آورند. شیوه ی اتصال واژگان به یکدیگر و پدیدآمدن جمله ها و گزاره ها، همان است که '''دستور زبان''' نامیده میشود. به این ترتیب، به مجموعه ای از عناصر اشاره داریم که توسط قوانینی مشخص، به یکدیگر متصل شده اند. این قوانین چنانکه چامسکی نشان داده، بنیادی ژنتیکی دارد؛ یعنی چنین مینماید که زبان طبیعیِ انسانی از زیرساختی مشخص و فراگیر بهره مند باشد		==زبان طبیعی==
			* در '''[[زبان طبیعی]]'''، آنچه زبان گفتاریِ عادی را ممکن می کند، مجموعه ای از '''آوا'''هاست که با یکدیگر ترکیب میشوند و '''تک واژ'''های زبان را برمی سازند.
			* تک واژها نیز با یکدیگر ترکیب شده و بنهای واژگان و واژگان را در یک زبان پدید میآورند. روابطی که اتصال میان واژها و پدیدآمدنِ تکواژها را ممکن میسازد و سپس روابط بین تکواژها با یکدیگر را قانونمند میکند، همان '''صرف و نحو''' زبان است.
			* این واژگان نیز با یکدیگر ترکیب میشوند و جمله ها، گزاره ها، متن ها و ساختارهای ادبیِ گوناگون را پدید می آورند.
			* شیوه ی اتصال واژگان به یکدیگر و پدیدآمدن جمله ها و گزاره ها، همان است که '''دستور زبان''' نامیده میشود.
			* به این ترتیب، به مجموعه ای از عناصر اشاره داریم که توسط قوانینی مشخص، به یکدیگر متصل شده اند.
			* این قوانین چنانکه چامسکی نشان داده، بنیادی ژنتیکی دارد؛ یعنی چنین مینماید که زبان طبیعیِ انسانی از زیرساختی مشخص و فراگیر بهره مند باشد.
	<br />		<br />
			==زبان گشتاری ـ زایشی==
	چامسکی دستور زبان عمومیِ حاکم بر زبانهای انسانی را "'''گشتاری ـ زایشی'''" دانسته است. ~~این~~ گشتاری- زایشی بودن، بدان معناست که مجموعه ای از قوانینِ ژرف ساخت و بنیادین وجود دارد که به طور طبیعی و به شکل پیش تنیده در دستگاه عصبی نهاده شده است. این قوانین در حضور آن محرک های بیرونی ای شکوفا می شود که تجربه ی زیسته ی کودک طی هفت سال نخستِ عمرش را در بر می گیرد. همین قوانین است که تشخیص و آفرینش و فهمِ عناصر زبانی را ممکن میسازد. دستور زبانِ گشتاری ـ زایشی، در واقع، امکان پدید آوردنِ بی نهایت گزاره و ارجاع به بی شمار عناصر و مضامینِ بیرونی را توسط نشانگان محدودِ یک دستگاه زبانی ممکن میسازد.		* چامسکی دستور زبان عمومیِ حاکم بر زبانهای انسانی را "'''گشتاری ـ زایشی'''" دانسته است.
			* گشتاری- زایشی بودن، بدان معناست که مجموعه ای از قوانینِ ژرف ساخت و بنیادین وجود دارد که به طور طبیعی و به شکل پیش تنیده در دستگاه عصبی نهاده شده است. این قوانین در حضور آن محرک های بیرونی ای شکوفا می شود که تجربه ی زیسته ی کودک طی هفت سال نخستِ عمرش را در بر می گیرد.
			* همین قوانین است که تشخیص و آفرینش و فهمِ عناصر زبانی را ممکن میسازد.
			* دستور زبانِ گشتاری ـ زایشی، در واقع، امکان پدید آوردنِ بی نهایت گزاره و ارجاع به بی شمار عناصر و مضامینِ بیرونی را توسط نشانگان محدودِ یک دستگاه زبانی ممکن میسازد.

