داو، قمار و زایش سوژه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Keyvan Sarreshteh در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۴، ساعت ۱۷:۰۳

2014-06-26T17:03:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۴، ساعت ۱۷:۰۳
خط ۴۳:		خط ۴۳:


	۴. در بازی دبلنا، یک آغازِ سرشته شده با رنج نخستین (سرمایه‌گذاری اولیه) و یک پایانِ مشخصِ همراه با توزیع لذتی بزرگ (تعیین برنده) توسط مقطعی ابهام آمیز و انباشته از فرآیندهای کاتوره ای و تکراری از هم جدا شده‌اند. ساختار این بازی، شباهت زیادی با پدیده ی انضباط دارد.		4. در بازی دبلنا، یک آغازِ سرشته شده با رنج نخستین (سرمایه‌گذاری اولیه) و یک پایانِ مشخصِ همراه با توزیع لذتی بزرگ (تعیین برنده) توسط مقطعی ابهام آمیز و انباشته از فرآیندهای کاتوره ای و تکراری از هم جدا شده‌اند. ساختار این بازی، شباهت زیادی با پدیده ی انضباط دارد.

	انضباط، چنان که در چارچوب نظریه ی قدرتِ نگارنده تعریف میشود، عبارت است از به تعویق افکندن لذت و پذیرش رنجی اندک، به سودای دستیابی به لذتی بزرگتر در آینده. انضباط، در واقع نوعی سرمایه گذاری بر زمان و اعتماد کردن به سیر منظم حوادث است و باور به این که تعویق لذت، با دستیابی به لذتی بزرگتر جبران خواهد شد. این امر، البته، تنها در سطح روانشناختی به این ترتیب صورت‌بندی میشود. وگرنه انضباط فرآیندی پیچیده تر و عامتر است که میتواند با سرمایه‌گذاری زمانمدارانه بر [[قدرت]]، [[بقا]] و [[معنا]] هم همراه باشد. سازواره‌های زنده ای که با هم‌آوری و تولید مثل، محتوای اطلاعات ژنومی خود را بازتولید میکند و با صرف هزینه رشد و بقای فرزند خویش را تضمین میکند، شکلی از انضباط را بر محور بقا نمایش میدهد و نظامهای اجتماعی تولید انضباط که ورزش و سنن سلحشوری نمونه‌هایی مشهور از آن هستند، در راستای تولید ارزش افزوده‌ای از جنس قدرت سازمان یافته اند. معنا نیز به همین ترتیب در جریان به تعویق افتادنِ لذت درک و شهود تولید میشود و زبان ماشینی است که این فاصله‌افکنی میان امر موجود و مطلوب و سرمایه‌گذاری شناختی بر زمان را ممکن میسازد.		انضباط، چنان که در چارچوب نظریه ی قدرتِ نگارنده تعریف میشود، عبارت است از به تعویق افکندن لذت و پذیرش رنجی اندک، به سودای دستیابی به لذتی بزرگتر در آینده. انضباط، در واقع نوعی سرمایه گذاری بر زمان و اعتماد کردن به سیر منظم حوادث است و باور به این که تعویق لذت، با دستیابی به لذتی بزرگتر جبران خواهد شد. این امر، البته، تنها در سطح روانشناختی به این ترتیب صورت‌بندی میشود. وگرنه انضباط فرآیندی پیچیده تر و عامتر است که میتواند با سرمایه‌گذاری زمانمدارانه بر [[قدرت]]، [[بقا]] و [[معنا]] هم همراه باشد. سازواره‌های زنده ای که با هم‌آوری و تولید مثل، محتوای اطلاعات ژنومی خود را بازتولید میکند و با صرف هزینه رشد و بقای فرزند خویش را تضمین میکند، شکلی از انضباط را بر محور بقا نمایش میدهد و نظامهای اجتماعی تولید انضباط که ورزش و سنن سلحشوری نمونه‌هایی مشهور از آن هستند، در راستای تولید ارزش افزوده‌ای از جنس قدرت سازمان یافته اند. معنا نیز به همین ترتیب در جریان به تعویق افتادنِ لذت درک و شهود تولید میشود و زبان ماشینی است که این فاصله‌افکنی میان امر موجود و مطلوب و سرمایه‌گذاری شناختی بر زمان را ممکن میسازد.
خط ۹۳:		خط ۹۳:


	۶. بسیاری از دیدگاه‌های جامعه‌شناسانه، بر این باورند که نظام‌های انضباطی اموری بیرونی و مسلط بر سوژه هستند و هویت انسانی را به شیوهای سلطه‌مدارانه و بیرونی تعیین میکنند. من چنین نمی‌اندیشم و گمان میکنم هویت سوژه و ساختار من، چیزی پیچیده‌تر، کنترل‌ناپذیرتر و پرمحتواتر از نظامهای انضباطی موثر بر آن است. این بدان معناست که از دید من، سوژه پدیداری فربه‌تر از ساختارهای انضباطی اجتماعی است و نمیتوان او را به هیچ فرآیند اجتماعی –از جمله انضباط- تحویل کرد.		6. بسیاری از دیدگاه‌های جامعه‌شناسانه، بر این باورند که نظام‌های انضباطی اموری بیرونی و مسلط بر سوژه هستند و هویت انسانی را به شیوهای سلطه‌مدارانه و بیرونی تعیین میکنند. من چنین نمی‌اندیشم و گمان میکنم هویت سوژه و ساختار من، چیزی پیچیده‌تر، کنترل‌ناپذیرتر و پرمحتواتر از نظامهای انضباطی موثر بر آن است. این بدان معناست که از دید من، سوژه پدیداری فربه‌تر از ساختارهای انضباطی اجتماعی است و نمیتوان او را به هیچ فرآیند اجتماعی –از جمله انضباط- تحویل کرد.

