آگاهی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mehrdad.akhavan در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۴

2024-04-25T04:34:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۴
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	<br />		<br />

	در صورتى كه چنين اتفاقى در مورد نظام [[نماد/معناها]] رخ دهد، زيرواحدى [[سیستم خودسازمانده\|خودسازمانده]] و مستقل وظيفه‌‏ى بازنمايى محيط و درونِ سيستم را بر عهده مى‌‏گيرد. اين بدان معناست كه بخشِ نمادين/معنايىِ سيستم، همچون سيستمى مستقل عمل مى‏‌كند. سيستمى كه سيستمِ مادر - يعنى مجموعه‏‌ى بزرگ‌ترى كه اين نظام معنايى به صورت جزئى از آن عمل مى‏‌كند - را همچون محيط مى‏‌نگرد، و آن را بدان شكل بازنمايى مى‌‏كند.		در صورتى كه چنين اتفاقى در مورد نظام [[نماد]]/[[معنا\|معناها]] رخ دهد، زيرواحدى [[سیستم خودسازمانده\|خودسازمانده]] و مستقل وظيفه‌‏ى بازنمايى محيط و درونِ سيستم را بر عهده مى‌‏گيرد. اين بدان معناست كه بخشِ نمادين/معنايىِ سيستم، همچون سيستمى مستقل عمل مى‏‌كند. سيستمى كه سيستمِ مادر - يعنى مجموعه‏‌ى بزرگ‌ترى كه اين نظام معنايى به صورت جزئى از آن عمل مى‏‌كند - را همچون محيط مى‏‌نگرد، و آن را بدان شكل بازنمايى مى‌‏كند.
	<br />		<br />
	<br />		<br />

Mehrdad.akhavan در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۲

2024-04-25T04:32:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۲
خط ۱:		خط ۱:
	===تعریف===		===تعریف===
	* آگاهى (Awareness)عبارت است از [[بازنمايى]] نمادينِ خود و محيط در [[سيستم‌هاى خودزاينده]]، به شكلى كه تداوم فرآيندهاى منتهى به [[بقا]] در آنها ممكن شود.		* آگاهى (Awareness)عبارت است از [[بازنمايى]] نمادينِ خود و محيط در [[سیستم خودزاینده\|سيستم‌هاى خودزاينده]]، به شكلى كه تداوم فرآيندهاى منتهى به [[بقا]] در آنها ممكن شود.
	* خودآگاهى (Consciousness)شكلى از پردازش [[اطلاعات]] است كه در جريان آن [[سيستم]] بازنمايى خودش از خودش را همچون محيط بازنمايى‏‌اش از محيط [[رمزگذارى]] مى‏‌كند.		* خودآگاهى (Consciousness)شكلى از پردازش [[اطلاعات]] است كه در جريان آن [[سيستم]] بازنمايى خودش از خودش را همچون محيط بازنمايى‏‌اش از محيط [[رمزگذارى]] مى‏‌كند.
	----		----

Mehrdad.akhavan در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۱

2024-04-25T04:31:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	===تعریف===		===تعریف===
	آگاهى (Awareness)عبارت است از [[بازنمايى]] نمادينِ خود و محيط در [[سيستم‌هاى خودزاينده]]، به شكلى كه تداوم فرآيندهاى منتهى به [[بقا]] در آنها ممكن شود.		* آگاهى (Awareness)عبارت است از [[بازنمايى]] نمادينِ خود و محيط در [[سيستم‌هاى خودزاينده]]، به شكلى كه تداوم فرآيندهاى منتهى به [[بقا]] در آنها ممكن شود.
			* خودآگاهى (Consciousness)شكلى از پردازش [[اطلاعات]] است كه در جريان آن [[سيستم]] بازنمايى خودش از خودش را همچون محيط بازنمايى‏‌اش از محيط [[رمزگذارى]] مى‏‌كند.
	----		----
	<br />		<br />
خط ۹:		خط ۱۰:
	<br />		<br />