	<br />		<br />
	هر زبان از مجموعه ای محدود و شمارش پذیر از عناصر تشکیل شده است، ولی با وجود این، باید این توانایی را داشته باشد که به جهانی با پیچیدگیِ بسیار زیاد ارجاع دهد و شرایط و موقعیت هایی یکه و بسیار متمایز را رمزگذاری کند. از اینرو مفهوم دستور و قوانینِ حاکم بر ترکیبِ عناصر زبانی با یکدیگر اهمیتی بایسته دارد. آنچه این نظام نشانگانی- معنایی در نهایت انجام میدهد، بازنماییِ عناصر جهانِ خارج به همراه [[نیت مندیِ]] درونیِ سخنگوست. آنچه ما به عنوان جهان خارج و تحولات درونیِ خویشتن تجربه می کنیم، مجموعه ای است از "'''[[چیز]]'''ها" و "'''[[رخداد]]'''ها".		هر زبان از مجموعه ای محدود و شمارش پذیر از [[عناصر]] تشکیل شده است، ولی با وجود این، باید این توانایی را داشته باشد که به جهانی با پیچیدگیِ بسیار زیاد ارجاع دهد و شرایط و موقعیت هایی یکه و بسیار متمایز را رمزگذاری کند. از اینرو مفهوم دستور و قوانینِ حاکم بر ترکیبِ عناصر زبانی با یکدیگر اهمیتی بایسته دارد. آنچه این نظام نشانگانی- معنایی در نهایت انجام میدهد، [[بازنماییِ]] عناصر جهانِ خارج به همراه [[نیت مندیِ]] درونیِ سخنگوست.
			* آنچه ما به عنوان جهان خارج و تحولات درونیِ خویشتن تجربه می کنیم، مجموعه ای است از "'''[[چیز]]'''ها" و "'''[[رخداد]]'''ها".
	<br />		<br />
	<br />		<br />

