زبان، اسطوره ، زمان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mehrdad.akhavan: /* خاستگاه نطریه زروان */

2024-07-20T17:35:53Z

خاستگاه نطریه زروان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۵
خط ۹:		خط ۹:
	<br />		<br />
	<br />		<br />
	===خاستگاه ~~نطریه~~ زروان===		===خاستگاه نظریه زروان===
	بر اساس گفته خودتان کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» شالوده نظری و روش شناسی کتاب های پنج گانه زروان را تشکیل داده است. <br />		بر اساس گفته خودتان کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» شالوده نظری و روش شناسی کتاب های پنج گانه زروان را تشکیل داده است. <br />
	* پیش از پرداختن به این اثر ضروری است که "دیدگاه زوران" را شرح دهید و بگویید که کی و چگونه و بر اساس چه ضرورت هایی شکل گرفت؟ <br />		* پیش از پرداختن به این اثر ضروری است که "دیدگاه زوران" را شرح دهید و بگویید که کی و چگونه و بر اساس چه ضرورت هایی شکل گرفت؟ <br />
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	: '''دیگر''' آن که معمولا اهمیت «من»، یعنی سوژه ی خودمختار انتخابگر را نادیده میگیرند. <br />		: '''دیگر''' آن که معمولا اهمیت «من»، یعنی سوژه ی خودمختار انتخابگر را نادیده میگیرند. <br />
	<br />		<br />


	===هویت ایرانی===		===هویت ایرانی===

Mehrdad.akhavan در ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۳

2024-07-20T17:33:15Z

نمایش تغییرات

Mehrdad.akhavan در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۱

2024-05-19T19:11:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۱
خط ۵:		خط ۵:
	پرسشگر: منیره پنج تنی <br />		پرسشگر: منیره پنج تنی <br />

	س: در این گفت و گو قصد داریم ابتدا به دیدگاه زروان و ارتباط تک تک کتاب های شما با یکدیگر و با دیدگاه زروان بپردازیم و در ادامه سه عنوان از کتاب های جدید االنتشار شما را بررسی کنیم. آن چه که برای من به عنوان گفت و گو کننده مهم است دیدگاه شما، هدف و غایت تان و ارتباط آثارتان را با یکدیگر نشان دهم و این که آثار شما نه تنها جزایر جدا افتاده ای نیستند بلکه با هدف و برنامه مشخصی و در پیوستگی کامل با یکدیگر نوشته شده اند.		در این گفت و گو قصد داریم ابتدا به دیدگاه زروان و ارتباط تک تک کتاب های شما با یکدیگر و با دیدگاه زروان بپردازیم و در ادامه سه عنوان از کتاب های جدید االنتشار شما را بررسی کنیم. آن چه که برای من به عنوان گفت و گو کننده مهم است دیدگاه شما، هدف و غایت تان و ارتباط آثارتان را با یکدیگر نشان دهم و این که آثار شما نه تنها جزایر جدا افتاده ای نیستند بلکه با هدف و برنامه مشخصی و در پیوستگی کامل با یکدیگر نوشته شده اند.

	<br />		<br />
	<br />		<br />
			===خاستگاه نطریه زروان===
	بر اساس گفته خودتان کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» شالوده نظری و روش شناسی کتاب های پنج گانه زروان را تشکیل داده است. <br />		بر اساس گفته خودتان کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» شالوده نظری و روش شناسی کتاب های پنج گانه زروان را تشکیل داده است. <br />
	* پیش از پرداختن به این اثر ضروری است که "دیدگاه زوران" را شرح دهید و بگویید که کی و چگونه و بر اساس چه ضرورت هایی شکل گرفت؟ <br />		* پیش از پرداختن به این اثر ضروری است که "دیدگاه زوران" را شرح دهید و بگویید که کی و چگونه و بر اساس چه ضرورت هایی شکل گرفت؟ <br />
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	: '''نخست''' آن که چارچوبی منسجم و عقلانی و فراگیر را برای فهم مسائل و پاسخگویی به آنها در بافتی سازگار به دست نمی دهند <br />		: '''نخست''' آن که چارچوبی منسجم و عقلانی و فراگیر را برای فهم مسائل و پاسخگویی به آنها در بافتی سازگار به دست نمی دهند <br />
	: '''دیگر''' آن که معمولا اهمیت «من»، یعنی سوژه ی خودمختار انتخابگر را نادیده میگیرند. <br />		: '''دیگر''' آن که معمولا اهمیت «من»، یعنی سوژه ی خودمختار انتخابگر را نادیده میگیرند. <br />
			<br />


			===هویت ایرانی===
	بعد از آن بود که کوشیدم چارچوب [[سیستم های پیچیده]] را درباره ی ایران و فرهنگ و تاریخ ایران و مسئله ی '''[[هویت ایرانی]]''' به کار بگیرم. بعد از آن ده سالی طول کشید تا چارچوب این نظریه تکمیل شد. دیدگاه زروان به شکل کنونی در پنج کتاب تدوین شده که از انتشار یکیشان ('''[[جام جم زروان]]''') که کتابی عملیاتی و متنی راهبردی است، به خاطر غیرمجاز شدن در وزارت ارشاد جلوگیری شده است. چهارتای دیگر که منتشر شده، یک نظریه ی عمومی و فراگیر دربارهی مفهوم «من» و چگونگی متصل شدنش به نهادهای اجتماعی و مسیرهای به جریان افتادن [[معنا]] و [[قدرت]] و [[لذت]] در این زمینه را شرح میدهد. این نظریه برای نخستین بار در همین کتابها ارائه شده است. اندیشمندان زیادی درباره ی مسائل محوری کتاب اندیشیده اند که از همه شان تاثیرهایی گرفته ام. <br />		بعد از آن بود که کوشیدم چارچوب [[سیستم های پیچیده]] را درباره ی ایران و فرهنگ و تاریخ ایران و مسئله ی '''[[هویت ایرانی]]''' به کار بگیرم. بعد از آن ده سالی طول کشید تا چارچوب این نظریه تکمیل شد. دیدگاه زروان به شکل کنونی در پنج کتاب تدوین شده که از انتشار یکیشان ('''[[جام جم زروان]]''') که کتابی عملیاتی و متنی راهبردی است، به خاطر غیرمجاز شدن در وزارت ارشاد جلوگیری شده است. چهارتای دیگر که منتشر شده، یک نظریه ی عمومی و فراگیر دربارهی مفهوم «من» و چگونگی متصل شدنش به نهادهای اجتماعی و مسیرهای به جریان افتادن [[معنا]] و [[قدرت]] و [[لذت]] در این زمینه را شرح میدهد. این نظریه برای نخستین بار در همین کتابها ارائه شده است. اندیشمندان زیادی درباره ی مسائل محوری کتاب اندیشیده اند که از همه شان تاثیرهایی گرفته ام. <br />
	<br />		<br />
خط ۳۷:		خط ۴۰:
	<br />		<br />