	به این ترتیب، من یا سوژه، چیزی است که زیر تاثیر نظامهای انضباطی شکل میگیرد، توسط آنها قالب بندی میشود و از مجرای آنها به دستگاههایی برای تولید افزوده‌هایی از جنس معنا، قدرت، لذت و بقا تبدیل میشود. با این وجود هرگز ماهیت وجودی خود را به عنوان [[سیستم\|سیستمی]] پیچیده و خودمختار از دست نمیدهد. من، چیزی متاثر، شکل یافته و گاه تحت تسلطِ نظامهای انضباطی است، اما هرگز تنها این نیست.		به این ترتیب، من یا سوژه، چیزی است که زیر تاثیر نظامهای انضباطی شکل میگیرد، توسط آنها قالب بندی میشود و از مجرای آنها به دستگاههایی برای تولید افزوده‌هایی از جنس معنا، قدرت، لذت و بقا تبدیل میشود. با این وجود هرگز ماهیت وجودی خود را به عنوان [[سیستم\|سیستمی]] پیچیده و خودمختار از دست نمیدهد. من، چیزی متاثر، شکل یافته و گاه تحت تسلطِ نظامهای انضباطی است، اما هرگز تنها این نیست.

Keyvan Sarreshteh در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۴، ساعت ۱۷:۰۲

2014-06-26T17:02:48Z

Keyvan Sarreshteh در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۴، ساعت ۱۷:۰۰

2014-06-26T17:00:48Z

نمایش تغییرات

Farzaneh در ‏۱۳ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۲۳:۰۰

2014-03-13T23:00:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۲۳:۰۰
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	من وقتی برای نخستین بار با این بازی برخورد کردم، حدس میزدم حاضران خیلی زود از ادامه‌ی بازی خسته شوند. چون نقش ایشان تنها به نهادن لوبیا بر خانه‌هایی که اعدادشان خوانده می‌شد منحصر بود و حتی فرآیند اولیه‌ی خریدن کارتها –یعنی تنها انتخابی که بازیکنان در اختیار داشتند- هم طعمه‌ی دندانگیری به نظر نمی‌رسید. چون ساختار بازی به سادگی نشان می‌داد که هرکس تعداد بیشتری از کارتهای حاوی جدول اعداد را در اختیار داشته باشد، بخت برنده شدنش بیشتر است. چون کارتهای اضافی انباشتی عمل میکردند، نه رقابتی. یعنی کسی که دو کارت داشت، اعداد خوانده شده را روی هر دو کارت لوبیاگذاری! می‌کرد و بنابراین مثل این بود که از بختِ دو نفر بهره‌مند شده است. بدیهی است که در این شرایط، تنها یک راهبرد وجود داشت و آن هم خرید بیشینه‌ی کارت ممکن بود. به این ترتیب البته سهم مهمی از خزانه توسط خریدهای بازیکن تشکیل می‌شد، اما بخت وی هم با مضربی ثابت، به ازای هر کارت اضافی افزایش می‌یافت. به طوری که با محاسبه‌ی ساده‌ای می‌توان نشان داد که دارنده‌ی کارت بیشتر، بر مبنای معادله‌ای انباشتی و [[تقارن\|متقارن]]، احتمال برنده شدنِ بیشتری دارد.		من وقتی برای نخستین بار با این بازی برخورد کردم، حدس میزدم حاضران خیلی زود از ادامه‌ی بازی خسته شوند. چون نقش ایشان تنها به نهادن لوبیا بر خانه‌هایی که اعدادشان خوانده می‌شد منحصر بود و حتی فرآیند اولیه‌ی خریدن کارتها –یعنی تنها انتخابی که بازیکنان در اختیار داشتند- هم طعمه‌ی دندانگیری به نظر نمی‌رسید. چون ساختار بازی به سادگی نشان می‌داد که هرکس تعداد بیشتری از کارتهای حاوی جدول اعداد را در اختیار داشته باشد، بخت برنده شدنش بیشتر است. چون کارتهای اضافی انباشتی عمل میکردند، نه رقابتی. یعنی کسی که دو کارت داشت، اعداد خوانده شده را روی هر دو کارت لوبیاگذاری! می‌کرد و بنابراین مثل این بود که از بختِ دو نفر بهره‌مند شده است. بدیهی است که در این شرایط، تنها یک راهبرد وجود داشت و آن هم خرید بیشینه‌ی کارت ممکن بود. به این ترتیب البته سهم مهمی از خزانه توسط خریدهای بازیکن تشکیل می‌شد، اما بخت وی هم با مضربی ثابت، به ازای هر کارت اضافی افزایش می‌یافت. به طوری که با محاسبه‌ی ساده‌ای می‌توان نشان داد که دارنده‌ی کارت بیشتر، بر مبنای معادله‌ای انباشتی و [[تقارن\|متقارن]]، احتمال برنده شدنِ بیشتری دارد.