	[[سیستم خودزاینده\|سيستمهاى خودزاينده‌‏ى]] ساده‏‌تر، در اين ميان تنها موقعيتى از خويش و محيط را بازنمايى مى‏‌كنند، و با توجه به الگوى يادشده موقعيت موجود و مطلوب خويش را از آن استخراج مى‌‏كنند. اين سيستمها از [[نماد\|نمادها]] و [[معنا\|معانى]] استفاده مى‏‌كنند، اما كاربرد آنها را به تنظيم خوشه‏‌هاى به هم مرتبطِ [[رخداد]] و [[كنش]] منحصر مى‌‏دانند. چنين سيستم‌هایى، نسبت به ~~رخدادهاى~~ محيط آگاه هستند. آگاهى، عبارت است از بازنمايى نمادينِ خود و محيط در سيستمهاى خودزاينده، به شكلى كه تداوم [[فرآيند\|فرآيندهاى]] منتهى به [[بقا]] در آنها ممكن شود.		[[سیستم خودزاینده\|سيستمهاى خودزاينده‌‏ى]] ساده‏‌تر، در اين ميان تنها موقعيتى از خويش و محيط را [[بازنمايى]] مى‏‌كنند، و با توجه به الگوى يادشده [[موقعيت موجود]] و [[مطلوب]] خويش را از آن استخراج مى‌‏كنند. اين سيستمها از [[نماد\|نمادها]] و [[معنا\|معانى]] استفاده مى‏‌كنند، اما كاربرد آنها را به تنظيم خوشه‏‌هاى به هم مرتبطِ [[رخداد]] و [[كنش]] منحصر مى‌‏دانند. چنين سيستم‌هایى، نسبت به [[رخداد]]هاى محيط آگاه هستند. آگاهى، عبارت است از بازنمايى نمادينِ خود و محيط در سيستمهاى خودزاينده، به شكلى كه تداوم [[فرآيند\|فرآيندهاى]] منتهى به [[بقا]] در آنها ممكن شود.
	<br />		<br />
	<br />		<br />
خط ۵۷:		خط ۵۸:
	<br />		<br />

	به لحاظ كاركردى، چنين مى‏‌نمايد كه تمام جانورانى كه به صورت اجتماعىِ پيشرفته زندگى مى‏‌كنند، بايد قدرت بازنمايى خود را به مثابه بخشى از محيط داشته باشند، وگرنه هماهنگى رفتارهایشان با كليت جامعه و همنوعان‌شان ناممكن مى‏‌شود. اگر اين قول را بپذيريم، بايد انتظار داشته باشيم شكلى از خودآگاهى در جانورانى مانند مورچگان و موريانگان هم وجود داشته باشد.		به لحاظ كاركردى، چنين مى‏‌نمايد كه تمام جانورانى كه به صورت اجتماعىِ پيشرفته زندگى مى‏‌كنند، بايد قدرت [[بازنمايى]] خود را به مثابه بخشى از [[محيط]] داشته باشند، وگرنه هماهنگى رفتارهایشان با كليت جامعه و همنوعان‌شان ناممكن مى‏‌شود. اگر اين قول را بپذيريم، بايد انتظار داشته باشيم شكلى از [[خودآگاهى]] در جانورانى مانند مورچگان و موريانگان هم وجود داشته باشد.
	<br />		<br />
	<br />		<br />
خط ۶۵:		خط ۶۶:
	<br />		<br />

	آگاهى، عبارت است از بازنمايى نمادينِ خود و محيط درسيستم‌هاى خودزاينده، به شكلى كه تداوم فرآيندهاى منتهى به بقا در آنها ممكن شود.
	خودآگاهى شكلى از پردازش اطلاعات است كه در جريان آن سيستم بازنمايى خودش از خودش را همچون محيط بازنمايى‏‌اش از محيط رمزگذارى مى‏‌كند.
	~~<br />~~
	~~<br />~~

	[[رده: کلیدواژه]] [[رده: نظریه سیستم‌های پیچیده]]		[[رده: کلیدواژه]] [[رده: نظریه سیستم‌های پیچیده]]

Mehrdad.akhavan در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۲۱

2024-04-25T04:21:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	آگاهى (Awareness)		===تعریف===
			آگاهى (Awareness)عبارت است از [[بازنمايى]] نمادينِ خود و محيط در [[سيستم‌هاى خودزاينده]]، به شكلى كه تداوم فرآيندهاى منتهى به [[بقا]] در آنها ممكن شود.
	~~'''~~عبارت است از بازنمايى نمادينِ خود و محيط در سيستم‌هاى ~~خودزاينده،~~ به شكلى كه تداوم فرآيندهاى منتهى به بقا در آنها ممكن شود.~~'''~~
	----		----
	<br />		<br />