			===شیوه طرح ریزی دیدگاه زروان===
	س: '''روش شما برای طرح ریزی دیدگاه زروان چه بوده است؟'''<br />		س: '''روش شما برای طرح ریزی دیدگاه زروان چه بوده است؟'''<br />
	<br />		<br />
خط ۴۳:		خط ۴۸:
	<br />		<br />

			===نظریه سیستم های پیچیده===
	س: '''در ادامه باید بپرسم کتاب «نظریه سیستم های پیچیده» چگونه خواننده را با روش پژوهش و طرح موضوع شما در آثار دیگرتان آشنا می کند؟'''<br />		س: '''در ادامه باید بپرسم کتاب «نظریه سیستم های پیچیده» چگونه خواننده را با روش پژوهش و طرح موضوع شما در آثار دیگرتان آشنا می کند؟'''<br />
	<br />		<br />
خط ۴۹:		خط ۵۵:
	<br />		<br />


			===بازسازی مفهوم «من»===
	س: شما در کتاب [[روان شناسی خودانگاره]] به بازسازی مفهوم «من» پرداخته اید. می دانیم که این موضوع در رأس مسائل و دغدغه های فیلسوفان، جامعه شناسان و روان شناسان قرن بیستم قرار دارد. شما به عنوان یک اندیشمند و پژوهشگر ایرانی از چه زاویه ای این مفهوم را بررسی کرده اید؟ همچنین در ادامه همین سوال باید بپرسم که '''«روان شناسی خودانگاره» و بازسازی مفهوم «من» چگونه به دیدگاه زروان ارتباط می یابد؟'''<br />		س: شما در کتاب [[روان شناسی خودانگاره]] به بازسازی مفهوم «من» پرداخته اید. می دانیم که این موضوع در رأس مسائل و دغدغه های فیلسوفان، جامعه شناسان و روان شناسان قرن بیستم قرار دارد. شما به عنوان یک اندیشمند و پژوهشگر ایرانی از چه زاویه ای این مفهوم را بررسی کرده اید؟ همچنین در ادامه همین سوال باید بپرسم که '''«روان شناسی خودانگاره» و بازسازی مفهوم «من» چگونه به دیدگاه زروان ارتباط می یابد؟'''<br />
	<br />		<br />

Mehrdad.akhavan در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۶

2024-05-19T19:06:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۶
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	بر اساس گفته خودتان کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» شالوده نظری و روش شناسی کتاب های پنج گانه زروان را تشکیل داده است. <br />		بر اساس گفته خودتان کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» شالوده نظری و روش شناسی کتاب های پنج گانه زروان را تشکیل داده است. <br />
	پیش از پرداختن به این اثر ضروری است که "دیدگاه زوران" را شرح دهید و بگویید که کی و چگونه و بر اساس چه ضرورت هایی شکل گرفت؟ <br />		* پیش از پرداختن به این اثر ضروری است که "دیدگاه زوران" را شرح دهید و بگویید که کی و چگونه و بر اساس چه ضرورت هایی شکل گرفت؟ <br />
	آیا این دیدگاه نخستین بار از سوی شما طرح شده است؟ <br />		* آیا این دیدگاه نخستین بار از سوی شما طرح شده است؟ <br />
	محرک شما چه بود و از چه منابع و متفکرانی الهام گرفتید؟<br />		* محرک شما چه بود و از چه منابع و متفکرانی الهام گرفتید؟<br />
			<br />

	'''ج:''' خاستگاه دیدگاه زروان به سال 1378 و 1379 باز میگردد. در آن سالها من با مرکز بین المللی گفتگوی تمدنها همکاری میکردم و دوره ای را تدریس میکردم به نام '''بهسازی فرهنگ'''، که مسئله ی کلیدی اش آسیبشناسی فرهنگ ایرانِ امروز بود و چاره اندیشی برای بازسازی آن. در جریان این دوره و در حین بحث و پرسش و پاسخ با دانشجویان دوره متوجه شدم که نظریه های مربوط به این موضوع چند نارسایی جدی دارند. <br />		'''ج:''' خاستگاه دیدگاه زروان به سال 1378 و 1379 باز میگردد. در آن سالها من با مرکز بین المللی گفتگوی تمدنها همکاری میکردم و دوره ای را تدریس میکردم به نام '''بهسازی فرهنگ'''، که مسئله ی کلیدی اش آسیبشناسی فرهنگ ایرانِ امروز بود و چاره اندیشی برای بازسازی آن. در جریان این دوره و در حین بحث و پرسش و پاسخ با دانشجویان دوره متوجه شدم که نظریه های مربوط به این موضوع چند نارسایی جدی دارند. <br />
خط ۲۰:		خط ۲۱:
	: '''دیگر''' آن که معمولا اهمیت «من»، یعنی سوژه ی خودمختار انتخابگر را نادیده میگیرند. <br />		: '''دیگر''' آن که معمولا اهمیت «من»، یعنی سوژه ی خودمختار انتخابگر را نادیده میگیرند. <br />

