اختگی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mahmoud: صفحه را خالی کرد

2022-05-01T12:25:48Z

صفحه را خالی کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~گزین گویه هایی ازنسخه ویرایش 1400 کتاب پنجم داد سخن . احمد شاملو~~
	~~نوشته دکتر شروین وکیلی~~
	~~گزین گویه 1~~
	اگر بخواهیم از منظر پیچیدگی به شعر نوی پارسی بنگریم، می‌بینیم که شاخه‌ای از تجدد ادبی که با تقی رفعت و شمس کسمایی آغاز شد ، از نیما گذشت و تا شاملو و شاگردانش امتداد یافت، الگویی نمایان از کاهشِ تدریجی پیچیدگی معنایی را در کنار فروپاشی و حذف تدریجی تقارن‌های زیبایی‌شناسانه‌ی زبانی به نمایش می‌گذارد.
	در بخش مهمی از متن‌های موفق و خوبِ نیمایی، که مثلا در دفترهای اخوان ثالث و فریدون مشیری و سهراب سپهری نمونه‌اش را می‌بینیم، پیچیدگی دلالت‌های معنایی در حد آغازگاه‌های شعر پارسی در عصر ناصرخسرو و سنایی قرار دارد.
	اما در کنار این آثار کم‌حجم، انبوهی از نمونه‌های ناموفق و نازیبا را داریم که گاه بسیار هم مشهورند و ستوده شده. در این بدنه، نویسنده از آن حد تاریخی هزار سال پیش هم فروتر رفته و به نثری عادی و پیش پا افتاده بسنده کرده که گاه می‌کوشد همچون ادبیاتِ زبان‌هایی مثل چینی و سومری، با تکرار کلمه‌ها و عبارت‌ها تقارنی را در متن بگنجاند.
	~~گزین گویه 2~~
	آنجا که پای اندیشه در میان است، ایستادنِ شانه به شانه‌ی حقیقت است که پیروزمندی را تضمین می‌کند، هرچند که سپاه دروغِ صف کشیده در برابرش بس انبوه باشد.
	~~گزین گویه 3~~
	آنچه که «من‌»ها را به گرانیگاهی برای تولید معنا بدل می‌کند و حضورشان در لایه‌ی فرهنگ را ممکن می‌سازد، انضباطی درونی است که زیرسیستم‌های نظام شخصیتی فرد را یکپارچه می‌کند و او را به یک جبهه‌ی مشخص و یک موضع صریح از زایش معنا بدل می‌کند. به بیان مدل سیستمی زُروان، «من»ای می‌تواند در سطح فرهنگ حضور یابد و اثرگذار باشد که پیش از هرچیز «مرکزدار» باشد. یعنی از نقطه‌ای در جهتی خاص فشاری به هستی وارد آورد و آنچه از زیست‌جهان خویش دریافت می‌کند را سامان دهد و منسجم سازد. بی‌شک در میان افراد مرکززدوده و من‌های نامنسجم و از هم گسیخته هم کسانی را می‌توان یافت که بنا به بخت یا مهارتی در دسیسه‌چینی به گره‌هایی اثرگذار در تاریخ بدل شده باشند. اما اینها همگی به رخدادهایی ویرانگر شبیه‌اند که چیزی بر معنا نیفزوده، و تنها آن را فرسوده‌اند.
	استالین و مائو که دو مرشد معنوی و مراد حزبی شاملو بودند، هردو چنین وضعیتی داشتند، و شاملو نیز به پیروی از ایشان چنین بود. شاملو را می‌توان همچون نمونه‌ای بالینی از مرکززدودگی و نامنسجم بودن «من» مورد بررسی و تحلیل قرار داد، و شرایطی که او را به قطبی اثرگذار در فرهنگ بدل کرده، همچون آسیب‌شناسی مقطعی تاریخی تحلیل کرد.
	~~گزین گویه 4~~
	یکی از شاخص‌هایی که هنگام فهم آثار یک نویسنده راهگشاست، شیوه و جنس ارتباط وی با دیگران است. همه‌ی مشاهیر به حکم انسان بودن با گروهی بزرگ یا کوچک انس و نزدیکی داشته‌اند و در چارچوبی سازمانی یا غیرسازمانی، دوستانه یا دشمنانه، و نمایان یا پنهان با سایر چهره‌ها و شخصیت‌های معاصرشان ارتباط هایی برقرار می‌کرده‌اند. بررسی و فهم معنایی که آدمیان تولید می‌کنند، بی توجه به بافت و زمینه‌ی اجتماعیِ ترشح این معنا ناممکن است. یعنی بستر اجتماعی و سیستمی نهادی که پیدایش آثار فرهنگی را ممکن می‌کند و منش‌ها را تکثیر می‌کند، باید مورد پژوهش قرار گیرد.
	~~گزین گویه 5~~
	یکی از شاخص‌های مهم و تعیین کننده در فهم شبکه‌هایی از این دست، میانگین زمانی است که رابطه‌ی دوستی یا همکاری میان افراد ادامه می‌یابد. شاخص دیگر الگوی تحول روابط است. یعنی اگر شبکه‌ای ببینیم که در آن روابط انسانی گذرا و کوتاه‌مدت هستند و مدام از دوستی به دشمنی تبدیل می‌شوند، می‌توانیم حدس بزنیم که با سیستم اجتماعی معیوبی سر و کار داریم که نظام اخلاقی کارگزارانش و قواعد اجتماعی حاکم بر روابطشان نقصی دارد و کژکارکردهایی تولید می‌کند.
	متغیر کلیدی و مهمی که در ایران زمین از دیرباز شناخته شده بوده و این دو شاخص را نمایندگی می‌کند، مهر است. مهر در سطح روانشناختی همان محبت و همدلی میان افراد است که افزوده‌ای از جنس عواطف و هیجان‌ها را به روابط اجتماعی علاوه می‌کند. همین مهر در سطح اجتماعی به صورت قراردادها و پیمان‌های میان سه تن یا بیشتر نمود می‌یابد و شالوده‌ی پایداری و باروری نهادهای اجتماعی محسوب می‌شود.
	هرچه مهر در شبکه‌ای اجتماعی بیشتر باشد، زمان متوسط ارتباط میان اعضای آن بیشتر است و احتمال آن که ارتباط دوستی به دشمنی بدل شود کمتر می‌شود. یعنی مهر نیرویی است که چارچوبی از اخلاق و هنجارهای سالم را برای روابط اجتماعی بر می‌سازد که روابط انسانی را پایدار و استوار می‌سازد و از تبدیل دوستی به دشمنی جلوگیری می‌کند. در غیاب مهر تنها متغیرهای به اصطلاح «سرد» باقی می‌مانند که بر محور منافع همگرا یا عقاید سیاسی مشترک استوار می‌شوند و حسابگرانه هستند. این قواعد ارتباطی در قالب رمزگانی مانند پول و اعتبار و شهرت رمزگذاری می‌شوند و تا وقتی به شکلی رضایت‌بخش در جریان هستند، آن رابطه‌ی انسانی و پیوندهای جمعی هم وجود دارد. اما از آنجا که شکل رمزگذاری شده‌ی پدیدارها اصولا ناپایدارتر از اصلِ همان پدیدارها هستند، دوام و قوام این رده از روابط هم اندک است.