Mehrdad.akhavan: /* نخست: زبان پدیده ای زیستشناختی و تکاملی است */

2024-04-25T15:02:39Z

نخست: زبان پدیده ای زیستشناختی و تکاملی است

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	دانش ِامروزین ما، چهار سطحِ متفاوت از تعریفِ زبان را برایمان ممکن کرده که با یکدیگر جمع شدنی و سازگار هستند:		دانش ِامروزین ما، چهار سطحِ متفاوت از تعریفِ زبان را برایمان ممکن کرده که با یکدیگر جمع شدنی و سازگار هستند:
	==='''نخست: زبان پدیده ای زیستشناختی و تکاملی است'''===		==='''نخست: زبان پدیده ای زیستشناختی و تکاملی است'''===
	زبان، مشتقی از یک روند زیست شناختی است که در سایر جانوران هم به اشکالِ دیگر دیده میشود. تمام جانورانی که به شکلی از زندگی اجتماعی دست یافته اند، ابزاری برای انتقال پیام به همنوعانِ خود در اختیار دارند. این ابزارِ ارتباطی در سایر جانوران با "'''[[زبان طبیعی]]'''" که در انسان دیده میشود، متفاوت است		* زبان، مشتقی از یک روند زیست شناختی است که در سایر جانوران هم به اشکالِ دیگر دیده میشود.
			* تمام جانورانی که به شکلی از زندگی اجتماعی دست یافته اند، ابزاری برای انتقال پیام به همنوعانِ خود در اختیار دارند. این ابزارِ ارتباطی در سایر جانوران با "'''[[زبان طبیعی]]'''" که در انسان دیده میشود، متفاوت است
	<br />		<br />
	نظامهای ارتباطی و شیوه های انتقال پیام و دریافت، در سایر جانوران هم به اشکالِ گوناگون وجود دارد. هر چه ساختار زندگی اجتماعیِ جانوران، پیچیده تر و اندرکنش فرد با سایر افراد همنوعاش بیشتر و مهمتر باشد نظامهای ارتباطیِ پیچیده تر و گسترده تری، برای انتقال معنا در میان اعضای یک گونه، تکامل می یابد. وجه مشترک این نظامها آن است که مغزی به نسبت پیچیده باید در کار باشد تا ادراکِ خود از جهان خارج را در قالب پیامی انتقال پذیر رمزگذاری کند. این پیام از مجرای رمزگانی منتقل می شود که آن را در کل، زبان می نامیم و فردی همنوع آن را دریافت می کند. این گیرنده ی پیام، خود مسلح به مغزی پیچیده است که توانایی رمزگشاییِ آن پیامِ ارسال شده را دارد. به این ترتیب، پیام یا معنایی که در ذهنِ یک موجود شکل گرفته است، به ذهن همنوع اش نیز منتقل میشود. بدیهی است که در این تعریف، کلیدواژه های "ذهن"، "پیام"، "[[معنا]]" و "زبان" را در اشکالی بسیار گسترده و عام در نظر گرفته ایم. وجودِ یک سخت افزارِ عصبیِ پیچیده که توانایی [[بازنماییِ]] جهان خارج و رمزگذاری در قالب علایمی قراردادی را داشته باشد، پیشفرضِ ظهور زبان است		* نظامهای ارتباطی و شیوه های انتقال پیام و دریافت، در سایر جانوران هم به اشکالِ گوناگون وجود دارد. هر چه ساختار زندگی اجتماعیِ جانوران، پیچیده تر و اندرکنش فرد با سایر افراد همنوعاش بیشتر و مهمتر باشد نظامهای ارتباطیِ پیچیده تر و گسترده تری، برای انتقال معنا در میان اعضای یک گونه، تکامل می یابد.
			* وجه مشترک این نظامها آن است که مغزی به نسبت پیچیده باید در کار باشد تا ادراکِ خود از جهان خارج را در قالب پیامی انتقال پذیر [[رمزگذاری]] کند.
			* این پیام از مجرای رمزگانی منتقل می شود که آن را در کل، زبان می نامیم و فردی همنوع آن را دریافت می کند.
			* این گیرنده ی پیام، خود مسلح به مغزی پیچیده است که توانایی رمزگشاییِ آن پیامِ ارسال شده را دارد. * * به این ترتیب، پیام یا معنایی که در ذهنِ یک موجود شکل گرفته است، به ذهن همنوع اش نیز منتقل میشود. * بدیهی است که در این تعریف، کلیدواژه های "ذهن"، "پیام"، "[[معنا]]" و "زبان" را در اشکالی بسیار گسترده و عام در نظر گرفته ایم.
			* وجودِ یک سخت افزارِ عصبیِ پیچیده که توانایی [[بازنماییِ]] جهان خارج و [[رمزگذاری]] در قالب علایمی قراردادی را داشته باشد، پیشفرضِ ظهور زبان است
			* <br />
			* این نظامهای ارتباطیِ جانوری همگی خاستگاهی تکاملی دارد؛ یعنی در مسیر زمان و در جریان [[انتخاب طبیعی]] و برای پاسخ به شرایط [[تنش]] زای بیرونی و درونیِ محیط، پدید آمده اند.
			* این نظامهای ارتباطی، اگر از حدی انتزاعی تر و پیچیده تر باشد، متراکم بودنِ حجم ارتباطهای بینافردی را در یک گونه نشان میدهد و بخت [[بقا]]ی موجوداتی را افزایش میدهد که زندگی اجتماعی دارند.
			* چنین زبانهایی در جایگاههای مشخصی در دستگاه عصبی رمزگذاری میشوند و نظامی ژنتیکی، آن مسیرها و سیم کشیهای عصبی را برنامه ریزی میکند.
			* دست کم در انسان، ساختارهای عصبیِ مشخصی شناسایی شده که وظیفه ی تولید و فهم زبان را به انجام میرساند. مثلا می دانیم که ناحیه ی گیجگاهی قشر مخ، به ویژه در نواحی [[بروکا]] و [[وِرنیکه]] در نیمکره ی چپ مغز برای تولیدِ زبان و [[پردازش اطلاعات]] زبانی تخصص یافته اند.
			* این در حالی است که بخشهای دیگری مانند قشر پس سری و قسمتی از قشر آهیانه ای نیز برای درک مفاهیم زبانیِ دیگر، مانند نوشتار، تخصص یافته اند.
	<br />		<br />