	بعد از آن بود که کوشیدم چارچوب سیستم های پیچیده را درباره ی ایران و فرهنگ و تاریخ ایران و مسئله ی '''[[هویت ایرانی]]''' به کار بگیرم. بعد از آن ده سالی طول کشید تا چارچوب این نظریه تکمیل شد. دیدگاه زروان به شکل کنونی در پنج کتاب تدوین شده که از انتشار یکیشان ('''[[جام جم زروان]]''') که کتابی عملیاتی و متنی راهبردی است، به خاطر غیرمجاز شدن در وزارت ارشاد جلوگیری شده است. چهارتای دیگر که منتشر شده، یک نظریه ی عمومی و فراگیر دربارهی مفهوم «من» و چگونگی متصل شدنش به نهادهای اجتماعی و مسیرهای به جریان افتادن [[معنا]] و [[قدرت]] و [[لذت]] در این زمینه را شرح میدهد. این نظریه برای نخستین بار در همین کتابها		بعد از آن بود که کوشیدم چارچوب [[سیستم های پیچیده]] را درباره ی ایران و فرهنگ و تاریخ ایران و مسئله ی '''[[هویت ایرانی]]''' به کار بگیرم. بعد از آن ده سالی طول کشید تا چارچوب این نظریه تکمیل شد. دیدگاه زروان به شکل کنونی در پنج کتاب تدوین شده که از انتشار یکیشان ('''[[جام جم زروان]]''') که کتابی عملیاتی و متنی راهبردی است، به خاطر غیرمجاز شدن در وزارت ارشاد جلوگیری شده است. چهارتای دیگر که منتشر شده، یک نظریه ی عمومی و فراگیر دربارهی مفهوم «من» و چگونگی متصل شدنش به نهادهای اجتماعی و مسیرهای به جریان افتادن [[معنا]] و [[قدرت]] و [[لذت]] در این زمینه را شرح میدهد. این نظریه برای نخستین بار در همین کتابها ارائه شده است. اندیشمندان زیادی درباره ی مسائل محوری کتاب اندیشیده اند که از همه شان تاثیرهایی گرفته ام. <br />
	ارائه شده است. اندیشمندان زیادی درباره ی مسائل محوری کتاب اندیشیده اند که از همه شان تاثیرهایی گرفته ام. <br />		<br />
	<br />		<br />

	بیش و پیش از همه از '''[[لومان]]''' باید نام ببرم که رویکرد و سرمشق نظری اش را پذیرفته ام، اما درباره ی ماهیت من به نتایجی واژگونه ی او دست یافته ام. دیگری اندیشمندان مکتب فرانکفورت و به خصوص '''[[هابرماس]]''' است.		بیش و پیش از همه از '''[[لومان]]''' باید نام ببرم که رویکرد و سرمشق نظری اش را پذیرفته ام، اما درباره ی ماهیت من به نتایجی واژگونه ی او دست یافته ام. دیگری اندیشمندان مکتب فرانکفورت و به خصوص '''[[هابرماس]]''' است.

	نقدها و اندیشه های متفکران پساساختارگرای فرانسوی به ویژه '''[[فوکو]]''' و '''[[دلوز]]''' هم بسیار برایم الهام بخش بوده		نقدها و اندیشه های متفکران پساساختارگرای فرانسوی به ویژه '''[[فوکو]]''' و '''[[دلوز]]''' هم بسیار برایم الهام بخش بوده است. <br />
	است. <br />
	<br />		<br />

	س: '''کتاب ~~«نظریه~~ سیستم های ~~پیچیده»~~ چگونه و بر اساس چه بخش هایی شالوده نظری دیدگاه زروان را شکل می دهد؟'''<br />		س: '''کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» چگونه و بر اساس چه بخش هایی شالوده نظری دیدگاه زروان را شکل می دهد؟'''<br />
	<br />		<br />

	'''ج:''' این کتاب در واقع روش شناسی ام را به دست میدهد. از طرفی کتاب پایه و روانی درباره ی راهبرد سیستمهای پیچیده به پارسی نداریم و از طرف دیگر رویکرد نظری ام در این زمینه روایتی شخصی است که با راهبرد مرسوم سیستمی تفاوتهایی دارد. از آن رو این متن را نوشتم تا چارچوب نظری و روششناسی کار برای مخاطب روشن شود.<br />		'''ج:''' این کتاب در واقع روش شناسی ام را به دست میدهد. از طرفی کتاب پایه و روانی درباره ی راهبرد سیستمهای پیچیده به پارسی نداریم و از طرف دیگر رویکرد نظری ام در این زمینه روایتی شخصی است که با راهبرد مرسوم سیستمی تفاوتهایی دارد. از آن رو این متن را نوشتم تا چارچوب نظری و روششناسی کار برای مخاطب روشن شود.<br />
			<br />
	<br />		<br />

Mehrdad.akhavan در ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۰۰

2022-07-01T05:00:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۰۰
خط ۱۸۲:		خط ۱۸۲:
	س: '''و شما به هر سه حوزه پرداخته اید؟ فکر نمی کنید باید هر حوزه را به دست متخصصانش سپرد تا آنها در این زمینه اظهار نظر کنند؟ تا جایی که میدانم شما جامعه شناس هستید و بنابراین احتمالا فقط جامعه شناسی تاریخی است که در حوزهی تخصصتان میگنجد؟'''<br />		س: '''و شما به هر سه حوزه پرداخته اید؟ فکر نمی کنید باید هر حوزه را به دست متخصصانش سپرد تا آنها در این زمینه اظهار نظر کنند؟ تا جایی که میدانم شما جامعه شناس هستید و بنابراین احتمالا فقط جامعه شناسی تاریخی است که در حوزهی تخصصتان میگنجد؟'''<br />