	در عمل، آنچه که رخ داد خارج از انتظار من بود. بازیکنانی که من در آن شامگاه ناظر بازیشان بودم، شش هفت نفر جوان تحصیل‌کرده، هوشمند و به نسبت فرهیخته بودند. هیچ یک ساده‌لوح یا کم‌هوش محسوب نمی‌شدند و همه از دامنه‌ای متنوع و گسترده از علایق ذهنی برخوردار بودند. با این وجود، همه به شدت نسبت به این بازی علاقه نشان دادند، با شور و شوق با آن درگیر شدند و برای ساعتها به این بازی ادامه دادند. این در شرایطی بود که هر دست از بازی، الگویی کاملا مشابه را به نمایش می‌گذاشت:		در عمل، آنچه که رخ داد خارج از [[انتظار]] من بود. بازیکنانی که من در آن شامگاه ناظر بازیشان بودم، شش هفت نفر جوان تحصیل‌کرده، هوشمند و به نسبت فرهیخته بودند. هیچ یک ساده‌لوح یا کم‌هوش محسوب نمی‌شدند و همه از دامنه‌ای متنوع و گسترده از علایق ذهنی برخوردار بودند. با این وجود، همه به شدت نسبت به این بازی علاقه نشان دادند، با شور و شوق با آن درگیر شدند و برای ساعتها به این بازی ادامه دادند. این در شرایطی بود که هر دست از بازی، الگویی کاملا مشابه را به نمایش می‌گذاشت:

	الف) خرید کارتها توسط بازیکنان که در کمال تعجب گاه با راهبردی عکس روش منطقی، یعنی با خرید کمترین تعداد کارت همراه بود! این تنها مرحله‌ی فعال بازی بود. یعنی اختیار و انتخاب بازیکنان تنها در این مرحله اثر داشت. اکثر بازیکنان در اکثر دستهای بازی نسبت به این گزینه‌ی منحصر به فردِ مداخله در بازی نیز به طور تصادفی واکنش نشان می‌دادند و فارغ از تنها راهبرد منطقی موجود، شماری کم یا بیش از کارتها را خریداری می‌کردند.		الف) خرید کارتها توسط بازیکنان که در کمال تعجب گاه با راهبردی عکس روش منطقی، یعنی با خرید کمترین تعداد کارت همراه بود! این تنها مرحله‌ی فعال بازی بود. یعنی اختیار و انتخاب بازیکنان تنها در این مرحله اثر داشت. اکثر بازیکنان در اکثر دستهای بازی نسبت به این گزینه‌ی منحصر به فردِ مداخله در بازی نیز به طور تصادفی واکنش نشان می‌دادند و فارغ از تنها راهبرد منطقی موجود، شماری کم یا بیش از کارتها را خریداری می‌کردند.
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	نخست آن که قماربازان، با سود نهایی به شکلی برخورد میکنند که انگار در جریان بازی افزایش مییابد. یعنی با وجود آن که لذتِ نهایی به دست آمده از مجرای بازی –حتی به شکلی نمادین، کمی و عینی مانند پول- از پیش معلوم است، بازیکنان طوری رفتار میکنند که گویی این مقدار به خاطر نوع بازی کردنشان ارزشی بیشتر به خود میگیرد. در نهایت، سودِ ناشی از قمار با وجود عینیتِ بیرونی ثابتش، در ذهن بازیکنان ارزش بیشتری به خود میگیرد. به عبارت دیگر، با وجود آن که از نگاه ناظری خارجی، مقدار لذت، معنا یا قدرتِ برد و باخت شده در جریان قمار ثابت و از ابتدا معلوم است، اما بازیکنان در جریان بازی شکلی از لذتِ ذهنی را تجربه میکنند که با سودِ نهایی در آمیخته میشود و آن را ارزشمندتر می نماید. به این شکل، قمار نوعی لذتِ مازاد ذهنی را پدید میآورد که با لذتِ عینی و بیرونی تبادل‌شده در میآمیزد و مقدار آن را کم و زیاد می‌نماید. این لذتِ ذهنی، همان است که لذت قمار یا شوقِ بازی قمارگونه نامیده میشود.		نخست آن که قماربازان، با سود نهایی به شکلی برخورد میکنند که انگار در جریان بازی افزایش مییابد. یعنی با وجود آن که لذتِ نهایی به دست آمده از مجرای بازی –حتی به شکلی نمادین، کمی و عینی مانند پول- از پیش معلوم است، بازیکنان طوری رفتار میکنند که گویی این مقدار به خاطر نوع بازی کردنشان ارزشی بیشتر به خود میگیرد. در نهایت، سودِ ناشی از قمار با وجود عینیتِ بیرونی ثابتش، در ذهن بازیکنان ارزش بیشتری به خود میگیرد. به عبارت دیگر، با وجود آن که از نگاه ناظری خارجی، مقدار لذت، معنا یا قدرتِ برد و باخت شده در جریان قمار ثابت و از ابتدا معلوم است، اما بازیکنان در جریان بازی شکلی از لذتِ ذهنی را تجربه میکنند که با سودِ نهایی در آمیخته میشود و آن را ارزشمندتر می نماید. به این شکل، قمار نوعی لذتِ مازاد ذهنی را پدید میآورد که با لذتِ عینی و بیرونی تبادل‌شده در میآمیزد و مقدار آن را کم و زیاد می‌نماید. این لذتِ ذهنی، همان است که لذت قمار یا شوقِ بازی قمارگونه نامیده میشود.