	این نظامهای ارتباطیِ جانوری همگی خاستگاهی تکاملی دارد؛ یعنی در مسیر زمان و در جریان [[انتخاب طبیعی]] و برای پاسخ به شرایط [[تنش]] زای بیرونی و درونیِ محیط، پدید آمده اند. این نظامهای ارتباطی، اگر از حدی انتزاعی تر و پیچیده تر باشد، متراکم بودنِ حجم ارتباطهای بینافردی را در یک گونه نشان میدهد و بخت [[بقا]]ی موجوداتی را افزایش میدهد که زندگی اجتماعی دارند. چنین زبانهایی در جایگاههای مشخصی در دستگاه عصبی رمزگذاری میشوند و نظامی ژنتیکی، آن مسیرها و سیم کشیهای عصبی را برنامه ریزی میکند. دست کم در انسان، ساختارهای عصبیِ مشخصی شناسایی شده که وظیفه ی تولید و فهم زبان را به انجام میرساند. مثلا می دانیم که ناحیه ی گیجگاهی قشر مخ، به ویژه در نواحی [[بروکا]] و [[وِرنیکه]] در نیمکره ی چپ مغز برای تولیدِ زبان و پردازش اطلاعات زبانی تخصص یافته اند. این در حالی است که بخشهای دیگری مانند قشر پس سری و قسمتی از قشر آهیانه ای نیز برای درک مفاهیم زبانیِ دیگر، مانند نوشتار، تخصص یافته اند.

	==='''دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است'''===		==='''دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است'''===

Mehrdad.akhavan: /* چهارم: زبان الگویی از پردازش اطلاعات است */

2022-05-01T02:11:22Z

چهارم: زبان الگویی از پردازش اطلاعات است

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۱۱
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	به این ترتیب، زبان روشی است برای رمزگذاری و پیکربندی تمایزهایی که اتفاقاً در داخل خودِ نظامِ زبانی باید بازنمایی گردد و نمایش داده شود تا به ساختاری شفاف و روشن و انتقال پذیر منتهی گردد.		به این ترتیب، زبان روشی است برای رمزگذاری و پیکربندی تمایزهایی که اتفاقاً در داخل خودِ نظامِ زبانی باید بازنمایی گردد و نمایش داده شود تا به ساختاری شفاف و روشن و انتقال پذیر منتهی گردد.
	این رمزگذاریِ درونی در موجوداتی که نظام ارتباطی ساده و دستگاه عصبیِ به نسبت مقدماتی ای دارند، با [[ارجاع]] مستقیم به جهان خارج ممکن میشود.		این رمزگذاریِ درونی در موجوداتی که نظام ارتباطی ساده و دستگاه عصبیِ به نسبت مقدماتی ای دارند، با [[ارجاع]] مستقیم به جهان خارج ممکن میشود.
			<br />