	~~گزین گویه 6~~
	بر خلاف پیش‌داشت‌های مارکسیستی و برداشت‌های جبرگرایانه‌ای که خواهان حذف کردن «من» از صحنه‌ی تاریخ هستند، دوستی‌ها و دشمنی‌ها از دل عدم زاده نمی‌شوند و محصول ماشینی اجتماعی نیستند. این الگوهای ارتباطی و این ساخت‌های ویژه‌ی پیوند اجتماعی در نهایت برساخته‌ی کنشگرانی خودمختار و خودآگاه هستند که در پیوند با هم به طور فعال یا منفعل کردارهای خود را انتخاب می‌کنند. از این رو بخشی از دلایل ظهور چنین موجی از گرایش‌های سیاسی و فرهنگی، با بررسی شکل‌گیری ساختار شخصیتی خاصی که این موج را برساخته، فهمیده می‌شود.
	~~گزین گویه 7~~
	مهر جفت متضاد معنایی مهمی دارد که همانا کین و خشم است. الگوی رایجی که در روابط اجتماعی می‌بینیم آن است که در سطحی روانشناختی مهر پس از ویران شدن به ضد خود تبدیل می‌شود و در سطحی اجتماعی نهادهایی که قادر به جریان انداختن مهر نیستند، بر مبنای کین و خشم و ترس و عواطف و هیجان‌های منفی مشابه کارکرد خود را سامان می‌دهند
	در زمینه‌ای از مهر است که خرد می‌بالد و رشد می‌کند و از نقد شدن احساس خطر نمی‌کند و می‌تواند مخالفت را به گفتگو ترجمه کند. در غیاب مهر، روابط انسانی به جنگی تمام عیار یا تجارتی فریبکارانه تبدیل می‌شود. یعنی منافع مشترکی زودگذر و دشمنی‌هایی دیرپا را رقم می‌زند. ناتوانیِ سازمان‌یافته، تابِ تحمل نقد و خرده‌گیری را ندارد، به ویژه اگر از موضع نظری استوارتر و جایگاه عقلانی محکم‌تری ابراز شده باشد. از این رو با ابراز خشم و پروردن کین، ترسی سازمان یافته را برای پاسخ بدان طراحی می‌کند.
	~~گزین گویه 8~~

	آنجا که دروغ و جعل با صدایی رسا فریاد می‌زند، خاموشی همدستی با آن است و جایی که غوغایی از جنس چرند برخاسته، لرزان بودن صداهای درست و لکنت در زبان‌های خردمندان بستری است که چنین غوغاهایی را تداوم می‌بخشد. در قلمرو تکامل فرهنگ هم انتخاب طبیعی برقرار است و آنچه منش‌ها و معناهای تندرست و چالاک و نیرومند را از دروغ و چرند و یاوه تفکیک می‌کند، محک عقلانی و نقد سختگیرانه است. از این رو با دیدن یاوه، باید یاوه بودنش را اعلام کرد و برای حرفی که چرند است، نباید کلمه‌ای جز چرند به کار برد. وگرنه نتیجه همان می‌شود که امروز شده است، و آن مغشوش شدن مرز میان اصل و جعل است و مه‌آلود شدن اعتبار امر عقلانی و بلاهت امر ابلهانه.

	~~گزین گویه 9~~
	شعر ساختاری است در زبان که با مجموعه‌ای از قواعد تقارنی (در وزن و معنا و ساختار و واج‌بندی) تعیین می‌شود، و ممکن است خوب یا بد باشد. همچنان که قطعه‌ی ادبی و بحر طویل و خطابه و مشابه اینها هم صورت‌های ادبی دیگری هستند خارج از دایره‌ی شعر، که ممکن است زیبا یا زشت، اثرگذار یا بی‌اثر و استوار یا سست باشند.
	~~گزین گویه 10~~

	درباره‌ی تمایز میان شعر و نثر در نظریه‌ی ادبی کلاسیک پارسی، شاخص‌هایی روشن و متمایز داریم که بر مبنای ساختار (بحور عروضی) و ساخت معنایی (صنایع و بلاغت) شعر را از غیر شعر جدا می‌کند. این دستگاه نظری کلاسیک دقیق و عقلانی و بسیار عینی است و به سادگی می‌توان آن را روزآمد کرد و گفت که شعر ساختاری تقارنی در زبان است که از کاربرد زیبایی‌شناسانه‌ی گفتار ادیبانه ناشی می‌شود.
	~~گزین گویه 11~~
	در میان بی‌شمار حالت‌های متفاوتی که مشتی از کلمات را می‌توان کنار هم چید، تنها برخی‌شان (که بر اساس قواعد دستوری باشند) جمله‌هایی معنادار تولید می‌کنند، و تنها سهمی از اینها (که بافت و فشردگی و دلالتی سنجیده و روابط درونی پیچیده داشته باشند) متن ادبی پدید می‌آورند و تنها جزئی کوچک از اینها (که از قواعد تقارنی در وزن و آوا و معنا پیروی کنند) شعر خوانده می‌شوند. هرچه در سلسله مراتب زیبایی متن و شعریت کلام بالاتر می‌رویم، پس و پیش کردن عناصر دشوارتر می‌شود، چون ساختار چینش واژگان به حالتی ویژه و بهینه میل می‌کند که بیشترین تراکم از معنا و دلالت را در کنار بالاترین تقارن در آوا و وزن به دست می‌دهد