	دوم آن که قماربازان، رخدادهای تصادفی جاری در فضای ابهامِ بازی را، به خود منسوب میکنند. یکی از مشاهدات تکان‌دهندهای که من در جریان مشاهده و مشارکت در بازی دبلنا داشتم، آن بود که بازیکنان رخدادهای آشکارا تصادفیای مانند خوانده شدن شمارهی یک مهره را به خود منسوب میکردند و می کوشیدند با اجرای رفتارهایی مناسکآمیز – مانند تکرار کردن عددی دلخواه در ذهنشان یا حتی با صدای بلند!- بختِ تغییرناپذیر و کاتورهای ظهور آن رخداد را دگرگون سازند. این پدیده با مشاهدات مدون روانشناسانی که بر رفتارهای قماربازان تمرکز کرده‌اند، همخوان است. نشان داده شده است که در قمارخانههای بزرگ، کسانی که به بازیهای قمارگونه اعتیاد دارند، مجموعهای از رفتارهای مناسک آمیز، آیینی و حتی آمیخته با خرافات متافیزیکی را برای شانس آوردن و رام کردن اقبال خویش به کار می‌بندند. رفتارهایی مانند لمس کردن کارتها، خواندن ورد، دست مالیدن به کسی که شانس زیادی داشته و … که هیچ ارتباط منطقی یا ملموسی با ~~رخدادِ~~ تصادفی مورد نظر ندارند. به عبارت دیگر، دومین ویژگی روانشناختی حاکم بر قمار، کنترل‌پذیر پنداشتن رخدادهای تصادفی بازی است.		دوم آن که قماربازان، رخدادهای تصادفی جاری در فضای ابهامِ بازی را، به خود منسوب میکنند. یکی از مشاهدات تکان‌دهندهای که من در جریان مشاهده و مشارکت در بازی دبلنا داشتم، آن بود که بازیکنان رخدادهای آشکارا تصادفیای مانند خوانده شدن شمارهی یک مهره را به خود منسوب میکردند و می کوشیدند با اجرای رفتارهایی مناسکآمیز – مانند تکرار کردن عددی دلخواه در ذهنشان یا حتی با صدای بلند!- بختِ تغییرناپذیر و کاتورهای ظهور آن رخداد را دگرگون سازند. این پدیده با مشاهدات مدون روانشناسانی که بر رفتارهای قماربازان تمرکز کرده‌اند، همخوان است. نشان داده شده است که در قمارخانههای بزرگ، کسانی که به بازیهای قمارگونه اعتیاد دارند، مجموعهای از رفتارهای مناسک آمیز، آیینی و حتی آمیخته با خرافات متافیزیکی را برای شانس آوردن و رام کردن اقبال خویش به کار می‌بندند. رفتارهایی مانند لمس کردن کارتها، خواندن ورد، دست مالیدن به کسی که شانس زیادی داشته و … که هیچ [[ارتباط]] منطقی یا ملموسی با [[رخداد]] تصادفی مورد نظر ندارند. به عبارت دیگر، دومین ویژگی روانشناختی حاکم بر قمار، کنترل‌پذیر پنداشتن رخدادهای تصادفی بازی است.