	به عنوان مثال، نگاه میمونی که به شکارچی خیره میشود، برای همنوعانش برهانی قاطع است تا وجود شکارچی را تشخیص دهند، یا حالت چهره ی جانوری که خشم یا ترس را در خود نمایان میسازد برای جانور دیگری که او را مشاهده میکند کافی است تا حالت درونی و وضعیت روانی وی را حدس بزند. منتها چنین چیزی در زبانِ انسانی، که به شکلی بسیار بغرنج تر، رمزگذاری افراطی و مجددی را در مورد خودِ رمزگان به انجام میرساند، دیده نمیشود.		به عنوان مثال، نگاه میمونی که به شکارچی خیره میشود، برای همنوعانش برهانی قاطع است تا وجود شکارچی را تشخیص دهند، یا حالت چهره ی جانوری که خشم یا ترس را در خود نمایان میسازد برای جانور دیگری که او را مشاهده میکند کافی است تا حالت درونی و وضعیت روانی وی را حدس بزند. منتها چنین چیزی در زبانِ انسانی، که به شکلی بسیار بغرنج تر، رمزگذاری افراطی و مجددی را در مورد خودِ رمزگان به انجام میرساند، دیده نمیشود.
	<br />		<br />
خط ۷۱:		خط ۷۳:
	ما با یک نظام رمزگانِ [[سیستم خودسازمانده\|خودسازمانده]] و [[سیستم خودارجاع\|خودارجاع]] روبه رو هستیم؛ یعنی نظامی که به صورت یک مجموعه ی منسجم و [[جبر - اختیار\|خودمختار]] و [[سیستم بسته\|بسته]] عمل میکند. مجموعه ای که خودِ ساز و کارِ رمزگذاری را بار دیگر رمزگذاری می کند و به خودِ [[فرآيند]] ارجاع، ارجاع می دهد و به این ترتیب در سطوحی بالنده و توسعه یابنده لایه هایی تازه از [[نماد]]های جدید و ارجاعهای ثانویه را پدید می آورد. به این ترتیب [[بازنمایی]] شکستهای تقارن در جهانِ اطرافِ ذهن شناسنده، آنگاه که زبان حضور داشته باشد، به انبوهی از شکستهای تقارن درونزاد و [[مرکزدار ؛ مرکز زدوده\|خودمدار]]انه می انجامد که تراکمی از [[اطلاعات]] را در رمزگانی [[سلسله مراتب\|لایه لایه]] و [[سیستم پیچیده\|پیچیده]] پدید میآورد.		ما با یک نظام رمزگانِ [[سیستم خودسازمانده\|خودسازمانده]] و [[سیستم خودارجاع\|خودارجاع]] روبه رو هستیم؛ یعنی نظامی که به صورت یک مجموعه ی منسجم و [[جبر - اختیار\|خودمختار]] و [[سیستم بسته\|بسته]] عمل میکند. مجموعه ای که خودِ ساز و کارِ رمزگذاری را بار دیگر رمزگذاری می کند و به خودِ [[فرآيند]] ارجاع، ارجاع می دهد و به این ترتیب در سطوحی بالنده و توسعه یابنده لایه هایی تازه از [[نماد]]های جدید و ارجاعهای ثانویه را پدید می آورد. به این ترتیب [[بازنمایی]] شکستهای تقارن در جهانِ اطرافِ ذهن شناسنده، آنگاه که زبان حضور داشته باشد، به انبوهی از شکستهای تقارن درونزاد و [[مرکزدار ؛ مرکز زدوده\|خودمدار]]انه می انجامد که تراکمی از [[اطلاعات]] را در رمزگانی [[سلسله مراتب\|لایه لایه]] و [[سیستم پیچیده\|پیچیده]] پدید میآورد.
	<br />		<br />
			<br />

	زبان با توانایی شگفت انگیزِش برای [[ارجاع]] دادن به خود، این خودبسندگی نظام نمادین از امر نموده شده را تکمیل میکند، و [[ایستایی ـ پویایی\|پویایی]] کمابیش مستقل و خودبسندهای را در سپهری از نشانگان جاری میسازد		زبان با توانایی شگفت انگیزِش برای [[ارجاع]] دادن به خود، این خودبسندگی نظام نمادین از امر نموده شده را تکمیل میکند، و [[ایستایی ـ پویایی\|پویایی]] کمابیش مستقل و خودبسندهای را در سپهری از نشانگان جاری میسازد

Mehrdad.akhavan: /* دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است */

2022-05-01T02:07:38Z

دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۰۷
خط ۹:		خط ۹:

	==='''دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است'''===		==='''دوم: زبان یک نظام نشانگانی ـ معنایی است'''===
	آن هنگام که از زبان سخن میگوییم، در واقع، به دستگاهی از رمزگان و نشانه ها اشاره می کنیم. نشانه هایی که انگار بیشترشان به چیزی در جهان خارج [[ارجاع]] میدهند. زبان ساختاری پیچیده و منسجم است که از '''[[دال]]''' ها و '''[[مدلول]]''' های متصل به یکدیگر تشکیل یافته است. زبان مجموعه ای از رمزگان، شبکه ای از نشانه ها و رده ای از علامت ها را در بر میگیرد که هر یک از آنها به دایره ای از مدلولها و به دامنه ای از مفاهیم و معناها ارجاع میدهد.		آن هنگام که از زبان سخن میگوییم، در واقع، به دستگاهی از رمزگان و نشانه ها اشاره می کنیم. نشانه هایی که انگار بیشترشان به چیزی در جهان خارج [[ارجاع]] میدهند. زبان ساختاری پیچیده و منسجم است که از '''[[دال -مدلول\|دال]]''' ها و '''[[دال -مدلول\|مدلول]]''' های متصل به یکدیگر تشکیل یافته است. زبان مجموعه ای از رمزگان، شبکه ای از نشانه ها و رده ای از علامت ها را در بر میگیرد که هر یک از آنها به دایره ای از مدلولها و به دامنه ای از مفاهیم و معناها ارجاع میدهد.

	<br />		<br />