Mehrdad.akhavan در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۴۲

2022-07-25T02:42:41Z

نمایش تغییرات

Keyvan Sarreshteh در ‏۱۲ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۴:۱۶

2014-03-12T14:16:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۴:۱۶
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	در صورتى كه چنين اتفاقى در مورد نظام نماد/معناها رخ دهد، زيرواحدى [[سیستم خودسازمانده\|خودسازمانده]] و مستقل وظيفه‌‏ى بازنمايى محيط و درونِ سيستم را بر عهده مى‌‏گيرد. اين بدان معناست كه بخشِ نمادين/معنايىِ سيستم، همچون سيستمى مستقل عمل مى‏‌كند. سيستمى كه سيستمِ مادر - يعنى مجموعه‏‌ى بزرگ‌ترى كه اين نظام معنايى به صورت جزئى از آن عمل مى‏‌كند - را همچون محيط مى‏‌نگرد، و آن را بدان شكل بازنمايى مى‌‏كند.		در صورتى كه چنين اتفاقى در مورد نظام نماد/معناها رخ دهد، زيرواحدى [[سیستم خودسازمانده\|خودسازمانده]] و مستقل وظيفه‌‏ى بازنمايى محيط و درونِ سيستم را بر عهده مى‌‏گيرد. اين بدان معناست كه بخشِ نمادين/معنايىِ سيستم، همچون سيستمى مستقل عمل مى‏‌كند. سيستمى كه سيستمِ مادر - يعنى مجموعه‏‌ى بزرگ‌ترى كه اين نظام معنايى به صورت جزئى از آن عمل مى‏‌كند - را همچون محيط مى‏‌نگرد، و آن را بدان شكل بازنمايى مى‌‏كند.

	سيستمهایى كه زيرواحد نماد - معنايی‌شان چنين پيچيده باشد، علاوه بر بازنمايى نمادينِ محيط، خود را نيز بازنمايى نمادين مى‏‌كند. اين بدان معناست كه سيستم علاوه بر رمزگذارى پديده‏‌هاى استخراج‌شده از محيط، پديده‌هاى درونى سيستم را هم رمزگذارى مى‌‏كند. در چنين شرايطى، نمادها بار ديگر نمادگذارى مى‌‏شوند و معانى مرتباً بازتعريف مى‏‌گردند. اين امر، به تراكم خيره‌‏كننده‏‌ى روابط خودارجاع در سيستمِ مخصوصِ بازنمايى مى‏‌انجامد. در اين شرايط، سيستم خود را همچون محيط «مى‏‌بيند» و «مى‏‌فهمد». چنين سيستمى، خودآگاه است. خودآگاهى شكلى از پردازش اطلاعات است كه درجريان آن سيستم بازنمايىِ خودش از خودش را همچون بازنمايى‌‏اش از محيط رمزگذارى مى‏‌كند.		سيستمهایى كه زيرواحد نماد - معنايی‌شان چنين پيچيده باشد، علاوه بر بازنمايى نمادينِ محيط، خود را نيز بازنمايى نمادين مى‏‌كند. اين بدان معناست كه سيستم علاوه بر رمزگذارى پديده‏‌هاى استخراج‌شده از محيط، پديده‌هاى درونى سيستم را هم رمزگذارى مى‌‏كند. در چنين شرايطى، نمادها بار ديگر نمادگذارى مى‌‏شوند و معانى مرتباً بازتعريف مى‏‌گردند. اين امر، به تراكم خيره‌‏كننده‏‌ى روابط خودارجاع در سيستمِ مخصوصِ بازنمايى مى‏‌انجامد. در اين شرايط، سيستم خود را همچون محيط «مى‏‌بيند» و «مى‏‌فهمد». چنين سيستمى، خودآگاه است. [[خودآگاهی\|خودآگاهى]] شكلى از پردازش اطلاعات است كه درجريان آن سيستم بازنمايىِ خودش از خودش را همچون بازنمايى‌‏اش از محيط رمزگذارى مى‏‌كند.