	سومین ویژگی قمار، به طور مستقیم از بند پیشین نتیجه میشود. برداشت ویژهی قمارباز در مورد رخداد تصادفی تنها به خرافهای بیآزار و امیدوارانه محدود نمیشود، بلکه تا حد نوعی همذات‌پنداری با رخداد تصادفی و درونی ساختن مسئولیت و معنای آن رخداد توسعه می‌یابد. قمارباز نه تنها میکوشد تا با اجرای رفتارهایی آیینی و مناسکی جادویی بخت را رام خویش سازد که هنگام کامیابی یا شکست‌خوردن در این وظیفهی خیالی، دچار دگرگونیهایی در خودانگارهی خود هم میشود. کسی که شانس می‌آورد، همچون کسی رفتار میکند که با اراده و قدرت خویش رخداد تصادفی جاری را هدایت و کنترل کرده است و از این رو برخورداری از بخت خوب را همچون نوعی افزایش خودارزیابی و ارتقای عناصر مثبت خودانگاره‌اش تجربه می‌کند. به همین ترتیب، کسی که بدشانسی می آورد، این ماجرا را در قالب ضعف، ناتوانی و شکستی شخصی تفسیر می‌کند. این ماجرا به قدری عام و فراگیر است که بازیکنان، چنین برداشتهای غیرعقلانیای را در مورد یکدیگر نیز تعمیم میدهند و همبازیهای شکست‌خوردهی خود را همچون افرادی ضعیف، ناتوان یا در شرایط حدی به تعبیری معنادار –بدبخت- بازنمایی میکنند. در نتیجه باخت فردی توانمند و اثرگذار در یک جمع، همچون امری غیرعادی و نامنتظره تفسیر می‌شود، در حالی که بخت برد یا باخت وی در بازیای تصادفی مانند قمار، برابر با دیگران است. به همین شکل، برنده شدن کسانی که تازه بازی را آموختهاند یا سن و سالی کمتر از سایرین دارند، به صورت بختِ تازه‌کار فهمیده میشود و امری نامعمول یا شگفت پنداشته می‌شود.		سومین ویژگی قمار، به طور مستقیم از بند پیشین نتیجه میشود. برداشت ویژهی قمارباز در مورد رخداد تصادفی تنها به خرافهای بیآزار و امیدوارانه محدود نمیشود، بلکه تا حد نوعی همذات‌پنداری با رخداد تصادفی و درونی ساختن مسئولیت و معنای آن رخداد توسعه می‌یابد. قمارباز نه تنها میکوشد تا با اجرای رفتارهایی آیینی و مناسکی جادویی بخت را رام خویش سازد که هنگام کامیابی یا شکست‌خوردن در این وظیفهی خیالی، دچار دگرگونیهایی در خودانگارهی خود هم میشود. کسی که شانس می‌آورد، همچون کسی رفتار میکند که با اراده و قدرت خویش رخداد تصادفی جاری را هدایت و کنترل کرده است و از این رو برخورداری از بخت خوب را همچون نوعی افزایش خودارزیابی و ارتقای عناصر مثبت خودانگاره‌اش تجربه می‌کند. به همین ترتیب، کسی که بدشانسی می آورد، این ماجرا را در قالب ضعف، ناتوانی و شکستی شخصی تفسیر می‌کند. این ماجرا به قدری عام و فراگیر است که بازیکنان، چنین برداشتهای غیرعقلانیای را در مورد یکدیگر نیز تعمیم میدهند و همبازیهای شکست‌خوردهی خود را همچون افرادی ضعیف، ناتوان یا در شرایط حدی به تعبیری معنادار –بدبخت- [[بازنمایی]] میکنند. در نتیجه باخت فردی توانمند و اثرگذار در یک جمع، همچون امری غیرعادی و نامنتظره تفسیر می‌شود، در حالی که بخت برد یا باخت وی در بازیای تصادفی مانند قمار، برابر با دیگران است. به همین شکل، برنده شدن کسانی که تازه بازی را آموختهاند یا سن و سالی کمتر از سایرین دارند، به صورت بختِ تازه‌کار فهمیده میشود و امری نامعمول یا شگفت پنداشته می‌شود.

	از جمع بستنِ سه روند یاد شده نتیجهای شگفت‌انگیز به دست می آید: قمار، فرآیندی اجتماعی است که در جریان آن زنجیرهای از رخدادهای تصادفی به پیکربندی سوژه منتهی می‌شوند.		از جمع بستنِ سه روند یاد شده نتیجهای شگفت‌انگیز به دست می آید: قمار، فرآیندی اجتماعی است که در جریان آن زنجیرهای از رخدادهای تصادفی به پیکربندی سوژه منتهی می‌شوند.

Keyvan Sarreshteh در ‏۱۳ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۶:۴۹

2014-03-13T16:49:27Z

نمایش تغییرات

Leila Amini: صفحه‌ای جدید حاوی «شروین وکیلی - برای س.ص، ک.پ، س.، ف.ک، س.پ و تمام کسان دیگری که آن شب دبلنا بازی ک...» ایجاد کرد

2014-02-12T11:56:34Z

صفحه‌ای جدید حاوی «شروین وکیلی - برای س.ص، ک.پ، س.، ف.ک، س.پ و تمام کسان دیگری که آن شب دبلنا بازی ک...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۴، ساعت ۱۷:۰۲
خط ۲:		خط ۲:

	مشاهده‌ای که شاید در جمع‌های دوستانه‌ی این زمانه چندان هم ناآشنا نباشد:		مشاهده‌ای که شاید در جمع‌های دوستانه‌ی این زمانه چندان هم ناآشنا نباشد:



	1. گروهی از دوستان در ویلای آشنایی در منطقه‌ای ییلاقی جمع شده‌اند، فعالیتهای عمومی مانند درست کردن و خوردن غذا به سرانجام رسیده و گردش در طبیعت هم پایان یافته است و حالا وقت آن است که دوستان دور هم کمی خوش بگذرانند. پس توافقی جمعی برای “بازی کردن” شکل می‌گیرد. بحث کوتاهی که در مورد نوع بازی در می‌گیرد، به سرعت با این پیشنهاد که “دَبِلنا بازی کنیم” فرو می‌نشیند. همه –که بیشترشان این بازی را در کودکی آزموده و حالا فراموشش کرده‌اند،- با شادمانی قوانین ساده‌ی آن را باز می‌آموزند و دست به کارِ بازی می‌شوند. بعد از یکی دو دست بازی کردنِ معمولی، پیشنهاد می‌شود که برای گرمتر شدن بازی، بر سر پول بازی کنند و به این ترتیب دبلنا به نوعی قمار تبدیل می‌شود. بازی‌ای که شور و شوق گروه دوستانه را برای ساعاتی دراز بر پا نگه می‌دارد و برد و باختهای ناچیزشان را با لاف‌های خودستایانه، درخواستهای التماس‌آمیز از ایزد بخت و دلهره، شادمانی و افسوس در هم می‌آمیزد.		1. گروهی از دوستان در ویلای آشنایی در منطقه‌ای ییلاقی جمع شده‌اند، فعالیتهای عمومی مانند درست کردن و خوردن غذا به سرانجام رسیده و گردش در طبیعت هم پایان یافته است و حالا وقت آن است که دوستان دور هم کمی خوش بگذرانند. پس توافقی جمعی برای “بازی کردن” شکل می‌گیرد. بحث کوتاهی که در مورد نوع بازی در می‌گیرد، به سرعت با این پیشنهاد که “دَبِلنا بازی کنیم” فرو می‌نشیند. همه –که بیشترشان این بازی را در کودکی آزموده و حالا فراموشش کرده‌اند،- با شادمانی قوانین ساده‌ی آن را باز می‌آموزند و دست به کارِ بازی می‌شوند. بعد از یکی دو دست بازی کردنِ معمولی، پیشنهاد می‌شود که برای گرمتر شدن بازی، بر سر پول بازی کنند و به این ترتیب دبلنا به نوعی قمار تبدیل می‌شود. بازی‌ای که شور و شوق گروه دوستانه را برای ساعاتی دراز بر پا نگه می‌دارد و برد و باختهای ناچیزشان را با لاف‌های خودستایانه، درخواستهای التماس‌آمیز از ایزد بخت و دلهره، شادمانی و افسوس در هم می‌آمیزد.

	بازی دبلنایی که من در آن شامگاهِ اواسط خرداد ۱۳۸۵ خورشیدی شاهدش بودم، نمونه‌ای عام بود از آنچه که در ابعادی خرد به همین شکل و در ابعادی کلان به شکلهایی مشابه و بسیار پیچیده‌تر اجرا می‌شود و [[برخال\|برخالی]] غول‌آسا از یک ماشینِ تولید، سوژه را بر میسازد. این نوشتار برای آن پرداخته شده است تا روند ظهور تدریجی شکلی ویژه، استانده و هنجارین از “[[من]]” را از خلال بازیهایی از این دست وارسی کند. بازیهایی که عمومیت و شمول بسیار دارند و اندک است ساعاتی از عمر ما که از رخنه‌شان پاکیزه مانده باشد.		بازی دبلنایی که من در آن شامگاهِ اواسط خرداد ۱۳۸۵ خورشیدی شاهدش بودم، نمونه‌ای عام بود از آنچه که در ابعادی خرد به همین شکل و در ابعادی کلان به شکلهایی مشابه و بسیار پیچیده‌تر اجرا می‌شود و [[برخال\|برخالی]] غول‌آسا از یک ماشینِ تولید، سوژه را بر میسازد. این نوشتار برای آن پرداخته شده است تا روند ظهور تدریجی شکلی ویژه، استانده و هنجارین از “[[من]]” را از خلال بازیهایی از این دست وارسی کند. بازیهایی که عمومیت و شمول بسیار دارند و اندک است ساعاتی از عمر ما که از رخنه‌شان پاکیزه مانده باشد.



	2. بازی دبلنا، قواعدی ساده دارد. هر بازیکن پول اندکی را برای خرید کارتهایی پرداخت می‌کند که بر روی هر کدامشان اعدادی در سه ردیف و چندین ستون نوشته شده است. برخی از خانه‌های این جدول اعداد خالی است و بر سایر خانه‌ها اعدادی به صورت تصادفی نوشته شده‌اند که برای سادگی بیشتر به شکلی دهگانی مرتب شده‌اند. بازیکنان میتوانند برای خرید شمار بیشتری از کارتها، پول بیشتری بپردازند. این پول به صورت خزانه‌ای در میان باقی میماند. بازیکنان در میان خود توافق میکنند تا حدود یک چهارم این خزانه را به کسی بدهند که اولین “خط را بزند” و سه چهارم باقی نصیب کسی میشود که بتواند خانه‌هایش را پر کند. بعد بازی شروع می‌شود. یکی از حاضران که استاد بازی محسوب میشود، مهره‌هایی هم شکل را به طور تصادفی از درون کیسه‌ای بیرون میآورد و اعداد روی آن را میخواند و بازیکنانی که عدد یاد شده را در جدولهای خود دارند، خوانده شدنش را با گذاشتن نخود یا لوبیایی روی آن نشان میدهند. نخستین کسی که یک ردیف از اعداد جدولش خوانده شود، به اصطلاح یک “خط میزند” و یک چهارم خزانه را دریافت می‌کند. بعد خط زدن در آن دست از بازی اهمیت خود را از دست می‌دهد و بازی آن قدر ادامه مییابد تا یک نفر بتواند تمام خانه‌های یکی از جدولهای خود را به طور کامل پر کند. در این حالت او با گفتن عبارت “دبلنا” پیروزی خود را اعلام میکند و باقی مانده‌ی خزانه را تصاحب می‌کند.		2. بازی دبلنا، قواعدی ساده دارد. هر بازیکن پول اندکی را برای خرید کارتهایی پرداخت می‌کند که بر روی هر کدامشان اعدادی در سه ردیف و چندین ستون نوشته شده است. برخی از خانه‌های این جدول اعداد خالی است و بر سایر خانه‌ها اعدادی به صورت تصادفی نوشته شده‌اند که برای سادگی بیشتر به شکلی دهگانی مرتب شده‌اند. بازیکنان میتوانند برای خرید شمار بیشتری از کارتها، پول بیشتری بپردازند. این پول به صورت خزانه‌ای در میان باقی میماند. بازیکنان در میان خود توافق میکنند تا حدود یک چهارم این خزانه را به کسی بدهند که اولین “خط را بزند” و سه چهارم باقی نصیب کسی میشود که بتواند خانه‌هایش را پر کند. بعد بازی شروع می‌شود. یکی از حاضران که استاد بازی محسوب میشود، مهره‌هایی هم شکل را به طور تصادفی از درون کیسه‌ای بیرون میآورد و اعداد روی آن را میخواند و بازیکنانی که عدد یاد شده را در جدولهای خود دارند، خوانده شدنش را با گذاشتن نخود یا لوبیایی روی آن نشان میدهند. نخستین کسی که یک ردیف از اعداد جدولش خوانده شود، به اصطلاح یک “خط میزند” و یک چهارم خزانه را دریافت می‌کند. بعد خط زدن در آن دست از بازی اهمیت خود را از دست می‌دهد و بازی آن قدر ادامه مییابد تا یک نفر بتواند تمام خانه‌های یکی از جدولهای خود را به طور کامل پر کند. در این حالت او با گفتن عبارت “دبلنا” پیروزی خود را اعلام میکند و باقی مانده‌ی خزانه را تصاحب می‌کند.
خط ۲۲:		خط ۲۶:

	ت) مرحله‌ی شادی و افسوس که با تقسیم خزانه بین برندگان همراه بود.		ت) مرحله‌ی شادی و افسوس که با تقسیم خزانه بین برندگان همراه بود.



	3. در جریان یک بازی دبلنا، اتفاقی بسیار مهم رخ می‌دهد. اتفاقی که شاید بتواند به مثابه کلیدی برای درک ماهیت روان انسان و ویژگی‌های منتهی به زایش “من”ای منحصر به فرد و یکتا در نظر گرفته شود.		3. در جریان یک بازی دبلنا، اتفاقی بسیار مهم رخ می‌دهد. اتفاقی که شاید بتواند به مثابه کلیدی برای درک ماهیت روان انسان و ویژگی‌های منتهی به زایش “من”ای منحصر به فرد و یکتا در نظر گرفته شود.
خط ۳۴:		خط ۴۰:

	بازی ای مانند دبلنا، در واقع ساز و کارهای اصلی [[انضباط]] را برای توسعه و پیچیده ساختن خود به کار می گیرد، بی آن که وظیفه ی تولید ارزش افزوده را ایفا کند. فاصله‌اندازی میان امر موجود و مطلوب، سرمایه‌گذاری بر زمان و تحمل رخدادهای واسط میان رنج اولیه و لذت نهایی، عناصری هستند که از نظامهای انضباطی به درون بازیهای قمارگونه نشت می‌کنند و آنها را پایدار می سازند.		بازی ای مانند دبلنا، در واقع ساز و کارهای اصلی [[انضباط]] را برای توسعه و پیچیده ساختن خود به کار می گیرد، بی آن که وظیفه ی تولید ارزش افزوده را ایفا کند. فاصله‌اندازی میان امر موجود و مطلوب، سرمایه‌گذاری بر زمان و تحمل رخدادهای واسط میان رنج اولیه و لذت نهایی، عناصری هستند که از نظامهای انضباطی به درون بازیهای قمارگونه نشت می‌کنند و آنها را پایدار می سازند.



	۴. در بازی دبلنا، یک آغازِ سرشته شده با رنج نخستین (سرمایه‌گذاری اولیه) و یک پایانِ مشخصِ همراه با توزیع لذتی بزرگ (تعیین برنده) توسط مقطعی ابهام آمیز و انباشته از فرآیندهای کاتوره ای و تکراری از هم جدا شده‌اند. ساختار این بازی، شباهت زیادی با پدیده ی انضباط دارد.		۴. در بازی دبلنا، یک آغازِ سرشته شده با رنج نخستین (سرمایه‌گذاری اولیه) و یک پایانِ مشخصِ همراه با توزیع لذتی بزرگ (تعیین برنده) توسط مقطعی ابهام آمیز و انباشته از فرآیندهای کاتوره ای و تکراری از هم جدا شده‌اند. ساختار این بازی، شباهت زیادی با پدیده ی انضباط دارد.
خط ۶۰:		خط ۶۸:

	سازمانی اقتصادی (مانند کارخانه) که بر انضباط کارکنانش مبتنی است، در نهایت ارزش افزودهای عینی و ملموس مانند کالا را پدید می‌آورد. فرآیندی انضباطی مانند ورزش، از مجرای تعویق لذتهای زیستی و سرمایه‌گذاری مهارتی/عضلانی بر زمان، شکلی ملموس و عینی از قدرت را پدید میآورد که در قالب توانمندی جسمی تبلور می‌یابد. نهادی انضباطی مانند آموزش نیز، به دنبال تعویق لذتهای سطح روانی/فرهنگی و منضبط کردنِ –معمولا زبان‌مدارانه ی- [[آگاهی]]، شکلی سنجش پذیر از مازادِ مطلوبیت را در قالب معنا و دانش خلق می‌کند. اینها همه محصولاتی هستند که در ابتدای کار وجود نداشته اند و در جریان عملِ نظام انضباطی بر منبعی به نام زمان آفریده شده اند. بازیهای قمارگونه از این مازاد امر مطلوب محروم هستند و کاری جز جا به جا کردنِ امر مطلوب در زمان انجام نمی‌دهند و فاصله‌گذاری‌شان به دگردیسی امر مطلوب منتهی نمیشود.		سازمانی اقتصادی (مانند کارخانه) که بر انضباط کارکنانش مبتنی است، در نهایت ارزش افزودهای عینی و ملموس مانند کالا را پدید می‌آورد. فرآیندی انضباطی مانند ورزش، از مجرای تعویق لذتهای زیستی و سرمایه‌گذاری مهارتی/عضلانی بر زمان، شکلی ملموس و عینی از قدرت را پدید میآورد که در قالب توانمندی جسمی تبلور می‌یابد. نهادی انضباطی مانند آموزش نیز، به دنبال تعویق لذتهای سطح روانی/فرهنگی و منضبط کردنِ –معمولا زبان‌مدارانه ی- [[آگاهی]]، شکلی سنجش پذیر از مازادِ مطلوبیت را در قالب معنا و دانش خلق می‌کند. اینها همه محصولاتی هستند که در ابتدای کار وجود نداشته اند و در جریان عملِ نظام انضباطی بر منبعی به نام زمان آفریده شده اند. بازیهای قمارگونه از این مازاد امر مطلوب محروم هستند و کاری جز جا به جا کردنِ امر مطلوب در زمان انجام نمی‌دهند و فاصله‌گذاری‌شان به دگردیسی امر مطلوب منتهی نمیشود.



	5. بازیهایی که این پنج عنصر را در خود گرد آورنده باشند، می توانند قمار نامیده شوند.		5. بازیهایی که این پنج عنصر را در خود گرد آورنده باشند، می توانند قمار نامیده شوند.
خط ۸۰:		خط ۹۰:

	به این ترتیب، قمار کارکردی نامنتظره به دست میآورد. هرچند قمار مانند نظام انضباطی در تولید مازاد امر مطلوب موفق نیست، اما از یک جنبه‌ی بسیار کلیدی با این نظامها اشتراک عمل دارد و آن هم اثری است که بر ساخت هویتی من باقی میگذارد. به عنوان یک اصل، می‌دانیم که نظام انضباطی ساختار هویتی عاملان خود را دگرگون میسازد و شاید در تعبیری افراطی بتوان تمام اشکال هویت را محصول عملکرد نظام‌های انضباطی دانست. قمار با اثری که بر ساخت هویتی افراد باقی میگذارد، نقطه‌ی اشتراکی تعیین‌کننده و مهم را با انضباط به دست می‌آورد.		به این ترتیب، قمار کارکردی نامنتظره به دست میآورد. هرچند قمار مانند نظام انضباطی در تولید مازاد امر مطلوب موفق نیست، اما از یک جنبه‌ی بسیار کلیدی با این نظامها اشتراک عمل دارد و آن هم اثری است که بر ساخت هویتی من باقی میگذارد. به عنوان یک اصل، می‌دانیم که نظام انضباطی ساختار هویتی عاملان خود را دگرگون میسازد و شاید در تعبیری افراطی بتوان تمام اشکال هویت را محصول عملکرد نظام‌های انضباطی دانست. قمار با اثری که بر ساخت هویتی افراد باقی میگذارد، نقطه‌ی اشتراکی تعیین‌کننده و مهم را با انضباط به دست می‌آورد.



	۶. بسیاری از دیدگاه‌های جامعه‌شناسانه، بر این باورند که نظام‌های انضباطی اموری بیرونی و مسلط بر سوژه هستند و هویت انسانی را به شیوهای سلطه‌مدارانه و بیرونی تعیین میکنند. من چنین نمی‌اندیشم و گمان میکنم هویت سوژه و ساختار من، چیزی پیچیده‌تر، کنترل‌ناپذیرتر و پرمحتواتر از نظامهای انضباطی موثر بر آن است. این بدان معناست که از دید من، سوژه پدیداری فربه‌تر از ساختارهای انضباطی اجتماعی است و نمیتوان او را به هیچ فرآیند اجتماعی –از جمله انضباط- تحویل کرد.		۶. بسیاری از دیدگاه‌های جامعه‌شناسانه، بر این باورند که نظام‌های انضباطی اموری بیرونی و مسلط بر سوژه هستند و هویت انسانی را به شیوهای سلطه‌مدارانه و بیرونی تعیین میکنند. من چنین نمی‌اندیشم و گمان میکنم هویت سوژه و ساختار من، چیزی پیچیده‌تر، کنترل‌ناپذیرتر و پرمحتواتر از نظامهای انضباطی موثر بر آن است. این بدان معناست که از دید من، سوژه پدیداری فربه‌تر از ساختارهای انضباطی اجتماعی است و نمیتوان او را به هیچ فرآیند اجتماعی –از جمله انضباط- تحویل کرد.