درباره‌ی مرکززدایی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mehrdad.akhavan: /* بازتعريف خويشکاري‌ بر اساس متغيرهاي جامعه‌شناختي */

2024-08-01T08:09:59Z

بازتعريف خويشکاري‌ بر اساس متغيرهاي جامعه‌شناختي

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۹
خط ۱۰۲:		خط ۱۰۲:

	عصر پس از جنگ جهاني دوم، جهاني بود که در آن شعارِ خويشکاري خودمدار بر شعارِ خشنِ خويشکاري جامعه محور چيره شده بود. تاريخ جنگ سرد، چيزي جز انقراض تدريجي بقاياي هوادارانِ خويشکاري برونزاد نبود. با اين وجود، در پايان دهه‌ي هشتاد و زماني که جز چين رقيب مهم ديگري براي خويشکاري‌هاي خرد مقياس باقي نمانده بود، براي همه آشکار بود که تلاش کانت براي مرکزدار کردنِ سوژه، با ناکامي روبرو شده است. از اين روست که رمزگذاري افراطي سليقه‌هاي شخصي، کالايي شدنِ شگفت انگيزِ قلمروِ من در زيست جهان، و تسلط بي چون و چراي نهادهاي اقتصادي بر انتخابهاي شخصي، با وجود حفظ شعارِ کانت، آن را به پوسته‌اي پوک و توخالي فرو کاست. پوسته‌اي که در درونش شکلي از همان استبداد اجتماعي حاکم بر رفتارهاي فردي که در نظام هاي فاشيستي و کمونيستي به شکلي عريان و زننده عرض اندام مي‌کرد، در زير غلافي تزيين شده و فريبنده همچنان به حکمراني سهمگين خويش ادامه مي‌داد.		عصر پس از جنگ جهاني دوم، جهاني بود که در آن شعارِ خويشکاري خودمدار بر شعارِ خشنِ خويشکاري جامعه محور چيره شده بود. تاريخ جنگ سرد، چيزي جز انقراض تدريجي بقاياي هوادارانِ خويشکاري برونزاد نبود. با اين وجود، در پايان دهه‌ي هشتاد و زماني که جز چين رقيب مهم ديگري براي خويشکاري‌هاي خرد مقياس باقي نمانده بود، براي همه آشکار بود که تلاش کانت براي مرکزدار کردنِ سوژه، با ناکامي روبرو شده است. از اين روست که رمزگذاري افراطي سليقه‌هاي شخصي، کالايي شدنِ شگفت انگيزِ قلمروِ من در زيست جهان، و تسلط بي چون و چراي نهادهاي اقتصادي بر انتخابهاي شخصي، با وجود حفظ شعارِ کانت، آن را به پوسته‌اي پوک و توخالي فرو کاست. پوسته‌اي که در درونش شکلي از همان استبداد اجتماعي حاکم بر رفتارهاي فردي که در نظام هاي فاشيستي و کمونيستي به شکلي عريان و زننده عرض اندام مي‌کرد، در زير غلافي تزيين شده و فريبنده همچنان به حکمراني سهمگين خويش ادامه مي‌داد.
			<br />

			====حذف سوژه/منِ متمرکز و هدفمند====
	بر اين اساس بود که در پايان قرن بيستم، نظريه‌هاي مدعي رهاسازي که از برنامه‌ي کانتي و پيامدهاي دردناکش سرخورده بودند، بيش از پيش به سوي راهبردهايي نظري روي آوردند که سوژه را حذف، و منِ متمرکز و هدفمند را انکار مي‌کرد، بدان سودا که در غوغاي اين انکار، شکلي آنارشيستي از آزادي فردي احيا شود. اين رويکردها که معمولا زير برچسب پسامدرن مي‌گنجند، يا در ترکيب بااشکالي از عرفان شرقي صورتبندي مي‌شوند، براي رهايي از بن بستي نظري روشي تعارض¬آميز و محکوم به شکست را برگزيده‌اند. گويا زرتشت نخستين کسي بود که دريافت تنها راه رهايي سوژه، تعريف کردنش در قالب موجودي منسجم و هدفمند و انتخابگر است، و اين همه جز با تعريف نظامي متمرکز و خودبسنده از شخصيت "من" ممکن نيست، خواه اين نظام بر اساس نگرش زرتشتي رنگ و بويي اخلاقي داشته باشد، يا بر اساس رويکرد دکارتي/ کانتي بر زيربنايي عقلاني استوار شده باشد.		بر اين اساس بود که در پايان قرن بيستم، نظريه‌هاي مدعي رهاسازي که از برنامه‌ي کانتي و پيامدهاي دردناکش سرخورده بودند، بيش از پيش به سوي راهبردهايي نظري روي آوردند که سوژه را حذف، و منِ متمرکز و هدفمند را انکار مي‌کرد، بدان سودا که در غوغاي اين انکار، شکلي آنارشيستي از آزادي فردي احيا شود. اين رويکردها که معمولا زير برچسب پسامدرن مي‌گنجند، يا در ترکيب بااشکالي از عرفان شرقي صورتبندي مي‌شوند، براي رهايي از بن بستي نظري روشي تعارض¬آميز و محکوم به شکست را برگزيده‌اند. گويا زرتشت نخستين کسي بود که دريافت تنها راه رهايي سوژه، تعريف کردنش در قالب موجودي منسجم و هدفمند و انتخابگر است، و اين همه جز با تعريف نظامي متمرکز و خودبسنده از شخصيت "من" ممکن نيست، خواه اين نظام بر اساس نگرش زرتشتي رنگ و بويي اخلاقي داشته باشد، يا بر اساس رويکرد دکارتي/ کانتي بر زيربنايي عقلاني استوار شده باشد.
	<br />		<br />
	<br />		<br />
	<br />		<br />