Mahmoud در ‏۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۴

2022-05-01T12:24:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	11		گزین گویه هایی ازنسخه ویرایش 1400 کتاب پنجم داد سخن . احمد شاملو
			نوشته دکتر شروین وکیلی
			گزین گویه 1
			اگر بخواهیم از منظر پیچیدگی به شعر نوی پارسی بنگریم، می‌بینیم که شاخه‌ای از تجدد ادبی که با تقی رفعت و شمس کسمایی آغاز شد ، از نیما گذشت و تا شاملو و شاگردانش امتداد یافت، الگویی نمایان از کاهشِ تدریجی پیچیدگی معنایی را در کنار فروپاشی و حذف تدریجی تقارن‌های زیبایی‌شناسانه‌ی زبانی به نمایش می‌گذارد.
			در بخش مهمی از متن‌های موفق و خوبِ نیمایی، که مثلا در دفترهای اخوان ثالث و فریدون مشیری و سهراب سپهری نمونه‌اش را می‌بینیم، پیچیدگی دلالت‌های معنایی در حد آغازگاه‌های شعر پارسی در عصر ناصرخسرو و سنایی قرار دارد.
			اما در کنار این آثار کم‌حجم، انبوهی از نمونه‌های ناموفق و نازیبا را داریم که گاه بسیار هم مشهورند و ستوده شده. در این بدنه، نویسنده از آن حد تاریخی هزار سال پیش هم فروتر رفته و به نثری عادی و پیش پا افتاده بسنده کرده که گاه می‌کوشد همچون ادبیاتِ زبان‌هایی مثل چینی و سومری، با تکرار کلمه‌ها و عبارت‌ها تقارنی را در متن بگنجاند.
			گزین گویه 2
			آنجا که پای اندیشه در میان است، ایستادنِ شانه به شانه‌ی حقیقت است که پیروزمندی را تضمین می‌کند، هرچند که سپاه دروغِ صف کشیده در برابرش بس انبوه باشد.
			گزین گویه 3
			آنچه که «من‌»ها را به گرانیگاهی برای تولید معنا بدل می‌کند و حضورشان در لایه‌ی فرهنگ را ممکن می‌سازد، انضباطی درونی است که زیرسیستم‌های نظام شخصیتی فرد را یکپارچه می‌کند و او را به یک جبهه‌ی مشخص و یک موضع صریح از زایش معنا بدل می‌کند. به بیان مدل سیستمی زُروان، «من»ای می‌تواند در سطح فرهنگ حضور یابد و اثرگذار باشد که پیش از هرچیز «مرکزدار» باشد. یعنی از نقطه‌ای در جهتی خاص فشاری به هستی وارد آورد و آنچه از زیست‌جهان خویش دریافت می‌کند را سامان دهد و منسجم سازد. بی‌شک در میان افراد مرکززدوده و من‌های نامنسجم و از هم گسیخته هم کسانی را می‌توان یافت که بنا به بخت یا مهارتی در دسیسه‌چینی به گره‌هایی اثرگذار در تاریخ بدل شده باشند. اما اینها همگی به رخدادهایی ویرانگر شبیه‌اند که چیزی بر معنا نیفزوده، و تنها آن را فرسوده‌اند.
			استالین و مائو که دو مرشد معنوی و مراد حزبی شاملو بودند، هردو چنین وضعیتی داشتند، و شاملو نیز به پیروی از ایشان چنین بود. شاملو را می‌توان همچون نمونه‌ای بالینی از مرکززدودگی و نامنسجم بودن «من» مورد بررسی و تحلیل قرار داد، و شرایطی که او را به قطبی اثرگذار در فرهنگ بدل کرده، همچون آسیب‌شناسی مقطعی تاریخی تحلیل کرد.
			گزین گویه 4
			یکی از شاخص‌هایی که هنگام فهم آثار یک نویسنده راهگشاست، شیوه و جنس ارتباط وی با دیگران است. همه‌ی مشاهیر به حکم انسان بودن با گروهی بزرگ یا کوچک انس و نزدیکی داشته‌اند و در چارچوبی سازمانی یا غیرسازمانی، دوستانه یا دشمنانه، و نمایان یا پنهان با سایر چهره‌ها و شخصیت‌های معاصرشان ارتباط هایی برقرار می‌کرده‌اند. بررسی و فهم معنایی که آدمیان تولید می‌کنند، بی توجه به بافت و زمینه‌ی اجتماعیِ ترشح این معنا ناممکن است. یعنی بستر اجتماعی و سیستمی نهادی که پیدایش آثار فرهنگی را ممکن می‌کند و منش‌ها را تکثیر می‌کند، باید مورد پژوهش قرار گیرد.
			گزین گویه 5
			یکی از شاخص‌های مهم و تعیین کننده در فهم شبکه‌هایی از این دست، میانگین زمانی است که رابطه‌ی دوستی یا همکاری میان افراد ادامه می‌یابد. شاخص دیگر الگوی تحول روابط است. یعنی اگر شبکه‌ای ببینیم که در آن روابط انسانی گذرا و کوتاه‌مدت هستند و مدام از دوستی به دشمنی تبدیل می‌شوند، می‌توانیم حدس بزنیم که با سیستم اجتماعی معیوبی سر و کار داریم که نظام اخلاقی کارگزارانش و قواعد اجتماعی حاکم بر روابطشان نقصی دارد و کژکارکردهایی تولید می‌کند.
			متغیر کلیدی و مهمی که در ایران زمین از دیرباز شناخته شده بوده و این دو شاخص را نمایندگی می‌کند، مهر است. مهر در سطح روانشناختی همان محبت و همدلی میان افراد است که افزوده‌ای از جنس عواطف و هیجان‌ها را به روابط اجتماعی علاوه می‌کند. همین مهر در سطح اجتماعی به صورت قراردادها و پیمان‌های میان سه تن یا بیشتر نمود می‌یابد و شالوده‌ی پایداری و باروری نهادهای اجتماعی محسوب می‌شود.
			هرچه مهر در شبکه‌ای اجتماعی بیشتر باشد، زمان متوسط ارتباط میان اعضای آن بیشتر است و احتمال آن که ارتباط دوستی به دشمنی بدل شود کمتر می‌شود. یعنی مهر نیرویی است که چارچوبی از اخلاق و هنجارهای سالم را برای روابط اجتماعی بر می‌سازد که روابط انسانی را پایدار و استوار می‌سازد و از تبدیل دوستی به دشمنی جلوگیری می‌کند. در غیاب مهر تنها متغیرهای به اصطلاح «سرد» باقی می‌مانند که بر محور منافع همگرا یا عقاید سیاسی مشترک استوار می‌شوند و حسابگرانه هستند. این قواعد ارتباطی در قالب رمزگانی مانند پول و اعتبار و شهرت رمزگذاری می‌شوند و تا وقتی به شکلی رضایت‌بخش در جریان هستند، آن رابطه‌ی انسانی و پیوندهای جمعی هم وجود دارد. اما از آنجا که شکل رمزگذاری شده‌ی پدیدارها اصولا ناپایدارتر از اصلِ همان پدیدارها هستند، دوام و قوام این رده از روابط هم اندک است.

			گزین گویه 6
			بر خلاف پیش‌داشت‌های مارکسیستی و برداشت‌های جبرگرایانه‌ای که خواهان حذف کردن «من» از صحنه‌ی تاریخ هستند، دوستی‌ها و دشمنی‌ها از دل عدم زاده نمی‌شوند و محصول ماشینی اجتماعی نیستند. این الگوهای ارتباطی و این ساخت‌های ویژه‌ی پیوند اجتماعی در نهایت برساخته‌ی کنشگرانی خودمختار و خودآگاه هستند که در پیوند با هم به طور فعال یا منفعل کردارهای خود را انتخاب می‌کنند. از این رو بخشی از دلایل ظهور چنین موجی از گرایش‌های سیاسی و فرهنگی، با بررسی شکل‌گیری ساختار شخصیتی خاصی که این موج را برساخته، فهمیده می‌شود.
			گزین گویه 7
			مهر جفت متضاد معنایی مهمی دارد که همانا کین و خشم است. الگوی رایجی که در روابط اجتماعی می‌بینیم آن است که در سطحی روانشناختی مهر پس از ویران شدن به ضد خود تبدیل می‌شود و در سطحی اجتماعی نهادهایی که قادر به جریان انداختن مهر نیستند، بر مبنای کین و خشم و ترس و عواطف و هیجان‌های منفی مشابه کارکرد خود را سامان می‌دهند
			در زمینه‌ای از مهر است که خرد می‌بالد و رشد می‌کند و از نقد شدن احساس خطر نمی‌کند و می‌تواند مخالفت را به گفتگو ترجمه کند. در غیاب مهر، روابط انسانی به جنگی تمام عیار یا تجارتی فریبکارانه تبدیل می‌شود. یعنی منافع مشترکی زودگذر و دشمنی‌هایی دیرپا را رقم می‌زند. ناتوانیِ سازمان‌یافته، تابِ تحمل نقد و خرده‌گیری را ندارد، به ویژه اگر از موضع نظری استوارتر و جایگاه عقلانی محکم‌تری ابراز شده باشد. از این رو با ابراز خشم و پروردن کین، ترسی سازمان یافته را برای پاسخ بدان طراحی می‌کند.
			گزین گویه 8

			آنجا که دروغ و جعل با صدایی رسا فریاد می‌زند، خاموشی همدستی با آن است و جایی که غوغایی از جنس چرند برخاسته، لرزان بودن صداهای درست و لکنت در زبان‌های خردمندان بستری است که چنین غوغاهایی را تداوم می‌بخشد. در قلمرو تکامل فرهنگ هم انتخاب طبیعی برقرار است و آنچه منش‌ها و معناهای تندرست و چالاک و نیرومند را از دروغ و چرند و یاوه تفکیک می‌کند، محک عقلانی و نقد سختگیرانه است. از این رو با دیدن یاوه، باید یاوه بودنش را اعلام کرد و برای حرفی که چرند است، نباید کلمه‌ای جز چرند به کار برد. وگرنه نتیجه همان می‌شود که امروز شده است، و آن مغشوش شدن مرز میان اصل و جعل است و مه‌آلود شدن اعتبار امر عقلانی و بلاهت امر ابلهانه.

			گزین گویه 9
			شعر ساختاری است در زبان که با مجموعه‌ای از قواعد تقارنی (در وزن و معنا و ساختار و واج‌بندی) تعیین می‌شود، و ممکن است خوب یا بد باشد. همچنان که قطعه‌ی ادبی و بحر طویل و خطابه و مشابه اینها هم صورت‌های ادبی دیگری هستند خارج از دایره‌ی شعر، که ممکن است زیبا یا زشت، اثرگذار یا بی‌اثر و استوار یا سست باشند.
			گزین گویه 10

			درباره‌ی تمایز میان شعر و نثر در نظریه‌ی ادبی کلاسیک پارسی، شاخص‌هایی روشن و متمایز داریم که بر مبنای ساختار (بحور عروضی) و ساخت معنایی (صنایع و بلاغت) شعر را از غیر شعر جدا می‌کند. این دستگاه نظری کلاسیک دقیق و عقلانی و بسیار عینی است و به سادگی می‌توان آن را روزآمد کرد و گفت که شعر ساختاری تقارنی در زبان است که از کاربرد زیبایی‌شناسانه‌ی گفتار ادیبانه ناشی می‌شود.
			گزین گویه 11
			در میان بی‌شمار حالت‌های متفاوتی که مشتی از کلمات را می‌توان کنار هم چید، تنها برخی‌شان (که بر اساس قواعد دستوری باشند) جمله‌هایی معنادار تولید می‌کنند، و تنها سهمی از اینها (که بافت و فشردگی و دلالتی سنجیده و روابط درونی پیچیده داشته باشند) متن ادبی پدید می‌آورند و تنها جزئی کوچک از اینها (که از قواعد تقارنی در وزن و آوا و معنا پیروی کنند) شعر خوانده می‌شوند. هرچه در سلسله مراتب زیبایی متن و شعریت کلام بالاتر می‌رویم، پس و پیش کردن عناصر دشوارتر می‌شود، چون ساختار چینش واژگان به حالتی ویژه و بهینه میل می‌کند که بیشترین تراکم از معنا و دلالت را در کنار بالاترین تقارن در آوا و وزن به دست می‌دهد

Mahmoud: جایگزینی صفحه با '11'

2022-04-28T12:29:57Z

جایگزینی صفحه با '11'

نمایش تغییرات

Keyvan Sarreshteh در ‏۱۲ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۷:۱۳

2014-03-12T17:13:53Z

Leila Amini در ‏۵ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۰۹:۰۸

2014-03-05T09:08:08Z

نمایش تغییرات

Leila Amini در ‏۵ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۳۴

2014-03-05T07:34:03Z

نمایش تغییرات

Leila Amini در ‏۴ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۴۷

2014-03-04T11:47:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۴۷
خط ۱۷۲:		خط ۱۷۲:
	==== ارتباط نظام انضباطي و سرکوبگر ====		==== ارتباط نظام انضباطي و سرکوبگر ====

	1. نظام انضباطي، ~~راه¬حل¬هايي~~ هستند که براي ~~پاسخ¬گويي~~ به پرسشي مهم و خطرناک تکامل ~~يافته¬اند~~. پرسشي که در ~~زمينه¬ي~~ خودبسنده شدن ~~سيستم¬هاي پايه¬ي~~ مربوط به هر سطح فراز طرح ~~مي¬شود~~.		1. نظام انضباطي، راه‌حل‌هايي هستند که براي پاسخ‌گويي به پرسشي مهم و خطرناک تکامل يافته‌اند. پرسشي که در زمينه‌ي خودبسنده شدن سيستم‌هاي پايه‌ي مربوط به هر سطح فراز طرح مي‌شود.

	انباشت پيچيدگي در سطوح گوناگون سلسله مراتب فراز، پيامد مستقيم روندي تکاملي است که به افزايش مداوم پيچيدگي در در سيستمِ ~~يگانه¬ي~~ بدن-شخصيت-نهاد-منش انجاميده است. آن چيزِ يکپارچه و عامي که توسط ما در چهار سطح فراز شکسته و در ~~مقياس¬هايي~~ متفاوت با ~~شاخص¬هايي~~ متمايز شناخته ~~مي¬شود،~~ در اصل پديداري يگانه است که در جريان انباشت اطلاعات و پيچيده¬تر شدنش در مسير تکامل، زيرسيستم¬هايي متمايز و خودمختار را در سطوح فراز خلق کرده است. ظهور سيستم¬هاي پايه¬ي بدن، شخصيت، نهاد و منش، نتيجه¬ي نهادينه شدنِ روندهاي خودزاينده و خودسازمان¬دهنده در سيستم¬هاي متعلق به هر سطح بوده است. در واقع، دليل اين که ما نگاه خود را به اين چهار مقياس مشاهداتي محدود کرديم، آن است که برجسته¬ترين و آشکارترين سيستم¬هاي خودمختاري که در اين زمينه¬ي تکامل يابنده ظهور کرده¬اند، به اين چهار لايه تعلق دارند.		انباشت پيچيدگي در سطوح گوناگون سلسله مراتب فراز، پيامد مستقيم روندي تکاملي است که به افزايش مداوم پيچيدگي در در سيستمِ يگانه‌ي بدن-شخصيت-نهاد-منش انجاميده است. آن چيزِ يکپارچه و عامي که توسط ما در چهار سطح فراز شکسته و در مقياس‌هايي متفاوت با شاخص‌هايي متمايز شناخته مي‌شود، در اصل پديداري يگانه است که در جريان انباشت اطلاعات و پيچيده¬تر شدنش در مسير تکامل، زيرسيستم¬هايي متمايز و خودمختار را در سطوح فراز خلق کرده است. ظهور سيستم¬هاي پايه¬ي بدن، شخصيت، نهاد و منش، نتيجه¬ي نهادينه شدنِ روندهاي خودزاينده و خودسازمان¬دهنده در سيستم¬هاي متعلق به هر سطح بوده است. در واقع، دليل اين که ما نگاه خود را به اين چهار مقياس مشاهداتي محدود کرديم، آن است که برجسته¬ترين و آشکارترين سيستم¬هاي خودمختاري که در اين زمينه¬ي تکامل يابنده ظهور کرده¬اند، به اين چهار لايه تعلق دارند.

	خودمختار شدنِ سيستم¬هاي سطوح فراز، چنان که لومان با شرح وبسط کافي نشان داده است، به بسته شدن روندهاي تنظيمي هر سيستم انجاميده است. اين بدان معناست که سيستم¬هاي ياد شده، با وجود پيوند سلسله مراتبي محکمي که با سيستم¬هاي سطوح زير و زبر خود دارند، و با وجود اندرکنش فعال¬شان با ساير سيستم¬هاي هم¬مقياسِ خود، از محوري دروني براي شکست تقارن رفتاري خود برخوردارند. اين بدان معناست که با وجود تاثير پذيرفتن از عوامل محيطي، تنها خودشان الگوي رفتاري خويش را تعيين مي¬کنند. اين خود تعيين¬کنندگي به حدي افراطي است، که روندهاي پردازشِ اطلاعات منتهي بدان خصلتي بسته و خود ارجاع دارند. يعني در شبکه¬اي خودبسنده و مرزبندي شده نسبت به جهان خارج تبلور يافته¬اند. شبکه¬اي که به خاطر انبوه شدنِ روابط دروني ميان عناصرش، ديگر رخدادهاي جهان خارج را به طور مستقيم لمس نمي¬کند و آنها را تنها از مجراهايي تعريف شده، و در جريان نمادگذاري و بازنمادگذاري شان بازنمايي مي¬کند. از اين چشم¬انداز، که به تفصيل توسط لومان شرح داده شده و مورد پذيرش مدل ما هم هست، دو نتيجه¬ي مهم حاصل مي¬شود:		خودمختار شدنِ سيستم¬هاي سطوح فراز، چنان که لومان با شرح وبسط کافي نشان داده است، به بسته شدن روندهاي تنظيمي هر سيستم انجاميده است. اين بدان معناست که سيستم¬هاي ياد شده، با وجود پيوند سلسله مراتبي محکمي که با سيستم¬هاي سطوح زير و زبر خود دارند، و با وجود اندرکنش فعال¬شان با ساير سيستم¬هاي هم¬مقياسِ خود، از محوري دروني براي شکست تقارن رفتاري خود برخوردارند. اين بدان معناست که با وجود تاثير پذيرفتن از عوامل محيطي، تنها خودشان الگوي رفتاري خويش را تعيين مي¬کنند. اين خود تعيين¬کنندگي به حدي افراطي است، که روندهاي پردازشِ اطلاعات منتهي بدان خصلتي بسته و خود ارجاع دارند. يعني در شبکه¬اي خودبسنده و مرزبندي شده نسبت به جهان خارج تبلور يافته¬اند. شبکه¬اي که به خاطر انبوه شدنِ روابط دروني ميان عناصرش، ديگر رخدادهاي جهان خارج را به طور مستقيم لمس نمي¬کند و آنها را تنها از مجراهايي تعريف شده، و در جريان نمادگذاري و بازنمادگذاري شان بازنمايي مي¬کند. از اين چشم¬انداز، که به تفصيل توسط لومان شرح داده شده و مورد پذيرش مدل ما هم هست، دو نتيجه¬ي مهم حاصل مي¬شود:

Leila Amini در ‏۴ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۱۹

2014-03-04T11:19:00Z

نمایش تغییرات

Leila Amini: /* نگرش‌هاي انضباط */

2014-03-04T10:53:13Z

نگرش‌هاي انضباط

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۵۳
خط ۱۱۸:		خط ۱۱۸:


	=== نگرش‌هاي انضباط ===		==== نگرش‌هاي انضباط ====

	اگر بخواهيم تقسيم‌بندي نادرست و سياست‌زده‌ي جهان به دو قطب شرق و غرب، و متمايز پنداشتنِ مرسوم ولي نادرستِ فرهنگ غربي از شرقي را جدي بگيريم، ناگزير خواهيم شد تا ديدگاه‌هاي مرسوم در مورد انضباط را هم به دو رده‌ي شرقي و غربي تقسيم کنيم. کاري که در اين سطور به اجبار، و به بهانه‌ي مفهوم‌تر شدنِ بحث انجامش خواهيم داد، هرچند در مورد مبناي منطقي يا عملياتي چنين تمايزي بسيار ترديد داريم .		اگر بخواهيم تقسيم‌بندي نادرست و سياست‌زده‌ي جهان به دو قطب شرق و غرب، و متمايز پنداشتنِ مرسوم ولي نادرستِ فرهنگ غربي از شرقي را جدي بگيريم، ناگزير خواهيم شد تا ديدگاه‌هاي مرسوم در مورد انضباط را هم به دو رده‌ي شرقي و غربي تقسيم کنيم. کاري که در اين سطور به اجبار، و به بهانه‌ي مفهوم‌تر شدنِ بحث انجامش خواهيم داد، هرچند در مورد مبناي منطقي يا عملياتي چنين تمايزي بسيار ترديد داريم .

Leila Amini در ‏۴ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۵۰

2014-03-04T10:50:56Z

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۷:۱۳
خط ۱:		خط ۱:

	1. تعويق لذت، نوعي از فاصله‌گذاري معمولا اختياري –يا اختياري وانمود شده- را در ميان من و منابع ايجاد مي‌کند. اين امر، - يعني فاصله گذاري بين من و منبع- همان است که در نظريه‌هاي روانکاوانه با برچسب "اختگي" شناخته مي‌شود.		'''1'''. تعويق لذت، نوعي از فاصله‌گذاري معمولا اختياري –يا اختياري وانمود شده- را در ميان من و [[منابع]] ايجاد مي‌کند. اين امر، - يعني فاصله گذاري بين من و منبع- همان است که در نظريه‌هاي روانکاوانه با برچسب "اختگي" شناخته مي‌شود.

	اختگي از ديد فرويدي، آگاهي کودک از امکان محروميتش از ابزار توليد لذت – يعني آلت تناسلي- بود. آگاهي‌اي که در حدود پنج سالگي با درک تفاوت ظاهري مبان پسران و دختران در پسربچه‌ها پديدار مي‌شود و ايشان را وادار مي-کند تا با ناديده گرفتن ميل جنسي خويش، به دوره‌اي از نهفتگي جنسي وارد شوند که تا سن بلوغ جسماني‌شان به طول مي‌انجامد.		اختگي از ديد فرويدي، آگاهي کودک از امکان محروميتش از ابزار توليد لذت – يعني آلت تناسلي- بود. آگاهي‌اي که در حدود پنج سالگي با درک تفاوت ظاهري مبان پسران و دختران در پسربچه‌ها پديدار مي‌شود و ايشان را وادار مي-کند تا با ناديده گرفتن ميل جنسي خويش، به دوره‌اي از نهفتگي جنسي وارد شوند که تا سن بلوغ جسماني‌شان به طول مي‌انجامد.
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	برخي از نويسندگان معاصر، به ارزش نمادين مفهوم اختگي و کارکردي که مي‌تواتد در قالبي تعميم يافته‌تر داشته باشد، پي برده‌اند. گذشته از نويسندگان زن‌گرايي که مفهوم اختگي را بدون رفع ايراد دوم معکوس کرده‌اند و آن را با تعبيرِ جدايي از والد به پسر بچه‌ها بازگردانده‌اند، نيرومندترين تعبير از اين دست را در آثار ژاک لاکان مي‌توان بازيافت. لاکان مفهوم اختگي را با فاصله‌گذاري مترادف گرفته است و هر نوع محروميتي را که نتيجه‌ي فاصله‌گيري از موضوع ميل باشد، اختگي مي‌داند. از ديد او، مهمترين عامل اختگي زبان است. چون زبان با رمزگذاري جهان و فاصله‌گذاري ميان من و چيزها، نظامي از قواعد نمادين، سنجيده، و خودآگاهانه را به کردار من تحميل مي‌کند که در نهايت به فاصله‌گذاري ميان من و چيز/ منبع لذت منتهي مي‌گردد، و اين يعني اختگي.		برخي از نويسندگان معاصر، به ارزش نمادين مفهوم اختگي و کارکردي که مي‌تواتد در قالبي تعميم يافته‌تر داشته باشد، پي برده‌اند. گذشته از نويسندگان زن‌گرايي که مفهوم اختگي را بدون رفع ايراد دوم معکوس کرده‌اند و آن را با تعبيرِ جدايي از والد به پسر بچه‌ها بازگردانده‌اند، نيرومندترين تعبير از اين دست را در آثار ژاک لاکان مي‌توان بازيافت. لاکان مفهوم اختگي را با فاصله‌گذاري مترادف گرفته است و هر نوع محروميتي را که نتيجه‌ي فاصله‌گيري از موضوع ميل باشد، اختگي مي‌داند. از ديد او، مهمترين عامل اختگي زبان است. چون زبان با رمزگذاري جهان و فاصله‌گذاري ميان من و چيزها، نظامي از قواعد نمادين، سنجيده، و خودآگاهانه را به کردار من تحميل مي‌کند که در نهايت به فاصله‌گذاري ميان من و چيز/ منبع لذت منتهي مي‌گردد، و اين يعني اختگي.


	2. تعبير لاکان از اختگي، مي‌تواند با مفهوم تعويق لذت پيوند برقرار کند و به اين ترتيب به چارچوب نظري ما وارد شود. اختگي، محصول محروميت من از منابع است، و بسياري از اين محروميت‌ها در سطح رواني آدميان، و به صورت تعويق لذت‌هايي خودخواسته و داوطلبانه بروز مي‌کنند. از اين رو، اگر مفهوم فرويدي اختگي را که بر امري تصادفي، آسيب‌شناسانه، برون‌زاد و تحميل شده بر من دلالت داشت، از صافي نظريه‌ي لاکان بگذرانيم و آن را با ساختارمندي، فراگيري، و عموميت زبان مربوط بدانيم، به مفهومي مي‌رسيم که مي‌تواند مورد استفاده‌ي دستگاه نظري‌مان واقع شود.		'''2'''. تعبير لاکان از اختگي، مي‌تواند با مفهوم [[تعويق لذت]] پيوند برقرار کند و به اين ترتيب به چارچوب نظري ما وارد شود. اختگي، محصول محروميت من از منابع است، و بسياري از اين محروميت‌ها در سطح رواني آدميان، و به صورت تعويق لذت‌هايي خودخواسته و داوطلبانه بروز مي‌کنند. از اين رو، اگر مفهوم فرويدي اختگي را که بر امري تصادفي، آسيب‌شناسانه، برون‌زاد و تحميل شده بر من دلالت داشت، از صافي نظريه‌ي لاکان بگذرانيم و آن را با ساختارمندي، فراگيري، و عموميت زبان مربوط بدانيم، به مفهومي مي‌رسيم که مي‌تواند مورد استفاده‌ي دستگاه نظري‌مان واقع شود.

	اختگي در چارچوب نظري مورد پيشنهاد ما، يک معناي عام دارد، که با محروميت از منابع مترادف است. هر نوع محروميت مستمري از منابع – صرف نظر از اين که به اين منابع به کدام سطح از فراز و به کدام رده از تنش‌ها متصل شوند،- نوعي اختگي است. بنابراين اختگي را مي‌توان همتاي محروميتي پيوسته و پايدار در نظر گرفت که ريشه در غياب منابع دارد.		اختگي در چارچوب نظري مورد پيشنهاد ما، يک معناي عام دارد، که با محروميت از منابع مترادف است. هر نوع محروميت مستمري از منابع – صرف نظر از اين که به اين منابع به کدام سطح از [[فراز]] و به کدام رده از تنش‌ها متصل شوند،- نوعي اختگي است. بنابراين اختگي را مي‌توان همتاي محروميتي پيوسته و پايدار در نظر گرفت که ريشه در غياب منابع دارد.

	اختگي در شرايط طبيعي، و به شيوه‌ي مرسوم در جهان جانوران، از محيط بر مي‌خيزد. زماني که منبعي در محيط غايب مي‌شود، يا ابزارهاي من براي دستيابي به منابع بر اثر دخالت عوامل محيطي مختل شوند، اختگي بروز کرده است. مفهوم فرويدي اختگي، که در نگاه نخست به معناي عاميانه‌ي اين واژه دلالت دارد و محروميتي برون‌زاد از ابزار ارضاي ميل را نشان مي‌دهد، همين معناي طبيعي و عمومي را مي‌رساند.		اختگي در شرايط طبيعي، و به شيوه‌ي مرسوم در جهان جانوران، از محيط بر مي‌خيزد. زماني که منبعي در محيط غايب مي‌شود، يا ابزارهاي من براي دستيابي به منابع بر اثر دخالت عوامل محيطي مختل شوند، اختگي بروز کرده است. مفهوم فرويدي اختگي، که در نگاه نخست به معناي عاميانه‌ي اين واژه دلالت دارد و محروميتي برون‌زاد از ابزار ارضاي ميل را نشان مي‌دهد، همين معناي طبيعي و عمومي را مي‌رساند.

	اما با راهنمايي لاکان مفهومي ديگر را نيز مي‌توان از اختگي مراد کرد. معنايي درون‌زاد، خودجوش، و نهفته در خودِ سيستم. گذشته از شرايط عامي که عوامل محيطي باعث محروميت سيستم از منابع مورد نيازش مي‌شوند، شرايطي خاص هم وجود دارند که فرآيندي دروني و حتي انتخاب شده توسط خودِ سيستم، چنين محروميتي را خلق مي‌کند. ظهور زبان و پيدايش نظامي از رمزگان که ميان من و جهان حايل مي‌شوند و دسترسي ادراکي من به هستي را دشوارتر مي‌سازد، نمونه‌اي از اين شرايط خاص است.		اما با راهنمايي لاکان مفهومي ديگر را نيز مي‌توان از اختگي مراد کرد. معنايي درون‌زاد، خودجوش، و نهفته در خودِ [[سيستم]]. گذشته از شرايط عامي که عوامل محيطي باعث محروميت سيستم از منابع مورد نيازش مي‌شوند، شرايطي خاص هم وجود دارند که [[فرآيند\|فرآيندي]] دروني و حتي انتخاب شده توسط خودِ سيستم، چنين محروميتي را خلق مي‌کند. ظهور زبان و پيدايش نظامي از رمزگان که ميان من و جهان حايل مي‌شوند و دسترسي ادراکي من به هستي را دشوارتر مي‌سازد، نمونه‌اي از اين شرايط خاص است.

	من در حالت عادي، هستي (يعني منبع شناسايي) را با واسطه‌ي دستگاه حسي خويش درک مي‌کند و بنابراين شناخت انساني، ذاتا به فاصله‌گيري از موضوع شناخت خود محکوم است. با اين وجود، اين واسطه‌مندي ارتباط و ادراک هستي، مي‌تواند توسط نظام‌هايي اضافي تشديد و تقويت شود. رمزگان زباني، عام‌ترين واسطه‌اي هستند که در انسان فاصله‌ي ادراکي ميان من و هستي را يک پله‌ي ديگر به عقب مي‌رانند و اين ارتباط را دشوارتر، پيچيده‌تر، و در نتيجه غني‌تر مي‌سازند.		من در حالت عادي، هستي (يعني منبع شناسايي) را با واسطه‌ي دستگاه حسي خويش درک مي‌کند و بنابراين شناخت انساني، ذاتا به فاصله‌گيري از موضوع شناخت خود محکوم است. با اين وجود، اين واسطه‌مندي ارتباط و ادراک هستي، مي‌تواند توسط نظام‌هايي اضافي تشديد و تقويت شود. رمزگان زباني، عام‌ترين واسطه‌اي هستند که در انسان فاصله‌ي ادراکي ميان من و هستي را يک پله‌ي ديگر به عقب مي‌رانند و اين ارتباط را دشوارتر، پيچيده‌تر، و در نتيجه غني‌تر مي‌سازند.
خط ۳۰:		خط ۲۹:


	3. فاصله‌گذاري با منبع، هرچند شکلي از محروميت را ايجاد مي‌کند، اما با محروميتي که از غيابِ ذاتي منبع ناشي مي‌شود، تفاوت مي‌کند. در اختگي برون‌زاد، که مثال محبوب فرويد يعني بريده شدنِ آلت تناسلي هم در آن مي‌گنجد، امکان دسترسي به منبع از ميان مي‌رود، و در نتيجه سدي عبورناپذير ارتباط من و منبع را قطع مي‌کند. اما معمولا در اختگي درون‌زاد، منبع حضور دارد و حتي امکان دسترسي به آن و ارتباط با آن نيز باقي است. اما من بر مبناي انتخابي دروني، از اين ارتباط و برخورداري چشم‌پوشي مي‌کند. بنابراين، اختگي در معناي عام و برون‌زادِ خود بر غياب منبع، و در تعبير خاص و درون‌زادش، بر حضور منبع استوار است.		'''3'''. فاصله‌گذاري با منبع، هرچند شکلي از محروميت را ايجاد مي‌کند، اما با محروميتي که از غيابِ ذاتي منبع ناشي مي‌شود، تفاوت مي‌کند. در اختگي برون‌زاد، که مثال محبوب فرويد يعني بريده شدنِ آلت تناسلي هم در آن مي‌گنجد، امکان دسترسي به منبع از ميان مي‌رود، و در نتيجه سدي عبورناپذير ارتباط من و منبع را قطع مي‌کند. اما معمولا در اختگي درون‌زاد، منبع حضور دارد و حتي امکان دسترسي به آن و ارتباط با آن نيز باقي است. اما من بر مبناي انتخابي دروني، از اين ارتباط و برخورداري چشم‌پوشي مي‌کند. بنابراين، اختگي در معناي عام و برون‌زادِ خود بر غياب منبع، و در تعبير خاص و درون‌زادش، بر حضور منبع استوار است.