	ج: بله به هر سه حوزه پرداخته ام، و نه! فکر نمیکنم باید کاری را به کسی سپرد! من میتوانستم پاسختان را		'''ج:''' بله به هر سه حوزه پرداخته ام، و نه! فکر نمیکنم باید کاری را به کسی سپرد! من میتوانستم پاسختان را
	چنین بدهم که چون جامعه شناسی خواندهام و فلان کارها را در زمینه ی جامعه شناسی تاریخی کردهام، پس		چنین بدهم که چون جامعه شناسی خواندهام و فلان کارها را در زمینه ی جامعه شناسی تاریخی کردهام، پس
	متخصص این حوزه هستم و دارم در حریم خودم یعنی جامعه شناسی تاریخ و جامعه شناسی تاریخ اندیشه کار		متخصص این حوزه هستم و دارم در حریم خودم یعنی جامعه شناسی تاریخ و جامعه شناسی تاریخ اندیشه کار
	میکنم. اما این پاسخ، که درست و قانع کننده هم هست، به نظرم با یک اختلال شناختیِ جدی در جامعه ی امروز ایران ~~همراستاست~~ و بنابراین بگذارید چنین پاسخی ندهم. آن ~~اختالل~~ هم این است که ما همواره تمایل		میکنم. اما این پاسخ، که درست و قانع کننده هم هست، به نظرم با یک اختلال شناختیِ جدی در جامعه ی امروز ایران هم راستاست و بنابراین بگذارید چنین پاسخی ندهم. آن اختلال هم این است که ما همواره تمایل
	داشته و داریم که کارها را به دیگران بسپاریم و اگر هم کسی نخواهد چنین کند، سعی میکنیم مانعش شویم!		داشته و داریم که کارها را به دیگران بسپاریم و اگر هم کسی نخواهد چنین کند، سعی میکنیم مانعش شویم!
			<br />

	این دیگرانی که کارها به ایشان سپرده میشود ممکن است موجوداتی نیرومند و متافیزیکی باشند، یا هویتهایی		این دیگرانی که کارها به ایشان سپرده میشود ممکن است موجوداتی نیرومند و متافیزیکی باشند، یا هویتهایی
	انتزاعی و مبهم مثل متخصصان، ~~مسئوالن،~~ صاحبنظران و غیره. واقعیت آن است که متخصص فقط و فقط آن		انتزاعی و مبهم مثل متخصصان، مسئولان، صاحبنظران و غیره. واقعیت آن است که متخصص فقط و فقط آن
	کسی است که پرسشی مهم و نظری را با جدیت دنبال کند و دانش موجود در آن زمینه را جذب کند و به حد		کسی است که پرسشی مهم و نظری را با جدیت دنبال کند و دانش موجود در آن زمینه را جذب کند و به حد
	و مرزهای دانایی امروزین ~~دربارهاش~~ دست یابد. هرکس چنین کند متخصص است و با مرور ~~نوشتهها~~ و آرای او		و مرزهای دانایی امروزین درباره اش دست یابد. هرکس چنین کند متخصص است و با مرور نوشته ها و آرای او
	میتوان در این باره حکم کرد. موجودی به نام متخصص سرشتی ~~الهوتی~~ ندارد و در جایی با ~~شناسنامهی~~ خاص		میتوان در این باره حکم کرد. موجودی به نام متخصص سرشتی لاهوتی ندارد و در جایی با شناسنامه ی خاص
	تولید نمیشود و به شکل انتزاعی در جایی وجود ندارد که بخواهد کارها را از دوش ما بردارد. متخصصان و		تولید نمیشود و به شکل انتزاعی در جایی وجود ندارد که بخواهد کارها را از دوش ما بردارد. '''متخصصان و صاحبنظران در کشمکش با پرسشها و رویارویی با نظریه ها آفریده میشوند'''، و دقیقتر بگویم، '''خود خود را می آفرینند'''. تاریخ اندیشه ی معاصر ما سیاهه ی طولانی کسانی است که به خاطر همین اختلالِ «'''انتظارِ متخصص'''»، یا بی دلیل و بدون دانش کافی ادعای تخصص در زمینه ای را داشته اند، و یا از دستیابی به این دانش چشم پوشیده اند، و حتا بدتر از آن، به خرده گیری از پژوهشگران جدی پرداخته اند، با این خیال واهی که لابد جایی صورتی آرمانی از متخصصی هست و او خودش همه چیز را درست خواهد کرد. بگذارید به عنوان کسی که مدرکهای «تخصصی» دانشگاهی زیادی گرفته،
	صاحبنظران در کشمکش با پرسشها و رویارویی با ~~نظریهها~~ آفریده ~~میشوند،~~ و دقیقتر بگویم، خود خود را		<br />
	~~میآفرینند~~. تاریخ ~~اندیشهی~~ معاصر ما ~~سیاههی طوالنی~~ کسانی است که به خاطر همین ~~اختاللِ »انتظارِ~~		اندرزی بدهم، به پرسشهای افراد و آنچه میگویند و مینویسند بنگرید تا دامنه ی خرد و دانش شان را دریابید. هیچ سند دیگری برای تشخیص یک متخصص وجود ندارد، حتا مدرکهای کسی مثل بنده که چه بسا چند فوق لیسانس و دکترا هم گرفته باشد.<br />
	~~متخصص«،~~ یا ~~بیدلیل~~ و بدون دانش کافی ادعای تخصص در ~~زمینهای~~ را ~~داشتهاند،~~ و یا از دستیابی به این دانش		<br />
	~~چشمپوشیدهاند،~~ و حتا بدتر از آن، به ~~خردهگیری~~ از پژوهشگران جدی ~~پرداختهاند،~~ با این خیال واهی که ~~البد~~
	جایی صورتی آرمانی از متخصصی هست و او خودش همه چیز را درست خواهد کرد. بگذارید به عنوان کسی		س: '''با این تفاصیل، خود را متخصص زمینه هایی میدانید که در آن قلم میزنید'''
	که مدرکهای ~~»تخصصی«~~ دانشگاهی زیادی گرفته، اندرزی بدهم، به پرسشهای افراد و آنچه میگویند و		<br />
	مینویسند بنگرید تا ~~دامنهی~~ خرد و ~~دانششان~~ را دریابید. هیچ سند دیگری برای تشخیص یک متخصص وجود		ج: اگر کلمه ی متخصص را به معنای کسی میگیرید که دانشی را تا حد مرزهای روزش خوانده و بعد
	ندارد، حتا مدرکهای کسی مثل بنده که چه بسا چند ~~فوقلیسانس~~ و دکترا هم گرفته باشد.		نظری در آن زمینه دارد، پاسختان مثبت است. البته بدیهی است که در هر زمینه ای همواره افرادی داناتر حضور
	س: با این تفاصیل، خود را متخصص ~~زمینههایی~~ میدانید که در آن قلم میزنید		دارند و باید همواره در تبادل نظر و چالش با ایشان آرای خود را نقد کرد و بهبود بخشید. (اگر پرسشهای 24 و 25 را غیرالزم میبینید حذفش کنید)
			<br />
			<br />