	===[[نظریه سیستم‌های پیچیده\|نظري سيستمهاي پيچيده]]===		===[[نظریه سیستم‌های پیچیده\|نظري سيستمهاي پيچيده]]===
	'''5'''. قرن بيستم، اگر در قلمرو انديشه نگريسته شود، دوراني سراسر آشوبزده و ضد و نقيض است. دوراني که با سازماندهي جامعه مدار و فردستيزانه‌ي خويشکاري‌ها در نظامهاي ايدئولوژيک آغاز شد، و خويشکاري را از مرتبه‌ي امري شخصي و فردي به جايگاه نقشي اجتماعي و شغلي اداري فرو کاست. دوراني که با جنگهاي بزرگ، خشونتهاي ويرانگر، و قيامهاي بسيار تداوم يافت، و قرني که در نهايت به جنبشهاي ضد جنگ، عرفاني آبکي و تجاري شده، و اعتيادهاي گوناگون شيميايي و نرم‌افزاري ختم شد. در زيرِ پوسته‌ي اين سخت افزار اجتماعي، نرم‌افزاري فرهنگي در جريان بود که از سويي راهبردهاي گوناگون بازتعريف سوژه را مي‌آزمود، صورتبندي مي‌کرد، و پس از لمس نتايج فاجعه‌بارشان، رهايشان مي‌نمود، و از سوي ديگر در قلمرو علوم سخت و تجربي به شکلي روز افزون داده‌هاي ضروري براي بازتعريف سوژه را به شيوه‌اي نو بر مي‌انباشت. به اين ترتيب، همزمان با ظهور جريان نظري پسامدرن که انسجام و سازمان يافتگي غايتمند سوژه را انکار، و بنابراين امکان وجود مرکز براي آن را نفي مي‌کرد، انبوهي از داده‌هاي تجربي در زمينه‌ي عصب‌شناسي و روانشناسي نمودار شد که مي‌توانست زيربنايي ارزشمند براي بازتعريف بنيادينِ مفهوم سوژه باشد.		'''5'''. قرن بيستم، اگر در قلمرو انديشه نگريسته شود، دوراني سراسر آشوبزده و ضد و نقيض است. دوراني که با سازماندهي جامعه مدار و فردستيزانه‌ي خويشکاري‌ها در نظامهاي ايدئولوژيک آغاز شد، و خويشکاري را از مرتبه‌ي امري شخصي و فردي به جايگاه نقشي اجتماعي و شغلي اداري فرو کاست. دوراني که با جنگهاي بزرگ، خشونتهاي ويرانگر، و قيامهاي بسيار تداوم يافت، و قرني که در نهايت به جنبشهاي ضد جنگ، عرفاني آبکي و تجاري شده، و اعتيادهاي گوناگون شيميايي و نرم‌افزاري ختم شد. در زيرِ پوسته‌ي اين سخت افزار اجتماعي، نرم‌افزاري فرهنگي در جريان بود که از سويي راهبردهاي گوناگون بازتعريف سوژه را مي‌آزمود، صورتبندي مي‌کرد، و پس از لمس نتايج فاجعه‌بارشان، رهايشان مي‌نمود، و از سوي ديگر در قلمرو علوم سخت و تجربي به شکلي روز افزون داده‌هاي ضروري براي بازتعريف سوژه را به شيوه‌اي نو بر مي‌انباشت. به اين ترتيب، همزمان با ظهور جريان نظري پسامدرن که انسجام و سازمان يافتگي غايتمند سوژه را انکار، و بنابراين امکان وجود مرکز براي آن را نفي مي‌کرد، انبوهي از داده‌هاي تجربي در زمينه‌ي عصب‌شناسي و روانشناسي نمودار شد که مي‌توانست زيربنايي ارزشمند براي بازتعريف بنيادينِ مفهوم سوژه باشد.