	من، در شرايطي که تعويق لذت را بر مي‌گزيند، به اختگي دچار مي‌گردد. اما اين اختگي، امري بيمارگونه، تصادفي، و آسيب‌شناسانه نيست فرويد در سنت اروپايي خويش براي اختگي مفهوم‌سازي کرده است، و لاکان در همان سنت دلالت منفي و ناخوشايندش را حفظ نموده است. سنتي که مرجعش غلامان اخته‌ي امپراتوري روم، مجازات اخته کردنِ مدعيان سلطنت در قرون وسطا، و برنامه‌ي اخته‌سازي کولي‌ها و يهودي‌ها توسط نازي‌هاست.		من، در شرايطي که تعويق لذت را بر مي‌گزيند، به اختگي دچار مي‌گردد. اما اين اختگي، امري بيمارگونه، تصادفي، و آسيب‌شناسانه نيست فرويد در سنت اروپايي خويش براي اختگي مفهوم‌سازي کرده است، و لاکان در همان سنت دلالت منفي و ناخوشايندش را حفظ نموده است. سنتي که مرجعش غلامان اخته‌ي امپراتوري روم، مجازات اخته کردنِ مدعيان سلطنت در قرون وسطا، و برنامه‌ي اخته‌سازي کولي‌ها و يهودي‌ها توسط نازي‌هاست.

	در ايران زمين، برعکسِ آنچه که در سنت اروپايي ديده مي‌شود، اختگي بار معنايي مثبتي هم داشته است. اين نکته مي‌تواند موضوع رساله‌اي مجزا باشد، که چرا درخاور زمين، -برخلاف اروپا- مفهوم اختگي هر دو دلالتِ درون‌زاد و برون‌زادش را حمل مي‌کرده است. در تاريخ فرهنگ ايران زمين و سرزمين‌هاي پيرامونش، به دودمان‌هايي از کاهنان اخته بر مي‌خوريم که به خاطر چشم‌پوشي داوطلبانه‌شان از اسباب مردانگي، مقدس تلقي مي‌شدند، و طبقه‌اي از خدمتگزاران ديواني که به همين دليل ارج و قرب بسيار داشته‌اند. و در کنار اين‌ها، فداييان اسماعيلي را هم داريم که داوطلبانه خود را اخته مي‌کردند تا ميل جنسي آرمان‌شان را خدشه‌دار نسازد. وام‌گيري سطحي و ناموفقي از اين مفهوم درون‌زاد و شرقي اختگي، در عصر مسيحيت در قالب رسم مجرد ماندن کشيشان، به کليساي کاتوليک راه يافت و در آن نهادينه شد. رسمي که اگر به تاريخ دراز فعاليت جنسي کشيشان اروپايي و نام فرزندان پاپ‌هاي قرون وسطايي (مثلا يکي از مشهورترين‌شان: چزاره برجيا، ولي‌نعمتِ ماکياولي و داوينچي ) بنگريم، صوري و سطحي بودنش آشکار خواهد شد.		در ايران زمين، برعکسِ آنچه که در سنت اروپايي ديده مي‌شود، اختگي بار معنايي مثبتي هم داشته است. اين نکته مي‌تواند موضوع رساله‌اي مجزا باشد، که چرا درخاور زمين، -برخلاف اروپا- مفهوم اختگي هر دو دلالتِ درون‌زاد و برون‌زادش را حمل مي‌کرده است. در تاريخ فرهنگ ايران زمين و سرزمين‌هاي پيرامونش، به دودمان‌هايي از کاهنان اخته بر مي‌خوريم که به خاطر چشم‌پوشي داوطلبانه‌شان از اسباب مردانگي، مقدس تلقي مي‌شدند، و طبقه‌اي از خدمتگزاران ديواني که به همين دليل ارج و قرب بسيار داشته‌اند. و در کنار اين‌ها، فداييان اسماعيلي را هم داريم که داوطلبانه خود را اخته مي‌کردند تا ميل جنسي آرمان‌شان را خدشه‌دار نسازد. وام‌گيري سطحي و ناموفقي از اين مفهوم درون‌زاد و شرقي اختگي، در عصر مسيحيت در قالب رسم مجرد ماندن کشيشان، به کليساي کاتوليک راه يافت و در آن نهادينه شد. رسمي که اگر به تاريخ دراز فعاليت جنسي کشيشان اروپايي و نام فرزندان پاپ‌هاي قرون وسطايي (مثلا يکي از مشهورترين‌شان: چزاره برجيا، ولي‌نعمتِ ماکياولي و داوينچي) بنگريم، صوري و سطحي بودنش آشکار خواهد شد.

	چنين مي‌نمايد که ما در فرهنگ خويش،بر هر دو دلالت مثبت و منفي، تضعيف کننده و توانمندساز، و تحميلي يا خود خواسته‌ي اختگي آگاهي داشته باشيم. نگاهي به واژگانِ نشانگر افراد اخته به خوبي اين آگاهي را نشان مي‌دهد، چنان که واژه‌ي خواجه و آقا/آغا (دست کم در شکل گفتاري‌اش) هر دو معناي ارباب، سرور، و اخته را حمل مي‌کرده‌اند.		چنين مي‌نمايد که ما در فرهنگ خويش،بر هر دو دلالت مثبت و منفي، تضعيف کننده و توانمندساز، و تحميلي يا خود خواسته‌ي اختگي آگاهي داشته باشيم. نگاهي به واژگانِ نشانگر افراد اخته به خوبي اين آگاهي را نشان مي‌دهد، چنان که واژه‌ي خواجه و آقا/آغا (دست کم در شکل گفتاري‌اش) هر دو معناي ارباب، سرور، و اخته را حمل مي‌کرده‌اند.