	انگار سطحى از پيچيدگى كه این لایه‌های پیاپیِ بازنمایی را پشتیبانی ‌کند، تنها در سيستمهاى زنده وجود داشته باشد. در ميان زندگان هم انسان تنها سيستم شناخته‌شده‏‌‌اي است كه در خودآگاهى‌‏اش شكى نيست. ساير سيستمهاى زنده، با وجود رفتارهاى بسيار پيچيده‏‌اى كه از خود نشان مى‏‌دهند، از اين نظر مشكوك تلقى مى‌‏شوند. امروزه زيست‌‏شناسان اندكى هستند كه جانوران ديگر را خودآگاه تلقى كنند. يك دليلِ اين ترديد در بسيارى از دانشمندان، از يك خطاى فلسفى سرچشمه مى‌‏گيرد. اين خطا از آنجا ناشى مى‏شود كه سيستمِ خودآگاه، به دليل شيوه‌‏ى خاصى كه براى رمزگذارىِ خويش ابداع كرده، تنها سيستمهايى را خودآگاه مى‏‌شناسد كه با روشى شبيه به او خود را رمزگذارى كنند. به عنوان مثال، آدميان به كمك ابزارى نمادين به نام زبان جهان پيرامون خود، و خود، را رمزگذارى مى‌‏كنند. بسيارى از دانشمندان معتقدند وجودِ زبانى با همين ويژگي‌ها براى خودآگاه بودنِ ساير جانوران ضرورت دارد. اين خطاى خودمحورانه گاه چنان تشديد مى‏شود كه گروهى از محققان برخى از جمعيت‌هاى انسانى را هم فاقد خودآگاهى تلقى مى‌‏كنند. مثلاً تا مدتها تصور مى‌‏شد كودكان تا پيش از تسلط يافتن بر زبان خودآگاهى ندارند. حتى عصب‌‌شناس مشهورى به نام جولیان جینز بر مبناى تحليل آثار هُمر ادعا کرده که يونانيان باستان نيز خودآگاه نبوده‏‌اند!		انگار سطحى از پيچيدگى كه این لایه‌های پیاپیِ بازنمایی را پشتیبانی ‌کند، تنها در سيستمهاى زنده وجود داشته باشد. در ميان زندگان هم انسان تنها سيستم شناخته‌شده‏‌‌اي است كه در خودآگاهى‌‏اش شكى نيست. ساير سيستمهاى زنده، با وجود رفتارهاى بسيار پيچيده‏‌اى كه از خود نشان مى‏‌دهند، از اين نظر مشكوك تلقى مى‌‏شوند. امروزه زيست‌‏شناسان اندكى هستند كه جانوران ديگر را خودآگاه تلقى كنند. يك دليلِ اين ترديد در بسيارى از دانشمندان، از يك خطاى فلسفى سرچشمه مى‌‏گيرد. اين خطا از آنجا ناشى مى‏شود كه سيستمِ خودآگاه، به دليل شيوه‌‏ى خاصى كه براى رمزگذارىِ خويش ابداع كرده، تنها سيستمهايى را خودآگاه مى‏‌شناسد كه با روشى شبيه به او خود را رمزگذارى كنند. به عنوان مثال، آدميان به كمك ابزارى نمادين به نام زبان جهان پيرامون خود، و خود، را رمزگذارى مى‌‏كنند. بسيارى از دانشمندان معتقدند وجودِ زبانى با همين ويژگي‌ها براى خودآگاه بودنِ ساير جانوران ضرورت دارد. اين خطاى خودمحورانه گاه چنان تشديد مى‏شود كه گروهى از محققان برخى از جمعيت‌هاى انسانى را هم فاقد خودآگاهى تلقى مى‌‏كنند. مثلاً تا مدتها تصور مى‌‏شد كودكان تا پيش از تسلط يافتن بر زبان خودآگاهى ندارند. حتى عصب‌‌شناس مشهورى به نام جولیان جینز بر مبناى تحليل آثار هُمر ادعا کرده که يونانيان باستان نيز خودآگاه نبوده‏‌اند!
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	خودآگاهى شكلى از پردازش اطلاعات است كه در جريان آن سيستم بازنمايى خودش از خودش را همچون محيط بازنمايى‏‌اش از محيط رمزگذارى مى‏‌كند.		خودآگاهى شكلى از پردازش اطلاعات است كه در جريان آن سيستم بازنمايى خودش از خودش را همچون محيط بازنمايى‏‌اش از محيط رمزگذارى مى‏‌كند.