			س: '''با این تفاصیل شما با پشتوانه ی دیدگاه زروان به سه حوزه ی یاد شده پرداخته اید؟'''<br />

			'''ج:''' بله، این سه حوزه البته به هم مربوط هستند. بازخوانی تاریخ به معنای فهم مجدد الگوهای تحول جامعه ی ایرانی و دگردیسی منِ ایرانی است. دو خوشه ی اصلی از منشهایی که منِ ایرانی را ممکن ساخته اند، باورها و عقاید هیجانی و خیالپردازانه هستند، و اندیشه ها و افکارِ سازمان یافته ی عقلانی، که اوجشان را به ترتیب در اسطوره و فلسفه میبینیم. بنابراین این سه حوزه در واقع به یک پرسش یگانه مربوط میشوند و آن هم چیستی «منِ ایرانی» است و چراییِ سوق یافتن اش به نقطه ای که امروز در آن ایستاده است. تنها با بازخوانی و فهم مجدد این تاریخ و تصاحب مجدد اندوخته ی فرهنگی ما در حوزهی اساطیر و خرد است که میتوان به پالایشی جدی دست زد و منِ ایرانیِ تازهای را بر بنیاد آن بازآفرید.<br />
			<br />

			س: '''در حال حاضر به چه کاری مشغولید و برنامه های آینده شما چیست؟'''<br />

			'''ج:''' همین طرحی که شرحش گذشت را ادامه میدهم. کار نوشتن تاریخ به نسبت خوب پیش رفته است. سه جلد تاریخ تمدن عصر هخامنشی منتشر شده و یک جلد آغازین که تبارشناسی جوامع انسانی را به دست میدهد، و جلد دیگری که [[تاریخ شاهنشاهی اشکانی]] است در دست ویراستار و ناشر هستند و امیدوارم به زودی منتشر شوند. دربارهی عصر ساسانی فعال کتاب زیبا و ارزشمند دکتر پروانه پورشریعتی «[[سقوط و نحطاط شاهنشاهی ساسانی]]» کاملتر و عمیقتر از چیزی است که من میتوانم بنویسم، از این رو این دوره را فعال ناگفته باقی گذاشته ام و دارم کارهایی بر تاریخ عصر اموی میکنم. تاریخ فلسفه هم خوب پیش رفته، هرچند هنوز هیچ یک از کتابهایش منتشر نشده. [[زندِ گاهان]] که استخراج اصول فلسفی از گاهانِ زرتشت است متاسفانه به تیغ سانسور دچار آمده و از انتشارش جلوگیری شده است. [[تاریخ خرد ایونی]] و [[خرد افلاطونی]] که جلدهای دوم و سوم از این مجموعه هستند در دست ناشر و ویراستار هستند و جلد چهارم که [[تاریخ خرد بودایی]] است در دست تدوین است. در حوزهی اسطوره شناسی هم پژوهش ادامه دارد و بیشتر دارم روی چگونگی رمزگذاری عناصر اساطیری در زبان پارسی فکر میکنم. از مجموعه ی کتاب های تکمیلی دیدگاه زروان هم دو جلد [[درباره ی عصب-روانشناسی لذت]] و [[تاریخ لذت]] هست که سالها پیش نوشته بودم و حالا باید با توجه به داده های جدید بازنویسی شوند.

Mehrdad.akhavan در ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۴۹

2022-07-01T04:49:56Z

نمایش تغییرات

Mehrdad.akhavan در ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۳۷

2022-07-01T03:37:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۳۷
خط ۵۸:		خط ۵۸:

	'''ج:''' یکی از راهبردهایی که در نیمهی دوم قرن بیستم میلادی برای فهم فرهنگ پیشنهاد شده، تحلیل آن به کمک تعریف واحدها و عنصرهایی در اندرون فرهنگ است. مفهوم theme در آثار لومان، habitus در آثار بوردیو و meme در نوشته های داوکینز و بلکمور چنین نقشی را بر عهده دارند. کتاب نظریه ی منشها این تلاشها مرور و نقد شده اند و به جایشان مفهوم «[[منش]]» پیشنهاد شده که به معنای عنصرِ پایه ی برسازنده ی کل فرهنگ است. منش سیستمی معنایی است که همواره در زمینه ی یک نظام نمادین مانند زبانی خاص صورتبندی میشود. در کتاب مدلی به نسبت دقیق درباره ی [[انواع منشها]]، [[زیرسیستمهای یک منش]]، [[سلسله مراتب منشها]]		'''ج:''' یکی از راهبردهایی که در نیمهی دوم قرن بیستم میلادی برای فهم فرهنگ پیشنهاد شده، تحلیل آن به کمک تعریف واحدها و عنصرهایی در اندرون فرهنگ است. مفهوم theme در آثار لومان، habitus در آثار بوردیو و meme در نوشته های داوکینز و بلکمور چنین نقشی را بر عهده دارند. کتاب نظریه ی منشها این تلاشها مرور و نقد شده اند و به جایشان مفهوم «[[منش]]» پیشنهاد شده که به معنای عنصرِ پایه ی برسازنده ی کل فرهنگ است. منش سیستمی معنایی است که همواره در زمینه ی یک نظام نمادین مانند زبانی خاص صورتبندی میشود. در کتاب مدلی به نسبت دقیق درباره ی [[انواع منشها]]، [[زیرسیستمهای یک منش]]، [[سلسله مراتب منشها]]
	از نظر اندازه و دامنه ی اثر، و [[پویایی و اندرکنش منشها]] ارائه شده است. این کتاب در اصل پایان نامه ی کارشناسی ارشد ~~جامعهشناسی~~ ام بود که جایزه ی بهترین پایان نامه ی سال علوم انسانی را هم برد.		از نظر اندازه و دامنه ی اثر، و [[پویایی و اندرکنش منشها]] ارائه شده است. این کتاب در اصل پایان نامه ی کارشناسی ارشد جامعه شناسی ام بود که جایزه ی بهترین پایان نامه ی سال علوم انسانی را هم برد.
			س: کتاب «نظریه قدرت» را می توان کتابی کاملا وابسته به دو اثر سیستم های پیچیده و روان شناسی خودانگاره دانست، علاوه بر ارتباط این سه اثر بگویید شما '''مفهوم «قدرت» را چگونه تعریف کرده اید و این مفهوم اساسی چگونه به دیدگاه زروان ارتباط می یابد؟'''<br />
			<br />

			'''ج:''' [[نظریه ی قدرت]] مغزِ جامعه شناسانه ی دیدگاه زروان است و جایی است که تمام بحثهای پیشین با هم چفت و بست میشوند. به همین دلیل هم حجم و تفصیلی بیش از بقیه دارد. در ابتدای کتاب شرح داده شده که دو '''رویکرد نظام مند''' (از هابز تا گیدنز) و '''نظام گریز''' (از ماکیاولی تا فوکو) به مفهوم قدرت وجود دارد که آرای تمام نظریه پردازان در این زمینه به یکی از این دو اردو تعلق دارد. کتاب تعریفی نو از قدرت به دست میدهد که از دل نظریه ی سیستمها بر میآید و به این ترتیب مضمون ها و پرسشهای اصلی این دو اردو را با هم متحد میسازد. قدرت در این چارچوب، '''متغیر پایه ی رفتار سیستمهای سطح اجتماعی''' (نهادها) است. <br />
			<br />

			س: '''آیا چهار کتاب زروان که تا به حال چاپ شده اند، چارچوب نظریتان را به طور کامل انتقال میدهند؟''' <br />

			'''این مضمون های پایه که در هر کتاب طرح شده، چطور با هم جمع میشوند و یک نظریه را میسازند؟'''<br />
			<br />

			'''ج:''' شالوده ی [[دیدگاه زروان]] آن است که برای توصیف و تحلیل «من» دست کم به [[چهار سطح توصیفی سلسله مراتبی]] نیاز داریم که عبارتند از [[زیستی]]، [[روانی]]، [[اجتماعی]] و فرهنگی، که به شکل کوتاه شده ی [[فراز]] مورد اشاره قرار میگیرند. <br />
			هریک از این لایه ها یک سیستم پایه دارند که بر مبنای دگرگونی های یک متغیر مرکزی کار میکند. آن چهار سیستم عبارتند از [[بدن]]/ [[نظام شخصیتی]]/ [[نهاد اجتماعی]]/ [[منش فرهنگی]]، و آن چهار متغیر به ترتیب عبارتند از [[بقا]]/ [[لذت]]/ [[قدرت]] / [[معنا]]

			برای صورتبندی دقیق این نظریه، نیاز هست که در هر چهار سطح مدلی فراگیر و علمی ارائه شود و بعد اتصال های میان این مدلهای زیست شناختی/ روان شناختی/ جامعه شناختی/ فرهنگ شناختی روشن شود. در میان این چهار سطح، تنها لایهی زیستی است که با [[نظریه ی تکاملی]] جدید امروزین مان به شکلی رضایتبخش صورتبندی و مدل شده است. به همین خاطر من آن را پیشداشت گرفته ام و به سه سطح دیگر پرداخته ام.
			<br />
			گذشته از کتاب [[نظریه ی سیستم های پیچیده]] که راهبرد و روششناسی را به دست میدهد، [[روانشناسی خودانگاره]] برای سطح روانی و تحلیل نظام شخصیتی و لذت، [[نظریه ی منشها]] برای [[سطح فرهنگی]] و [[تحلیل منش و معنا]]، و [[نظریه ی قدرت]] برای [[سطح اجتماعی]] و فهم [[نهاد]] و [[قدرت]] نوشته شده است. به این ترتیب این کتابها در واقع سطوح متفاوت یک پدیده را در مقیاس های متفاوت بررسی میکنند. روند اتصال این داده ها به هم در کتاب نظریه ی قدرت انجام پذیرفته است. به این ترتیب در نهایت چهار کتاب زروان دیدگاهی دربارهی «من» از دید سیستمی را به دست میدهند که میتوان جایگاه آن را در علوم کلاسیک در '''روانشناسی اجتماعی''' قرار داد.<br />
			<br />

			س: '''به این ترتیب چنین مینماید که چهار کتاب چاپ شده برای ارائه ی کامل دیدگاه زروان کافی باشد. نقش کتاب «جام جم زروان» در این میان کجاست؟'''<br />

			'''ج:''' در واقع چارچوب نظری با همین چهار کتاب تکمیل شده و خوشبختانه همه اش هم بی اشکال منتشر شده است. «[[جام جم زروان]]» در واقع چکیده و جمع بندی این نظریه است و راهبردهای عملیاتی برآمده از آن را شرح میدهد. کتابی است که در غایت فشردگی و ایجاز نوشته شده و دویست و بیست کلیدواژه ی دیدگاه زروان را تعریف میکند، پیشداشت های نادرست در زمینه ی هریک را گوشزد میکند، و [[تله]] ها و [[راهبرد]]های برخاسته از آنها را شرح میدهد، یعنی نشان میدهد که چه مسیرهایی به کاهش و چه روندهایی به افزایش بقا/لذت/قدرت/معنا منتهی میشوند. این در واقع کتاب درسی دوره ای آموزشیست که ده سال است بر مبنای دیدگاه زروان برگزار میکنم. امیدوارم به زودی نسیم تغییراتی بوزد و بتوان چاپش کرد.
			<br />
			<br />

			س: به سراغ دو کتاب جدیدالنتشار شما می روم یعنی کتاب «درباره زمان»، «زبان، زنان، زمان». '''چرا به سراغ مفهوم زمان رفتید؟ این مفهوم از چه ابعادی به دیدگاه زروان مربوط است؟'''<br />

			'''ج:''' چنان که میدانید کلمه ی '''زروان''' در اصل نام ایزدِ باستانی زمان در ایران زمین بوده است. انتخاب این نام
			برای نظریه بر این مبنا انجام شده که بنیادِ بازتعریف مفهوم «من» در آن، بر فهمِ دقیقتر مفهوم زمان و چگونگی زمانمند شدنِ من مبتنی است. یعنی زمان –به خصوص در پیوند با زبان- شالوده ی چارچوبهای انضباطی و نظامهای [[سلطه]] یا مسیرهای اقتدار را بر میسازد. در جریان تدوین کتاب های زروان روشن بود که نمی توان به طور مفصل در این متون به زمان پرداخت. از این رو دو کتاب کوچک به این کار اختصاص یافت. یکی [[درباره ی زمان]]، که شرحی است علمی درباره ی زمان. در این کتاب به فیزیکِ زمان، عصبشناسیِ ادراک زمان، و صورتبندی های اجتماعی زمان پرداخته ام و سیر تحول ابزارهای سنجش زمان را وارسی کرده ام. در نهایت هم دو شکلِ پایهی '''زمان کرانمند و بیکرانه''' که در نظریه ی زروان اهمیت زیادی دارند را از داده ها استخراج کرده و شرح داده ام.
			<br />
			[[زبان، زنان، زمان]]، کتابی تکمیلی است که بیشتر به فلسفه ی زمان میپردازد. این کتاب در واقع مجموعه ی چند مقاله و درسنامه ی من است در این زمینه. در طولانیترین مقاله که اسم خود را به کتاب هم داده و درسنامه ی کلاسی است که چهار سال پیش تدریس میکردم، ارتباط میان زبان و زمان و جنسیت بررسی شده است. بعد در چند مقاله ی دیگر به پرسش هایی فلسفی دربارهی زمان پرداخته ام: ارتباط زمان با حضور، پیوند زمان با مکان و هویت، و مسائلی از این دست.

Mehrdad.akhavan در ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۰۶

2022-07-01T03:06:47Z

@@ خط ۲۰: / خط ۲۰: @@
 : '''دیگر''' آن که معمولا اهمیت «من»، یعنی سوژه ی خودمختار انتخابگر را نادیده میگیرند. <br />
-بعد از آن بود که کوشیدم چارچوب سیستم های پیچیده را درباره ی ایران و فرهنگ و تاریخ ایران و مسئله ی [['''هویت ایرانی''']] به کار بگیرم. بعد از آن ده سالی طول کشید تا چارچوب این نظریه تکمیل شد. دیدگاه زروان به شکل کنونی در پنج کتاب تدوین شده که از انتشار یکیشان ('''[[جام جم زروان]]''') که کتابی عملیاتی و متنی راهبردی
+بعد از آن بود که کوشیدم چارچوب سیستم های پیچیده را درباره ی ایران و فرهنگ و تاریخ ایران و مسئله ی '''[[هویت ایرانی]]''' به کار بگیرم. بعد از آن ده سالی طول کشید تا چارچوب این نظریه تکمیل شد. دیدگاه زروان به شکل کنونی در پنج کتاب تدوین شده که از انتشار یکیشان ('''[[جام جم زروان]]''') که کتابی عملیاتی و متنی راهبردی است، به خاطر غیرمجاز شدن در وزارت ارشاد جلوگیری شده است. چهارتای دیگر که منتشر شده، یک نظریه ی عمومی و فراگیر دربارهی مفهوم «من» و چگونگی متصل شدنش به نهادهای اجتماعی و مسیرهای به جریان افتادن [[معنا]] و [[قدرت]] و [[لذت]] در این زمینه را شرح میدهد. این نظریه برای نخستین بار در همین کتابها
-است، به خاطر غیرمجاز شدن در وزارت ارشاد جلوگیری شده است. چهارتای دیگر که منتشر شده، یک
+ارائه شده است. اندیشمندان زیادی درباره ی مسائل محوری کتاب اندیشیده اند که از همه شان تاثیرهایی گرفته ام. <br />
-نظریهی عمومی و فراگیر دربارهی مفهوم »من« و چگونگی متصل شدنش به نهادهای اجتماعی و مسیرهای به
+<br />
 جریان افتادن معنا و قدرت و لذت در این زمینه را شرح میدهد. این نظریه برای نخستین بار در همین کتابها
-ارائه شده است. اندیشمندان زیادی دربارهی مسائل محوری کتاب اندیشیدهاند که از همهشان تاثیرهایی گرفتهام.
+بیش و پیش از همه از '''[[لومان]]''' باید نام ببرم که رویکرد و سرمشق نظری اش را پذیرفته ام، اما درباره ی ماهیت من به نتایجی واژگونه ی او دست یافته ام. دیگری اندیشمندان مکتب فرانکفورت و به خصوص '''[[هابرماس]]''' است.
-بیش و پیش از همه از لومان باید نام ببرم که رویکرد و سرمشق نظریاش را پذیرفتهام، اما دربارهی ماهیت من
-به نتایجی واژگونهی او دست یافتهام. دیگری اندیشمندان مکتب فرانکفورت و به خصوص هابرماس است.
+نقدها و اندیشه های متفکران پساساختارگرای فرانسوی به ویژه '''[[فوکو]]''' و '''[[دلوز]]''' هم بسیار برایم الهام بخش بوده

Mehrdad.akhavan در ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۳۴

2022-07-01T02:34:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۳۴
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	<br />		<br />

	بر اساس گفته خودتان کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» شالوده نظری و روش شناسی کتاب های پنج گانه زروان را تشکیل داده است. پیش از پرداختن به این اثر ضروری است که "دیدگاه زوران" را شرح دهید و		بر اساس گفته خودتان کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» شالوده نظری و روش شناسی کتاب های پنج گانه زروان را تشکیل داده است. <br />
			پیش از پرداختن به این اثر ضروری است که "دیدگاه زوران" را شرح دهید و بگویید که کی و چگونه و بر اساس چه ضرورت هایی شکل گرفت؟ <br />
			آیا این دیدگاه نخستین بار از سوی شما طرح شده است؟ <br />
			محرک شما چه بود و از چه منابع و متفکرانی الهام گرفتید؟<br />

			'''ج:''' خاستگاه دیدگاه زروان به سال 1378 و 1379 باز میگردد. در آن سالها من با مرکز بین المللی گفتگوی تمدنها همکاری میکردم و دوره ای را تدریس میکردم به نام '''بهسازی فرهنگ'''، که مسئله ی کلیدی اش آسیبشناسی فرهنگ ایرانِ امروز بود و چاره اندیشی برای بازسازی آن. در جریان این دوره و در حین بحث و پرسش و پاسخ با دانشجویان دوره متوجه شدم که نظریه های مربوط به این موضوع چند نارسایی جدی دارند. <br />

			: '''نخست''' آن که چارچوبی منسجم و عقلانی و فراگیر را برای فهم مسائل و پاسخگویی به آنها در بافتی سازگار به دست نمی دهند <br />
			: '''دیگر''' آن که معمولا اهمیت «من»، یعنی سوژه ی خودمختار انتخابگر را نادیده میگیرند. <br />

			بعد از آن بود که کوشیدم چارچوب سیستم های پیچیده را درباره ی ایران و فرهنگ و تاریخ ایران و مسئله ی [['''هویت ایرانی''']] به کار بگیرم. بعد از آن ده سالی طول کشید تا چارچوب این نظریه تکمیل شد. دیدگاه زروان به شکل کنونی در پنج کتاب تدوین شده که از انتشار یکیشان ('''[[جام جم زروان]]''') که کتابی عملیاتی و متنی راهبردی
			است، به خاطر غیرمجاز شدن در وزارت ارشاد جلوگیری شده است. چهارتای دیگر که منتشر شده، یک
			نظریهی عمومی و فراگیر دربارهی مفهوم »من« و چگونگی متصل شدنش به نهادهای اجتماعی و مسیرهای به
			جریان افتادن معنا و قدرت و لذت در این زمینه را شرح میدهد. این نظریه برای نخستین بار در همین کتابها
			ارائه شده است. اندیشمندان زیادی دربارهی مسائل محوری کتاب اندیشیدهاند که از همهشان تاثیرهایی گرفتهام.
			بیش و پیش از همه از لومان باید نام ببرم که رویکرد و سرمشق نظریاش را پذیرفتهام، اما دربارهی ماهیت من
			به نتایجی واژگونهی او دست یافتهام. دیگری اندیشمندان مکتب فرانکفورت و به خصوص هابرماس است.

Mehrdad.akhavan: صفحه‌ای جدید حاوی «مصاحبه با مجله ی اطلاعات حکمت و معرفت
سال هشتم، شماره ی اول، فروردین 1392 ،...» ایجاد کرد

2022-07-01T02:28:56Z

صفحه‌ای جدید حاوی «مصاحبه با مجله ی اطلاعات حکمت و معرفت سال هشتم، شماره ی اول، فروردین 1392 ،...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

مصاحبه با مجله ی اطلاعات حکمت و معرفت 

سال هشتم، شماره ی اول، فروردین 1392 ،ص: 67-71 

پرسشگر: منیره پنج تنی 

س: در این گفت و گو قصد داریم ابتدا به دیدگاه زروان و ارتباط تک تک کتاب های شما با یکدیگر و با دیدگاه زروان بپردازیم و در ادامه سه عنوان از کتاب های جدید االنتشار شما را بررسی کنیم. آن چه که برای من به عنوان گفت و گو کننده مهم است دیدگاه شما، هدف و غایت تان و ارتباط آثارتان را با یکدیگر نشان دهم و این که آثار شما نه تنها جزایر جدا افتاده ای نیستند بلکه با هدف و برنامه مشخصی و در پیوستگی کامل با یکدیگر نوشته شده اند.

 
 

بر اساس گفته خودتان کتاب «[[نظریه سیستم های پیچیده]]» شالوده نظری و روش شناسی کتاب های پنج گانه زروان را تشکیل داده است. پیش از پرداختن به این اثر ضروری است که "دیدگاه زوران" را شرح دهید و