Mehrdad.akhavan: /* مرکززدايي بنيادي */

2024-08-01T08:07:42Z

مرکززدايي بنيادي

نمایش تغییرات

Mehrdad.akhavan: /* تعارض لایه هایفراز */

2024-08-01T07:47:31Z

تعارض لایه هایفراز

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۴۷
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	جانوران بر اين مبنا رفتاري را [[انتخاب]] مي‌کنند که [[لذت]] و [[بقا]] را همزمان افزون مي‌کند. بر اين مبنا مي‌توان وجود مرکزي را در جانوران تشخيص داد. مرکزي که از ترکيب بقا/ لذت پديد مي‌آيد و رفتار موجود گرداگرد آن سازمان مي‌يابد. از اين رو به تعبيري باستاني، [[خويشکاري]] زندگان، زيستن است.		جانوران بر اين مبنا رفتاري را [[انتخاب]] مي‌کنند که [[لذت]] و [[بقا]] را همزمان افزون مي‌کند. بر اين مبنا مي‌توان وجود مرکزي را در جانوران تشخيص داد. مرکزي که از ترکيب بقا/ لذت پديد مي‌آيد و رفتار موجود گرداگرد آن سازمان مي‌يابد. از اين رو به تعبيري باستاني، [[خويشکاري]] زندگان، زيستن است.
	<br />		<br />
	====تعارض لایه های[[فراز]]====		====تعارض لایه های [[فراز]]====
	در موجوداتي پيچيده مانند ما که از لايه‌هايي پرشمار و پيازگونه برخوردارند، اما، ماجرا به اين سادگي نيست. کردارهايي –مانند مصرف مواد مخدر- هستند که مي‌توانند [[لذت]] را افزايش، و [[بقا]] را کاهش دهند، و رفتارهايي –مانند ايفاي شغلي خسته کننده در سازماني پراعتبار- هستند که قدرت را زياد مي‌کنند، اما از لذت مي‌کاهند. در آدميان، [[پيچيدگي]] هريک از سطوح [[فراز]] به حدي رسيده که [[سيستم‌]]هاي پايه‌ي مقيم در آن وضعيتي [[سیستم خودسازمانده\|خودسازمانده]] و خود مختار يافته‌اند و از اين رو ممکن است در تلاش براي پيروي از متغير بنيادين سطح خويش، با برآورده شدنِ متغيرهاي سطوح ديگر مخالفت کنند. به عبارت ديگر، در آدميان، به دليل استقلال کارکردي سطوح گوناگون [[فراز]]، که از پيچيدگي افزاينده‌شان ناشي مي-شود، متغيرهاي بنيادي از هم تفکيک شده‌اند، و مي‌توانند در تعارض با هم قرار بگيرند.		در موجوداتي پيچيده مانند ما که از لايه‌هايي پرشمار و پيازگونه برخوردارند، اما، ماجرا به اين سادگي نيست. کردارهايي –مانند مصرف مواد مخدر- هستند که مي‌توانند [[لذت]] را افزايش، و [[بقا]] را کاهش دهند، و رفتارهايي –مانند ايفاي شغلي خسته کننده در سازماني پراعتبار- هستند که قدرت را زياد مي‌کنند، اما از لذت مي‌کاهند. در آدميان، [[پيچيدگي]] هريک از سطوح [[فراز]] به حدي رسيده که [[سيستم‌]]هاي پايه‌ي مقيم در آن وضعيتي [[سیستم خودسازمانده\|خودسازمانده]] و خود مختار يافته‌اند و از اين رو ممکن است در تلاش براي پيروي از متغير بنيادين سطح خويش، با برآورده شدنِ متغيرهاي سطوح ديگر مخالفت کنند. به عبارت ديگر، در آدميان، به دليل استقلال کارکردي سطوح گوناگون [[فراز]]، که از پيچيدگي افزاينده‌شان ناشي مي-شود، متغيرهاي بنيادي از هم تفکيک شده‌اند، و مي‌توانند در تعارض با هم قرار بگيرند.
	<br />		<br />