	[[رده: ~~کلید واژه~~]] [[رده: نظریه سیستم‌های پیچیده]]		[[رده: کلیدواژه]] [[رده: نظریه سیستم‌های پیچیده]]

Keyvan Sarreshteh: صفحه‌ای جدید حاوی «آگاهى (Awareness) ''عبارت است از بازنمايى نمادينِ خود و محيط در سيستم‌هاى خودزاين...» ایجاد کرد

2014-03-08T14:55:50Z

صفحه‌ای جدید حاوی «آگاهى (Awareness) ''عبارت است از بازنمايى نمادينِ خود و محيط در سيستم‌هاى خودزاين...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

آگاهى (Awareness)

''عبارت است از بازنمايى نمادينِ خود و محيط در سيستم‌هاى خودزاينده، به شكلى كه تداوم فرآيندهاى منتهى به بقا در آنها ممكن شود.''
----

[[سيستم|سيستمى]] كه محيط خارج را [[بازنمايى]] مى‏‌كند، بر مبناى هم‌ريختي‏هاى تشخيص داده‌شده در ميانِ مشاهداتش، دست به [[تعميم]] مى‌‏زند، و بر مبناى اين تعميم‌ها [[انتظار|انتظارات]] خويش را تنظيم مى‌‏كند. راهبردى كه سيستم از آن پس در پيش مى‏‌گيرد، يكى از گزينه‏‌هایى است كه بر مبناى اطلاعات [[ساختار|ساختارى]] و [[كاركرد|كاركردىِ]] سيستم، پيشاروى سيستم قرار دارد.

[[سیستم خودزاینده|سيستمهاى خودزاينده‌‏ى]] ساده‏‌تر، در اين ميان تنها موقعيتى از خويش و محيط را بازنمايى مى‏‌كنند، و با توجه به الگوى يادشده موقعيت موجود و مطلوب خويش را از آن استخراج مى‌‏كنند. اين سيستمها از [[نماد|نمادها]] و [[معنا|معانى]] استفاده مى‏‌كنند، اما كاربرد آنها را به تنظيم خوشه‏‌هاى به هم مرتبطِ [[رخداد]] و [[كنش]] منحصر مى‌‏دانند. چنين سيستم‌هایى، نسبت به رخدادهاى محيط آگاه هستند. آگاهى، عبارت است از بازنمايى نمادينِ خود و محيط در سيستمهاى خودزاينده، به شكلى كه تداوم [[فرآيند|فرآيندهاى]] منتهى به [[بقا]] در آنها ممكن شود.

برخى از سيستمهاى خودزاينده، چنان پيچيده شده‌‏اند كه برخى از زيرواحد‌هایشان به صورت نوعى سيستمِ مستقل و خودمختار عمل مى‏‌كند. [[رابطه بازگشتى|روابط بازگشتى]] در اين زيرواحدها به قدرى انبوه و تراكم اطلاعات در درون اين نظامها به قدرى بالاست، كه رفتار زير سيستم را از كل سيستم منفك مى‌‏سازد.

در صورتى كه چنين اتفاقى در مورد نظام نماد/معناها رخ دهد، زيرواحدى [[سیستم خودسازمانده|خودسازمانده]] و مستقل وظيفه‌‏ى بازنمايى محيط و درونِ سيستم را بر عهده مى‌‏گيرد. اين بدان معناست كه بخشِ نمادين/معنايىِ سيستم، همچون سيستمى مستقل عمل مى‏‌كند. سيستمى كه سيستمِ مادر - يعنى مجموعه‏‌ى بزرگ‌ترى كه اين نظام معنايى به صورت جزئى از آن عمل مى‏‌كند - را همچون محيط مى‏‌نگرد، و آن را بدان شكل بازنمايى مى‌‏كند.

سيستمهایى كه زيرواحد نماد - معنايی‌شان چنين پيچيده باشد، علاوه بر بازنمايى نمادينِ محيط، خود را نيز بازنمايى نمادين مى‏‌كند. اين بدان معناست كه سيستم علاوه بر رمزگذارى پديده‏‌هاى استخراج‌شده از محيط، پديده‌هاى درونى سيستم را هم رمزگذارى مى‌‏كند. در چنين شرايطى، نمادها بار ديگر نمادگذارى مى‌‏شوند و معانى مرتباً بازتعريف مى‏‌گردند. اين امر، به تراكم خيره‌‏كننده‏‌ى روابط خودارجاع در سيستمِ مخصوصِ بازنمايى مى‏‌انجامد. در اين شرايط، سيستم خود را همچون محيط «مى‏‌بيند» و «مى‏‌فهمد». چنين سيستمى، خودآگاه است. خودآگاهى شكلى از پردازش اطلاعات است كه درجريان آن سيستم بازنمايىِ خودش از خودش را همچون بازنمايى‌‏اش از محيط رمزگذارى مى‏‌كند.

انگار سطحى از پيچيدگى كه این لایه‌های پیاپیِ بازنمایی را پشتیبانی ‌کند، تنها در سيستمهاى زنده وجود داشته باشد. در ميان زندگان هم انسان تنها سيستم شناخته‌شده‏‌‌اي است كه در خودآگاهى‌‏اش شكى نيست. ساير سيستمهاى زنده، با وجود رفتارهاى بسيار پيچيده‏‌اى كه از خود نشان مى‏‌دهند، از اين نظر مشكوك تلقى مى‌‏شوند. امروزه زيست‌‏شناسان اندكى هستند كه جانوران ديگر را خودآگاه تلقى كنند. يك دليلِ اين ترديد در بسيارى از دانشمندان، از يك خطاى فلسفى سرچشمه مى‌‏گيرد. اين خطا از آنجا ناشى مى‏شود كه سيستمِ خودآگاه، به دليل شيوه‌‏ى خاصى كه براى رمزگذارىِ خويش ابداع كرده، تنها سيستمهايى را خودآگاه مى‏‌شناسد كه با روشى شبيه به او خود را رمزگذارى كنند. به عنوان مثال، آدميان به كمك ابزارى نمادين به نام زبان جهان پيرامون خود، و خود، را رمزگذارى مى‌‏كنند. بسيارى از دانشمندان معتقدند وجودِ زبانى با همين ويژگي‌ها براى خودآگاه بودنِ ساير جانوران ضرورت دارد. اين خطاى خودمحورانه گاه چنان تشديد مى‏شود كه گروهى از محققان برخى از جمعيت‌هاى انسانى را هم فاقد خودآگاهى تلقى مى‌‏كنند. مثلاً تا مدتها تصور مى‌‏شد كودكان تا پيش از تسلط يافتن بر زبان خودآگاهى ندارند. حتى عصب‌‌شناس مشهورى به نام جولیان جینز بر مبناى تحليل آثار هُمر ادعا کرده که يونانيان باستان نيز خودآگاه نبوده‏‌اند!

از ديد مدل مورد نظر ما، خودآگاهى رخدادى سيستمى است. يعنى به ابزار و لوازم خاصى كه سيستم به كمك آن خود را رمزگذارى مى‌‏كند ارتباطى ندارد. ممكن است سيستمى مانند انسان به كمك كدهاى صوتى اين كار را انجام دهد، و موجود ديگرى از علايم بويايى يا بينايى براى اين كار كمك بگيرد. بر اين مبنا، در مدل ما خودآگاهى منحصر به موجوداتى كه به زبان انسانى مجهزند، دانسته نمى‌‏شود.

شواهدى در تأييد ديدگاه ما وجود دارد. از سويى، برخى از جانوران مانند شامپانزه، گوريل، و دُلفين در يادگيرى زبان انسانى به شكلى جالب توجه موفق عمل مى‌‏كنند. در عمل، زبان مشترك و مصنوعىِ ابداع‌شده براى ارتباط با دلفين‌ها، توسط دلفين‌ها سريع‌تر آموخته مى‏‌شود تا آدميانى كه همنوعان‌شان طراح اين زبان بوده‌‏اند!

از سوى ديگر، زنبورها را هم داريم كه زبانِ انتزاعى و پيچيده‏‌اى بر مبناى علايم بينايى و شنوايى دارند. اين حشرات با الگوى بال زدن و رقصيدن‌شان در محيط كندو مى‏‌توانند اطلاعات دقيقى را در مورد مكان يك منبع غذا به همسايگان‌شان منتقل كنند.

يك آزمايش ديگر، كه استقلال خودآگاهى از زبان را نشان مى‏‌دهد، به شامپانزه مربوط مى‏‌شود. مى‏‌دانيم كه اگر آينه‏‌اى را جلوى جانورى مانند گربه بگيريم، توهمِ رويارويى با جانورى ديگر را در او ايجاد مى‏‌كنيم. بيشترِ ما فيلم‌هاى بامزه‏‌ى زيادى از گربه‌‏هايى را كه با عكسشان در آيينه بازى مى‏‌كنند ديده‏‌ايم. اين نمودى آشكار از آن است كه جانور خود را همچون عناصر محيطى رمزگذارى نمى‏‌كند، وگرنه موفق مى‏‌شد تصوير ذهنىِ خودش از خودش را با انعكاس خويش در آيينه تطبيق دهد.

اما شامپانزه‌‏ها در برابر آيينه رفتارى ديگر از خود نشان مى‌‏دهند. شامپانزه‌‏ها هم مانند آدميانى كه در عمرشان آيينه نديده باشند، نخست از ديدن تصوير خود در آن جا مى‏‌خورند، اما خيلى زود به آن عادت مى‏‌كنند. اگر روى صورت يك شامپانزه لكه‌‏اى رنگى بكشيم، و آيينه‏‌اى به او نشان دهيم، حيوان لكه را از روى صورت خودش -نه صورت تصويرش -پاك مى‌‏كند.اين بدان معناست كه شامپانزه به نوعى بازنمايى ذهنى خود را با آنچه در آيينه مى‏‌بيند تطبيق مى‏‌دهد.یعنی بازنمايى او در مغزش با تصويرش در آيينه هم‌جنس قلمداد می‌شود.

از برخى جهات، منحصر بودنِ خودآگاهى به انسان نامعقول مى‏‌نمايد. هرچند آدمى صاحب پيچيده‏‌ترين مغزِ شناخته‌شده در جهان است، اما اين پيچيدگى به حدى نيست كه تغييرى چنين عظيم را توجيه كند. داروين جمله‏‌ى مشهورى دارد كه مى‌‏گويد: تفاوت ميان انسان و ساير جانوران تنها تفاوتى كمى است و نه كيفى.

دانشمندانى كه اين جمله را قبول ندارند، بيش از هرچيز بر خودآگاهى به عنوان تمايزى كيفى اشاره مى‏‌كنند. با اين همه، شواهدى وجود دارد كه اين تمايز را كمرنگ مى‏‌سازد.

به لحاظ كاركردى، چنين مى‏‌نمايد كه تمام جانورانى كه به صورت اجتماعىِ پيشرفته زندگى مى‏‌كنند، بايد قدرت بازنمايى خود را به مثابه بخشى از محيط داشته باشند، وگرنه هماهنگى رفتارهایشان با كليت جامعه و همنوعان‌شان ناممكن مى‏‌شود. اگر اين قول را بپذيريم، بايد انتظار داشته باشيم شكلى از خودآگاهى در جانورانى مانند مورچگان و موريانگان هم وجود داشته باشد.

البته، اينها همه گمانه‏‌زنى‏‌هايى غيرقطعى است كه براى رفع ابهام به شواهدى بسيار بيشتر نياز دارد.

آگاهى، عبارت است از بازنمايى نمادينِ خود و محيط درسيستم‌هاى خودزاينده، به شكلى كه تداوم فرآيندهاى منتهى به بقا در آنها ممكن شود.
خودآگاهى شكلى از پردازش اطلاعات است كه در جريان آن سيستم بازنمايى خودش از خودش را همچون محيط بازنمايى‏‌اش از محيط رمزگذارى مى‏‌كند.

[[رده: کلید واژه]] [[رده: نظریه سیستم‌های پیچیده]]