	====سطوح سخت و نرم فراز====		====سطوح سخت و نرم فراز====
	چهار لايه‌ي فراز، در عمل از دو سطح سخت افزاري –بدن و نهاد اجتماعي- تشکيل شده‌اند که دو سطح نرم-افزاري – نظام شخصيتي و منش- را از خود تراوش مي‌کنند. از اين رو، "فراز"، در واقع از يک "فر"ِ سيال و پويا و نرم تشکيل يافته، که از جنس اطلاعاتي است که در اطراف هسته‌ي سخت و محکم "آز" تکاپومي‌کند. اين فر است که آن آز را لگام مي‌زند، [[رمزگذاري]] مي‌کند و سازماندهي مي‌کند. به همين دليل است که بيشتر پژوهشگران، در تلاش براي فهم سوژه‌ي انساني، به تعريف دو سطح خرد و کلان، جمعي و فردي، يا رواني و اجتماعي بسنده کرده‌اند، بي آن که به دو قطبي بودن اين لايه‌ها و اين حقيقت که خودِ اينها هم سطوحي متمايز و مستقل از هم دارند، تاکيد نمايند.		چهار لايه‌ي فراز، در عمل از دو سطح سخت افزاري –بدن و نهاد اجتماعي- تشکيل شده‌اند که دو سطح نرم-افزاري – نظام شخصيتي و منش- را از خود تراوش مي‌کنند. از اين رو، "فراز"، در واقع از يک "فر"ِ سيال و پويا و نرم تشکيل يافته، که از جنس اطلاعاتي است که در اطراف هسته‌ي سخت و محکم "آز" تکاپومي‌کند. اين فر است که آن آز را لگام مي‌زند، [[رمزگذاري]] مي‌کند و سازماندهي مي‌کند. به همين دليل است که بيشتر پژوهشگران، در تلاش براي فهم سوژه‌ي انساني، به تعريف دو سطح خرد و کلان، جمعي و فردي، يا رواني و اجتماعي بسنده کرده‌اند، بي آن که به دو قطبي بودن اين لايه‌ها و اين حقيقت که خودِ اينها هم سطوحي متمايز و مستقل از هم دارند، تاکيد نمايند.

Mehrdad.akhavan: /* ويژگي هایخویشکاری */

2024-08-01T07:47:05Z

ويژگي هایخویشکاری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۴۷
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	<br />		<br />
	<br />		<br />
	====ويژگي های[[خویشکاری]]====		====ويژگي های [[خویشکاری]]====
	خويشکاري چند ويژگي مهم داشت.		خويشکاري چند ويژگي مهم داشت.
	* نخست آن که کليتي بود که جهت را تعيين مي‌کرد، و ريزبينانه و جزئي نبود.		* نخست آن که کليتي بود که جهت را تعيين مي‌کرد، و ريزبينانه و جزئي نبود.
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	در هند نيز، که شاخه‌اي آيين کهن آرياييان را در شکلي قديمي‌تر به صورت آيين هندو در خود حفظ کرده است، مي‌بينيم که مفهومي نزديک به خويشکاري وجود دارد. در اينجا هم خدايان – که بر خلاف ايران از نظر اخلاقي ماهيتي آميخته دارند،- نوعي گوهره و ذات مرکزي دارند که بر مبناي آن متولي نيروهايي در طبيعت مي‌شوند و در عرصه‌هاي خاصي اعمال قدرت مي‌کنند.		در هند نيز، که شاخه‌اي آيين کهن آرياييان را در شکلي قديمي‌تر به صورت آيين هندو در خود حفظ کرده است، مي‌بينيم که مفهومي نزديک به خويشکاري وجود دارد. در اينجا هم خدايان – که بر خلاف ايران از نظر اخلاقي ماهيتي آميخته دارند،- نوعي گوهره و ذات مرکزي دارند که بر مبناي آن متولي نيروهايي در طبيعت مي‌شوند و در عرصه‌هاي خاصي اعمال قدرت مي‌کنند.
			<br />
			<br />

	====[[مرکزدار بودن]]====		====[[مرکزدار بودن]]====
	در ميان آدميان، مفهوم خويشکاري در روايتِ هندي‌اش با کليدواژه‌اي تعريف مي‌شود که مي‌توان آن را به "[[مرکزدار بودن]]" ترجمه کرد.		در ميان آدميان، مفهوم خويشکاري در روايتِ هندي‌اش با کليدواژه‌اي تعريف مي‌شود که مي‌توان آن را به "[[مرکزدار بودن]]" ترجمه کرد.

Mehrdad.akhavan در ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۴۳

2024-08-01T07:43:37Z

نمایش تغییرات

Mehrdad.akhavan در ‏۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۷

2024-08-01T06:37:41Z

نمایش تغییرات

Keyvan Sarreshteh در ‏۷ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۹:۰۲

2014-03-07T19:02:03Z

نمایش تغییرات

Leila Amini: صفحه‌ای جدید حاوی «درباره¬ي مرکززدايي ...اندرخانه¬اش دينيار و رزميار و برزيگر زاده نشوند، بلکه...» ایجاد کرد

2014-02-18T06:54:49Z

صفحه‌ای جدید حاوی «درباره¬ي مرکززدايي ...اندرخانه¬اش دينيار و رزميار و برزيگر زاده نشوند، بلکه...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات